Shloka 62

Cakravyūha-saṃkalpaḥ, Saṃśaptaka-āhvānaṃ, Saubhadra-vikrīḍitam

Drona Parva, Adhyāya 32

Devanagari script

जहार सद्यो भल्लेन विपाटस्य शिरो रथात्‌ | तत्पश्चात्‌ सीधे जानेवाले छः सायकोंद्वारा शत्रुंजयका संहार करके एक भल्लद्वारा रथपर बैठे हुए विपाटका मस्तक तत्काल काट गिराया ।। ६१ ई || पश्यतां धार्तराष्ट्राणामेकेनैव किरीटिना

Transliteration

sañjaya uvāca | jahāra sadyo bhallena vipāṭasya śiro rathāt | tatpaścāt ṣaḍbhiḥ sāyakair jānēvāle śatruñjayaṃ saṃhṛtyaikenaiva kirīṭinā (bhallena) rathopaviṣṭasya vipāṭasya mastakaṃ tatkṣaṇaṃ chittvā nipātayāmāsa | paśyatāṃ dhārtarāṣṭrāṇām |

Translation

सञ्जय उवाच—भल्लेन सद्य एव विपाटस्य शिरो रथात् जहार। पश्यतां धार्तराष्ट्राणां किरीटी एकेनैव भल्लेन रथस्थस्य विपाटस्य शिरश्छित्त्वा पातयामास।

Word by Word

• जहार: carried off / took away
• जहार: Karta
• Type: Verb
• Root: हृ (√हृ)
• Form: लिट् (परस्मैपद), 3, singular

• सद्यः: immediately
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यस्

• भल्लेन: with a bhalla-arrow
• भल्लेन: Karana
• Type: Noun
• Root: भल्ल
• Form: masculine, instrumental, singular

• विपाटस्य: of Vipāṭa
• विपाटस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: विपाट
• Form: masculine, genitive, singular

• शिरः: head
• शिरः: Karma
• Type: Noun
• Root: शिरस्
• Form: neuter, accusative, singular

• रथात्: from the chariot
• रथात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: रथ
• Form: masculine, ablative, singular

• पश्यताम्: while (they were) seeing / in the presence of (those) seeing
• पश्यताम्: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: पश्यत् (√दृश्)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त, masculine/neuter (contextual), genitive, plural

• धार्तराष्ट्राणाम्: of the Dhārtarāṣṭras (Kauravas)
• धार्तराष्ट्राणाम्: Sambandha
• Type: Noun
• Root: धार्तराष्ट्र
• Form: masculine, genitive, plural

• एकेन: with one (single)
• एकेन: Karana
• Type: Adjective
• Root: एक
• Form: masculine/neuter, instrumental, singular

• एव: indeed / just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• किरीटिना: with the (arrow/weapon) having a crest/diadem (i.e., a 'kiriṭin' weapon)
• किरीटिना: Karana
• Type: Noun
• Root: किरीटिन्
• Form: masculine, instrumental, singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• संजय (Sañjaya)
• विपाट (Vipāṭa)
• शत्रुंजय (Śatruñjaya)
• किरीटिन् / अर्जुन (Kirīṭin / Arjuna)
• धार्तराष्ट्र (Dhārtarāṣṭras / Kauravas)
• रथ (chariot)
• भल्ल (bhalla arrow)
• सायक (arrows)