Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 10

Gṛhastha-praveśa: Vivāha-bheda, Ācāra-śauca, Śrāddha-kāla, and Vaiṣṇava-lakṣaṇa

Devanagari script

सदा रोदनशीलां च पांडुराभां च कुत्सिताम् । तासश्वासादिसंयुक्तां निद्राशीलां च नोद्वहेत् ॥ १० ॥

Transliteration

sadā rodanaśīlāṃ ca pāṃḍurābhāṃ ca kutsitām | tāsaśvāsādisaṃyuktāṃ nidrāśīlāṃ ca nodvahet || 10 ||

Translation

सदा रोदनशीलां च पांडुराभां च कुत्सिताम् । तासश्वासादिसंयुक्तां निद्राशीलां च नोद्वहेत् ॥ १० ॥

Word by Word

• सदा: always
• सदा: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• रोदन-शीलाम्: habitually crying
• रोदन-शीलाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: रोदन (प्रातिपदिक) + शील (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: रोदनस्य शीलं यस्याः (fem. acc. sg.)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• पाण्डुर-आभाम्: pale in appearance
• पाण्डुर-आभाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पाण्डुर (प्रातिपदिक) + आभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (fem. acc. sg.)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• कुत्सिताम्: despicable
• कुत्सिताम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कुत्सित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (fem. acc. sg.)

• तास-श्वास-आदि-संयुक्ताम्: afflicted with cough, breathlessness, etc.
• तास-श्वास-आदि-संयुक्ताम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तास (प्रातिपदिक) + श्वास (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक/अव्ययवत्) + संयुक्त (कृदन्त, प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: तासश्वासादिभिः संयुक्ता (fem. acc. sg.)

• निद्रा-शीलाम्: sleepy / given to sleep
• निद्रा-शीलाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: निद्रा (प्रातिपदिक) + शील (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: निद्रायाः शीलं यस्याः (fem. acc. sg.)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात (negative particle)

• उद्वहेत्: should marry
• उद्वहेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद्+वह् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Narada (teaching in the Narada Purana’s didactic discourse)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames marriage as a dharmic institution requiring suitability in conduct and steadiness; the verse advises avoiding unions that may obstruct household duties, ritual order, and mental tranquility.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: stable household life supports regular worship, vrata observance, and disciplined living; the verse emphasizes choosing conditions that do not disrupt sādhana and dharmic routine.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedanga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is taught in this verse; it functions as sadācāra guidance relevant to dharma and the practical requirements of gṛhastha life.