Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 37

Threefold Suffering, Twofold Knowledge, and the Definition of Bhagavān (Vāsudeva); Prelude to Keśidhvaja–Janaka Yoga

नारद उवाच । खांङिक्यः कोऽभवद्बह्यन्को वा केशिध्वजोऽभवत् । कथं तयोश्च संवादो योगसंबन्धवानभूत् ॥ ३६ ॥

nārada uvāca | khāṃṅikyaḥ ko'bhavadbahyanko vā keśidhvajo'bhavat | kathaṃ tayośca saṃvādo yogasaṃbandhavānabhūt || 36 ||

नारद उवाच— खांङिक्यः कोऽभवत्, ब्रह्मन्, केशिध्वजः कः? कथं तयोः संवादो योगसंबन्धवान् अभवत्?

नारदःNarada
नारदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
खांङिक्यःKhāṃṅikya
खांङिक्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootखांङिक्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (नाम)
कःwho?
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
बह्यन्Bahyan (name)/the outsider
बह्यन्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबह्यन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (नाम/विशेष-प्रयोगः; पाठभेदे ‘बाह्यः’ इति)
कःwho?
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
केशिध्वजःKeshidhvaja
केशिध्वजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशिध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कथम्how?
कथम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
तयोःof the two
तयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), द्विवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
संवादःconversation/dialogue
संवादः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
योगसंबन्धवान्having connection with yoga
योगसंबन्धवान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयोग + सम्बन्ध + वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तद्धितान्त ‘-वत्’ (possessive); समासः: योगस्य सम्बन्धः यस्य सः
अभूत्was/occurred
अभूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

N
Narada
K
Khāṃṅikya
K
Keśidhvaja

FAQs

It introduces a Yoga-centered teaching by asking for the identities and background of the speakers, signaling that liberation (moksha) will be explained through an authoritative dialogue.

This verse does not directly teach bhakti; it sets up the narrative framework for a Yoga-related discourse that, in the Moksha Dharma context, commonly complements devotion by clarifying inner discipline and realization.

No specific Vedanga (like Vyakarana, Jyotisha, or Kalpa) is taught in this line; it functions as a contextual question that leads into a structured spiritual teaching.