Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 144

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

खगस्य यद्भवेद्द्रव्यं भावभे क्षणयोगजम् । जीविकादिफलं सर्वं दशायां तस्य योजयेत् ॥ १४४ ॥

Transliteration

khagasya yadbhaveddravyaṃ bhāvabhe kṣaṇayogajam | jīvikādiphalaṃ sarvaṃ daśāyāṃ tasya yojayet || 144 ||

Translation

खगस्य भावभे स्थित्या क्षणयोगजं च यद् द्रव्यं जायते, जीविकादिफलं सर्वं तस्य ग्रहस्य दशायां विनियोजयेत्।

Word by Word

• खगस्य: of the planet (lit. sky-goer)
• खगस्य: सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: खग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• यत्: whatever
• यत्: सम्बन्ध (Relative)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• भवेत्: may be/arise
• भवेत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• द्रव्यम्: wealth/substance
• द्रव्यम्: कर्ता/कर्म (Subject/Object per construction)
• Type: Noun
• Root: द्रव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• भावभे: in the bhāva-bha (house-sign context)
• भावभे: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Noun
• Root: भावभ (प्रातिपदिक; ज्योतिष-परिभाषा)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन (स्थाने/अधिकरणे)

• क्षणयोगजम्: born from momentary conjunction (kṣaṇa-yoga)
• क्षणयोगजम्: विशेषण (Adjective of द्रव्यम्)
• Type: Adjective
• Root: क्षण-योग-ज (प्रातिपदिक) = क्षण + योग + ज
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (क्षणयोगात् जातम्)

• जीविकादिफलम्: results such as livelihood, etc.
• जीविकादिफलम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: जीविका-आदि-फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (जीविकादीनां फलम्)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: विशेषण (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• दशायाम्: in the daśā (period)
• दशायाम्: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Noun
• Root: दशा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• तस्य: of that (planet)
• तस्य: सम्बन्ध (Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन

• योजयेत्: one should apply/assign
• योजयेत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: युज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada, in the jyotiṣa-style explanatory flow)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Narada

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames worldly outcomes (wealth, livelihood, etc.) as time-bound karma-fruits that manifest through daśā, encouraging disciplined interpretation of experience as structured, not random.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by locating material gains and career outcomes within daśā-based karma, it supports vairāgya (detachment), making it easier to prioritize devotion and inner liberation over fluctuating results.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Vedāṅga Jyotiṣa: daśā-phala application—judging results from a planet’s bhāva placement, nakṣatra influence, and momentary yogas, then attributing those outcomes to that planet’s operating period.