
ऋषीणां प्रश्नान् प्रति सूतः सनकादिकुमारान् ब्रह्मणो मानसपुत्रान् ब्रह्मसभां प्रति मेरुतः प्रयान्तः वर्णयति। मार्गे ते विष्णोः पावनीं गङ्गां दृष्ट्वा सीताजले स्नातुमिच्छन्ति। तत्र नारदः आगत्य ज्येष्ठभ्रातॄन् प्रणम्य नारायणाच्युतानन्तवासुदेवजनार्दनादि-नामजपं कृत्वा विस्तीर्णं विष्णुस्तोत्रं पठति। स्तोत्रे विष्णुः सगुणो निर्गुणश्च, ज्ञानं ज्ञाता च, योगो योग्योपलभ्यश्च, विश्वरूपोऽपि असङ्ग इति प्रतिपाद्यते; कूर्मवराहनरसिंहवामनपरशुरामरामकृष्णकल्क्याद्यवताराः कीर्त्यन्ते, नाम्नः शोधनमोक्षदायित्वं पुनःपुनः प्रशस्यते। स्नात्वा सन्ध्यातर्पणादि कृत्वा मुनयः हरिकथां कुर्वन्ति; ततः नारदः भगवतः लक्षणं तथा फलदं कर्म, तत्त्वज्ञानं, तपः, अतिथिपूजनविधिं च पृच्छति। अन्ते फलश्रुतिः—प्रातःपाठेन शुद्धिः विष्णुलोकप्राप्तिश्च।
Verse 1
ऋषय ऊचुः । कथं सनत्कुमारस्तु नारदाय महात्मने । प्रोक्तवान् सकलान् धर्मान् कथं तौ मिलितावुभौ 1. ॥ १ ॥
ऋषय ऊचुः—कथं सनत्कुमारस्तु नारदाय महात्मने सकलान् धर्मान् प्रोक्तवान्? कथं च तौ उभौ परस्परं मिलिताविति?
Verse 2
कस्मिन् स्थाने स्थितौ सूत तावुभौ ब्रह्मवादिनौ । हरिगीतसमुद्गाने चक्रतुस्तद्वदस्व नः ॥ २ ॥
कस्मिन् स्थाने स्थितौ सूत तावुभौ ब्रह्मवादिनौ? हरिगीतसमुद्गाने कुत्र चक्रतुः? तद्वदस्व नः।
Verse 3
सूत उवाच । सनकाद्या महात्मानो ब्रह्मणो मानसाः सुताः । निर्ममा निरहङ्काराः सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः ॥ ३ ॥
सूत उवाच—सनकाद्या महात्मानो ब्रह्मणो मानसाः सुताः। निर्ममा निरहङ्काराः सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः।
Verse 4
तेषां नामानि वक्ष्यामि सनकश्च सनन्दनः । सनत्कुमारश्च विभुः सनातन इति स्मृतः ॥ ४ ॥
तेषां नामानि वक्ष्यामि—सनकश्च सनन्दनः। सनत्कुमारश्च विभुः सनातन इति स्मृतः।
Verse 5
विष्णुभक्ता महात्मानो ब्रह्मध्यानपरायणाः । सहस्रसूर्यसंकाशाः सत्यसन्धा मुमुक्षवः ॥ ५ ॥
विष्णुभक्ता महात्मानो ब्रह्मध्यानपरायणाः। सहस्रसूर्यसंकाशाः सत्यसन्धा मुमुक्षवः।
Verse 6
एकदा मेरुशृङ्गं ते प्रस्थिताः ब्रह्मणः सभाम् । इष्टां मार्गेऽथ ददृशुः गंगां विष्णुपदीं द्विजाः ॥ ६ ॥
एकदा ते द्विजाः मेरुशृङ्गात् ब्रह्मणः सभां प्रति प्रस्थिताः। मार्गे चेष्टे विष्णुपदीं गङ्गां ददृशुः॥
Verse 7
तां निरीक्ष्य समुद्युक्ताः स्नातुं सीताजलेऽभवन् । एतस्मिन्नन्तरे तत्र देवर्षिर्नारदो मुनिः ॥ ७ ॥
तां दृष्ट्वा ते स्नातुं समुद्युक्ताः सीताजलेऽभवन्। एतस्मिन्नन्तरे तत्र देवर्षिर्नारदो मुनिराजगाम॥
Verse 8
आजगाम द्विजश्रेष्ठा दृष्ट्वा भ्रातॄन् स्वकाग्रजान् । तान् दृष्ट्वा स्नातुमुद्युक्तान् नमस्कृत्य कृताञ्जलि ॥ ८ ॥
अथ द्विजश्रेष्ठो नारदः स्वकाग्रजान् भ्रातॄन् दृष्ट्वा आजगाम। तान् स्नातुमुद्युक्तान् दृष्ट्वा कृताञ्जलिर्नमस्कृत्य स्थितवान्॥
Verse 9
गृणन् नामानि सप्रेमभक्तियुक्तो मधुद्विषः । नारायणाच्युतानन्त वासुदेव जनार्दन ॥ ९ ॥
सप्रेमभक्तियुक्तः मधुद्विषः नामानि गृणन्—नारायणाच्युतानन्त वासुदेव जनार्दन—इति जपेत्॥
Verse 10
यज्ञेश यज्ञपुरुष कृष्ण विष्णो नमोऽस्तु ते । पद्माक्ष कमलाकान्त गङ्गाजनक केशव । क्षीरोदशायिन् देवेश दामोदर नमोऽस्तु ते ॥ १० ॥
यज्ञेश यज्ञपुरुष कृष्ण विष्णो नमोऽस्तु ते। पद्माक्ष कमलाकान्त गङ्गाजनक केशव। क्षीरोदशायिन् देवेश दामोदर नमोऽस्तु ते॥
Verse 11
श्रीराम विष्णो नरसिंह वामन प्रद्युम्न संकर्षण वासुदेव । अजानिरुद्धामलरुङ् मुरारे त्वं पाहि नः सर्वभयादजस्रम् ॥ ११ ॥
श्रीराम विष्णो नरसिंह वामन, प्रद्युम्न संकर्षण वासुदेव; अजानिरुद्धामल मुरारे, त्वं नः सर्वभयाद् अजस्रं पाहि ॥११॥
Verse 12
इत्युच्चरन् हरेर्नाम नत्वा तान् स्वाग्रजान् मुनीन् । उपासीनश्च तैः सार्धं सस्नौ प्रीतिसमन्वितः ॥ १२ ॥
इत्युच्चरन् हरेर्नाम नत्वा तान् स्वाग्रजान् मुनीन् । उपाविशत् तैः सार्धं सस्नौ च प्रीतिसमन्वितः ॥१२॥
Verse 13
तेषां चापि तु सीताया जले लोकमलापहे । स्नात्वा सन्तर्प्य देवर्षिपितॄन् विगतकल्मषाः ॥ १३ ॥
तेषां चापि तु सीताया जले लोकमलापहे । स्नात्वा सन्तर्प्य देवर्षिपितॄन् विगतकल्मषाः ॥१३॥
Verse 14
उत्तीर्य सन्ध्योपास्त्यादि कृत्वाचारं स्वकं द्विजाः । कथां प्रचक्रुर्विविधाः नारायणगुणाश्रिताः ॥ १४ ॥
उत्तीर्य सन्ध्योपास्त्यादि कृत्वाचारं स्वकं द्विजाः । कथां प्रचक्रुर्विविधाः नारायणगुणाश्रिताः ॥१४॥
Verse 15
कृतक्रियेषु मुनिषु गङ्गातीरे मनोरमे । चकार नारदः प्रश्नं नानाख्यानकथान्तरे ॥ १५ ॥
कृतक्रियेषु मुनिषु गङ्गातीरे मनोरमे । चकार नारदः प्रश्नं नानाख्यानकथान्तरे ॥१५॥
Verse 16
नारद उवाच । सर्वज्ञाः स्थ मुनिश्रेष्ठाः भगवद्भक्तितत्पराः । यूयं सर्वे जगन्नाथा भगवन्तः सनातनाः ॥ १६ ॥
नारद उवाच—यूयं सर्वे सर्वज्ञा मुनिश्रेष्ठा भगवद्भक्तौ तत्पराḥ। यूयमेव जगन्नाथा भगवन्तः सनातनाः॥१६॥
Verse 17
लोकोद्धारपरान् युष्मान् दीनेषु कृतसौहृदान् । पृच्छे ततो वदत मे भगवल्लक्षणं बुधाः ॥ १७ ॥
लोकॊद्धारपरान् युष्मान् दीनेषु कृतसौहृदान्। पृच्छेऽहं तस्माद् वदत मे भगवल्लक्षणं बुधाः॥१७॥
Verse 18
येनेदमखिलं जातं जगत्स्थावरजङ्गमम् । गङ्गापादोदकं यस्य स कथं ज्ञायते हरिः ॥ १८ ॥
येनैदं सकलं जातं जगत्स्थावरजङ्गमम्। गङ्गापादोदकं यस्य स कथं ज्ञायते हरिः॥१८॥
Verse 19
कथं च त्रिविधं कर्म सफलं जायते नृणाम् । ज्ञानस्य लक्षणं ब्रूत तपसश्चापि मानदाः ॥ १९ ॥
कथं च त्रिविधं कर्म सफलं जायते नृणाम्। ज्ञानस्य लक्षणं ब्रूत तपसश्चापि मानदाः॥१९॥
Verse 20
अतिथेः पूजनं वापि येन विष्णुः प्रसीदति । एवमादीनि गुह्यानि हरितुष्टिकराणि च । अनुगृह्य च मां नाथास्तत्त्वतो वक्तुमर्हथ ॥ २० ॥
अतिथेः पूजनं यद्वा येन विष्णुः प्रसीदति। एवमादीनि गुह्यानि हरितुष्टिकराणि च। अनुगृह्य च मां नाथास्तत्त्वतो वक्तुमर्हथ॥२०॥
Verse 21
शौनक उवाच । नमः पराय देवाय परस्मात् परमाय च । परावरनिवासाय सगुणायागुणाय च ॥ २१ ॥
शौनक उवाच । नमः पराय देवाय परस्मात् परमाय च । परावरनिवासाय सगुणायागुणाय च ॥ २१ ॥
Verse 22
अमायायात्मसंज्ञाय मायिने विश्वरूपिणे । योगीश्वराय योगाय योगगम्याय विष्णवे ॥ २२ ॥
अमायायात्मसंज्ञाय मायिने विश्वरूपिणे । योगीश्वराय योगाय योगगम्याय विष्णवे ॥ २२ ॥
Verse 23
ज्ञानाय ज्ञानगम्याय सर्वज्ञानैकहेतवे । ज्ञानेश्वराय ज्ञेयाय ज्ञात्रे विज्ञानसम्पदे ॥ २३ ॥
ज्ञानाय ज्ञानगम्याय सर्वज्ञानैकहेतवे । ज्ञानेश्वराय ज्ञेयाय ज्ञात्रे विज्ञानसम्पदे ॥ २३ ॥
Verse 24
ध्यानाय ध्यानगम्याय ध्यातृपापहराय च । ध्यानेश्वराय सुधिये ध्येयध्यातृस्वरूपिणे ॥ २४ ॥
ध्यानाय ध्यानगम्याय ध्यातृपापहराय च । ध्यानेश्वराय सुधिये ध्येयध्यातृस्वरूपिणे ॥ २४ ॥
Verse 25
आदित्यचन्द्रा ग्निविधातृदेवाः सिद्धाश्च यक्षासुरनागसंघाः । यच्छक्तियुक्तास्तमजं पुराणं सत्यं स्तुतीशं सततं नतोऽस्मि ॥ २५ ॥
आदित्यचन्द्रा ग्निविधातृदेवाः सिद्धाश्च यक्षासुरनागसंघाः । यच्छक्तियुक्तास्तमजं पुराणं सत्यं स्तुतीशं सततं नतोऽस्मि ॥ २५ ॥
Verse 26
यो ब्रह्मरूपी जगतां विधाता स एव पाता द्विजविष्णुरूपी । कल्पान्तरुद्रा ख्यतनुः स देवः शेतेऽङघ्रिपानस्तमजं भजामि ॥ २६ ॥
यो ब्रह्मरूपेण जगद्विधाता, विष्णुरूपेण च पालयिता। कल्पान्ते रुद्राख्यतनुः स एव, शेषाङ्घ्रिपानः स अजः—तं भजामि॥
Verse 27
यन्नामसङ्कीर्तनतो गजेन्द्रो ग्राहोग्रबन्धान्मुमुचे स देवः । विराजमानः स्वपदे पराख्ये तं विष्णुमाद्यं शरणं प्रपद्ये ॥ २७ ॥
यन्नामसङ्कीर्तनमात्रतोऽसौ गजेन्द्रराजो ग्रहबन्धनात्। विमुक्तिमाप स प्रभुः पराख्ये स्वपदे विराजन्—तमाद्यविष्णुं शरणं प्रपद्ये॥
Verse 28
शिवस्वरूपी शिवभक्तिभाजां यो विष्णुरूपी हरिभावितानाम् । सङ्कल्पपूर्वात्मकदेहहेतुस्तमेव नित्यं शरणं प्रपद्ये ॥ २८ ॥
शिवभक्तजनानां शिवरूपो हरिभावितानां विष्णुरूपः। पूर्वसङ्कल्पात्मसूक्ष्महेतुर्देहप्रवृत्तेः स एव—तमेव नित्यं शरणं प्रपद्ये॥
Verse 29
यः केशिहन्ता नरकान्तकश्च बालो भुजाग्रेण दधार गोत्रम् । देवं च भूभारविनोदशीलं तं वासुदेवं सततं नतोऽस्मि ॥ २९ ॥
केशिहन्तारं नरकान्तकं च बाल्ये भुजाग्रेण धृतगोवर्धनम्। भूभारविनोदनशीलदेवं वासुदेवं सततं नमामि॥
Verse 30
लेभेऽवतीर्योग्रनृसिंहरूपी यो दैत्यवक्षः कठिनं शिलावत् । विदार्य संरक्षितवान् स्वभक्तं प्रह्लादमीशं तमजं नमामि ॥ ३० ॥
योऽवतीर्योग्रनृसिंहरूपो दैत्यस्य वक्षः शिलावत् कठोरम्। विदार्य रक्षां चकार स्वभक्तं प्रह्लादमेतं तमजं नमामि॥
Verse 31
व्योमादिभिर्भूषितमात्मसंज्ञं निरंजनं नित्यममेयतत्त्वम् । जगद्विधातारमकर्मकं च परं पुराणं पुरुषं नतोऽस्मि ॥ ३१ ॥
व्योमादितत्त्वैर्भूषितं आत्मसंज्ञं निरञ्जनं नित्यं अमेयतत्त्वम् । जगद्विधातारम् अकर्मकं च परं पुराणं पुरुषं नतोऽस्मि ॥
Verse 32
ब्रह्मेन्द्र रुद्रा निलवायुमर्त्यगन्धर्वयक्षासुरदेवसंघैः । स्वमूर्तिभेदैः स्थित एक ईशस्तमादिमात्मानमहं भजामि ॥ ३२ ॥
ब्रह्मेन्द्ररुद्रादिषु निलवायुमर्त्यगन्धर्वयक्षासुरदेवसंघेषु । स्वमूर्तिभेदैः स्थित एक ईशः तमादिमात्मानमहं भजामि ॥
Verse 33
यतो भिन्नमिदं सर्वं समुद्भूतं स्थितं च वै । यस्मिन्नेष्यति पश्चाच्च तमस्मि शरणं गतः ॥ ३३ ॥
यतः भिन्नमिदं सर्वं समुद्भूतं स्थितं च वै । यस्मिन्नेष्यति पश्चाच्च तं शरणं अहं गतः ॥
Verse 34
यः स्थितो विश्वरूपेण सङ्गीवात्र प्रतीयते । असङ्गी परिपूर्णश्च तमस्मि शरणं गतः ॥ ३४ ॥
यः स्थितो विश्वरूपेण सङ्गीवात्र प्रतीयते । असङ्गी परिपूर्णश्च तं शरणं अहं गतः ॥
Verse 35
हृदि स्थितोऽपि यो देवो मायया मोहितात्मनाम् । न ज्ञायेत परः शुद्धस्तमस्मि शरणं गतः ॥ ३५ ॥
हृदि स्थितोऽपि यो देवो मायया मोहितात्मनाम् । न ज्ञायेत परः शुद्धः तं शरणं अहं गतः ॥
Verse 36
सर्वसङ्गनिवृत्तानां ध्यानयोगरतात्मनाम् । सर्वत्र भाति ज्ञानात्मा तमस्मि शरणं गतः ॥ ३६ ॥
सर्वसङ्गनिवृत्तानां ध्यानयोगरतात्मनाम् । सर्वत्र भाति ज्ञानात्मा तस्मै शरणं गतोऽस्म्यहम् ॥ ३६ ॥
Verse 37
दधार मंदरं पृष्ठे निरोदेऽमृतमन्थने । देवतानां हितार्थाय तं कूर्मं शरणं गतः ॥ ३७ ॥
दधार मन्दरं पृष्ठे निरोदेऽमृतमन्थने । देवतानां हितार्थाय तं कूर्मं शरणं गतः ॥ ३७ ॥
Verse 38
दंष्ट्रांकुरेण योऽनन्तः समुद्धृत्यार्णवाद् धराम् । तस्थाविदं जगत् कृत्स्नं वाराहं तं नतोऽस्म्यहम् ॥ ३८ ॥
दंष्ट्राङ्कुरेण योऽनन्तः समुद्धृत्यार्णवाद् धराम् । तस्थाविदं जगत्कृत्स्नं वाराहं तं नतोऽस्म्यहम् ॥ ३८ ॥
Verse 39
प्रह्लादं गोपयन् दैत्यं शिलातिकठिनोरसम् । विदार्य हतवान् यो हि तं नृसिंहं नतोऽस्म्यहम् ॥ ३९ ॥
प्रह्लादं गोपयन् दैत्यं शिलातिकठिनोरसम् । विदार्य हतवान् यो हि तं नृसिंहं नतोऽस्म्यहम् ॥ ३९ ॥
Verse 40
लब्ध्वा वैरोचनेर्भूमिं द्वाभ्यां पद्भ्यामतीत्य यः । आब्रह्मभुवनं प्रादात् सुरेभ्यस्तं नतोऽजितम् ॥ ४० ॥
लब्ध्वा वैरोचनेर्भूमिं द्वाभ्यां पद्भ्यामतीत्य यः । आब्रह्मभुवनं प्रादात् सुरेभ्यस्तं नतोऽजितम् ॥ ४० ॥
Verse 41
हैहयस्यापराधेन ह्येकविंशतिसंख्यया । क्षत्रियान्वयभेत्ता यो जामदग्न्यं नतोऽस्मि तम् ॥ ४१ ॥
हैहयापराधहेतोः एकविंशतिवारं क्षत्रियवंशविध्वंसकं जामदग्न्यं परशुरामं तं नमामि ॥
Verse 42
आविर्भूतश्चतुर्धा यः कपिभिः परिवारितः । हतवान् राक्षसानीकं रामचन्द्रं नतोऽस्म्यहम् ॥ ४२ ॥
यः चतुर्धा आविर्भूय कपिगणैः परिवारितः राक्षससेनां हत्वा स्थितः तं रामचन्द्रं नमाम्यहम् ॥
Verse 43
मूर्तिद्वयं समाश्रित्य भूभारमपहृत्य च । संजहार कुलं स्वं यस्तं श्रीकृष्णमहं भजे ॥ ४३ ॥
मूर्तिद्वयं समाश्रित्य भूभारं अपहृत्य च पश्चात् स्वकुलं संजहार यः तं श्रीकृष्णं अहं भजे ॥
Verse 44
भूम्यादिलोकत्रितयं संतृप्तात्मानमात्मनि । पश्यन्ति निर्मलं शुद्धं तमीशानं भजाम्यहम् ॥ ४४ ॥
भूम्यादिलोकत्रयव्यापिनं आत्मनि संतृप्ताः मुनयः यं निर्मलं शुद्धं पश्यन्ति तं ईशानं अहं भजामि ॥
Verse 45
युगान्ते पापिनोऽशुद्धान् भित्त्वा तीक्ष्णसुधारया । स्थापयामास यो धर्मं कृतादौ तं नमाम्यहम् ॥ ४५ ॥
युगान्ते पापिनोऽशुद्धान् तीक्ष्णसुधारया भित्त्वा कृतयुगादौ धर्मं स्थापयामास यः तं नमाम्यहम् ॥
Verse 46
एवमादीन्यनेकानि यस्य रूपाणि पाण्डवाः । न शक्यं तेन संख्यातुं कोट्यब्दैरपि तं भजे ॥ ४६ ॥
एवं पाण्डवाः, यस्यानेकरूपाणि बहून्येव; तानि कोट्यब्दैरपि गणयितुं न शक्यन्ते। तस्मात् तमहं भजे॥
Verse 47
महिमानं तु यन्नाम्नः परं गन्तुं मुनीश्वराः । देवासुराश्च मनवः कथं तं क्षुल्लको भजे ॥ ४७ ॥
यस्य नाम्नः परं माहात्म्यं मुनीश्वराः अपि गन्तुं न शक्नुवन्ति, देवासुरमनवश्च; तं कथं अहं क्षुल्लकः भजे॥
Verse 48
यन्नामश्रवणेनापि महापातकिनो नराः । पवित्रतां प्रपद्यन्ते तं कथं स्तौमि चाल्पधीः ॥ ४८ ॥
यस्य नामश्रवणमात्रेणापि महापातकिनो नराः पवित्रतां प्रपद्यन्ते; तं कथं अहं अल्पधीः स्तौमि॥
Verse 49
यथाकथञ्चिद्यन्नाम्नि कीर्तिते वा श्रुतेऽपि वा । पापिनस्तु विशुद्धाः स्युः शुद्धा मोक्षमवाप्नुयुः ॥ ४९ ॥
यथाकथञ्चित् यन्नाम कीर्तिते वा श्रुतेऽपि वा, पापिनोऽपि विशुद्धाः स्युः; शुद्धाश्च मोक्षमवाप्नुयुः॥
Verse 50
आत्मन्यात्मानमाधाय योगिनो गतकल्मषाः । पश्यन्ति यं ज्ञानरूपं तमस्मि शरणं गतः ॥ ५० ॥
आत्मनि आत्मानम् आधाय, योगिनो गतकल्मषाः यं ज्ञानस्वरूपं पश्यन्ति; तस्मै अहं शरणं गतः॥
Verse 51
साङ्ख्याः सर्वेषु पश्यन्ति परिपूर्णात्मकं हरिम् । तमादिदेवमजरं ज्ञानरूपं भजाम्यहम् ॥ ५१ ॥
साङ्ख्याः सर्वेषु भूतगणे परिपूर्णात्मानं हरिं पश्यन्ति। तमादिदेवमजरं ज्ञानस्वरूपं हरिमहं भजामि॥५१॥
Verse 52
सर्वसत्त्वमयं शान्तं सर्वद्र ष्टारमीश्वरम् । सहस्रशीर्षकं देवं वन्दे भावात्मकं हरिम् ॥ ५२ ॥
सर्वसत्त्वमयं शान्तं सर्वद्रष्टारमीश्वरम्। सहस्रशीर्षकं देवं भावात्मकं हरिं वन्दे॥५२॥
Verse 53
यद्भूतं यच्च वै भाव्यं स्थावरं जङ्गमं जगत् । दशाङ्गुलं योऽत्यतिष्ठत्तमीशमजरं भजे ॥ ५३ ॥
यद्भूतं यच्च भाव्यं च स्थावरं जङ्गमं जगत्। दशाङ्गुलं योऽत्यतिष्ठत्तमीशमजरं भजे॥५३॥
Verse 54
अणोरणीयांसमजं महतश्च महत्तरम् । गुह्याद्गुह्यतमं देवं प्रणमामि पुनः पुनः ॥ ५४ ॥
अणोरणीयांसमजं महतश्च महत्तरम्। गुह्याद्गुह्यतमं देवं प्रणमामि पुनः पुनः॥५४॥
Verse 55
ध्यातः स्मृतः पूजितो वा श्रुतः प्रणमितोऽपि वा । स्वपदं यो ददातीशस्तं वन्दे पुरुषोत्तमम् ॥ ५५ ॥
ध्यातः स्मृतः पूजितो वा श्रुतः प्रणमितोऽपि वा। स्वपदं यो ददातीशस्तं वन्दे पुरुषोत्तमम्॥५५॥
Verse 56
इति स्तुवन्तं परमं परेशं हर्षाम्बुसंरुद्धविलोचनास्ते । मुनीश्वरा नारदसंयुतास्तु सनन्दनाद्याः प्रमुदं प्रजग्मुः ॥ ५६ ॥
इति परमं परेशं स्तुवन्तः हर्षाश्रुपूरितलोचनाः ते मुनीश्वराः नारदसंयुताः सनन्दनाद्याश्च परमप्रमोदेन प्रययुः ॥
Verse 57
यं इदं प्रातरुत्त्थाय पठेद्वै पौरुषं स्तवम् । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोकं स गच्छति ॥ ५७ ॥
य इदं प्रातः उत्थाय पौरुषं स्तवं पठति, स सर्वपापविशुद्धात्मा भूत्वा विष्णुलोकं गच्छति ॥
Verse 58
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे सनत्कुमारनारदसंवादेनारदकृतविष्णुस्तुतिर्नाम द्वितीयोऽध्यायः ॥ २ ॥
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे सनत्कुमारनारदसंवादे ‘नारदकृतविष्णुस्तुति’र्नाम द्वितीयोऽध्यायः समाप्तः ॥
It sacralizes the teaching environment by linking tīrtha practice to Viṣṇu-theology (Gaṅgā as Viṣṇu-pāda-jala) and demonstrates the Purāṇic ideal that Vedic rites (snāna, sandhyā, tarpaṇa) are completed and crowned by Hari-nāma and stotra, integrating karma with mokṣa-dharma.
The stotra compresses core Purāṇic Vedānta: Viṣṇu as both saguṇa and nirguṇa, as knowledge/yoga and their goal, as viśvarūpa yet unattached, alongside an avatāra taxonomy and the doctrine that hearing or uttering the Divine Name purifies even grave sins and leads toward liberation.