Home›Narada Purana›Purva Bhaga›First Quarter›Adhyaya 30›Shloka 113
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 113

Devanagari script

यजंति ये विष्णुमनंतमूर्तिं निरीक्ष्य चाकारगतं वरेण्यम् । वेदांतवेद्यं भवरोगवैद्यं ते यांति मर्त्याः पदमच्युतस्य ॥ ११३ ॥

Transliteration

yajaṃti ye viṣṇumanaṃtamūrtiṃ nirīkṣya cākāragataṃ vareṇyam | vedāṃtavedyaṃ bhavarogavaidyaṃ te yāṃti martyāḥ padamacyutasya || 113 ||

Translation

ये मर्त्याः विष्णुमनन्तमूर्तिं यजन्ति, वरेण्यं अकारगतं निरीक्ष्य; वेदान्तवेद्यं भवरोगवैद्यं, ते यान्त्यच्युतस्य पदं परम्॥

Word by Word
यजन्तिworship
यजन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — present indicative, 3rd person plural, active
येwho (those who)
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — masculine, nominative plural; relative pronoun
विष्णुम्Vishnu
विष्णुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — masculine, accusative singular
अनन्त-मूर्तिम्(as) infinite-formed
अनन्त-मूर्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक) + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — feminine, accusative singular; ‘of infinite forms’ (as epithet of Viṣṇu)
निरीक्ष्यhaving beheld
निरीक्ष्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootनि-ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वा/ल्यबन्त (absolutive), पूर्वकाल — gerund: having beheld
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
आकार-गतम्having assumed a form / embodied
आकार-गतम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआकार (प्रातिपदिक) + गत (गम्-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वरेण्यम्) — neuter, accusative singular; past participle ‘gone into/assumed form’
वरेण्यम्most excellent, worthy of choice
वरेण्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवरेण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (विष्णुम्) — neuter, accusative singular used adjectivally
वेदान्त-वेद्यम्known through Vedānta
वेदान्त-वेद्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवेदान्त (प्रातिपदिक) + वेद्य (विद्-धातु, यत्-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (विष्णुम्) — neuter, accusative singular; ‘knowable through Vedānta’
भव-रोग-वैद्यम्healer of the disease of saṃsāra
भव-रोग-वैद्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभव (प्रातिपदिक) + रोग (प्रातिपदिक) + वैद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (विष्णुम्) — neuter, accusative singular; ‘physician for the disease of worldly existence’
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — masculine, nominative plural; pronoun
यान्तिgo/attain
यान्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — present indicative, 3rd person plural, active
मर्त्याःmortals
मर्त्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — masculine, nominative plural
पदम्state/abode
पदम्:
Karma (कर्म/गन्तव्य)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — neuter, accusative singular
अच्युतस्यof Acyuta (Vishnu)
अच्युतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअच्युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — masculine, genitive singular
Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities
V
Vishnu
A
Acyuta
V
Vedanta

FAQs

It teaches that worship combined with contemplative insight—seeing Viṣṇu as the Vedānta-known reality and as the cure for saṁsāra—leads to Acyuta’s supreme abode (mokṣa).

Bhakti here is not only external worship (yajanti) but also inner contemplation (nirīkṣya) of Viṣṇu’s transcendent nature; such devotion, grounded in right understanding, culminates in liberation.

The verse points to mantra-principles and phonetic contemplation of ākāra (the ‘A’ sound), aligning with Śikṣā (Vedic phonetics) and Upaniṣadic/Vedānta interpretation of sacred syllables.

←Previous Verse
Next Verse→