Adhyaya 37

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षट्त्रिंशो ऽध्यायः मार्कण्डय उवाच तपनस्य सुता देवी त्रिषु लोकेषु विश्रुता / समागता महाभागा यमुना यत्र निम्नगा

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षट्त्रिंशोऽध्यायः । मार्कण्डेय उवाच— तपनस्य सुता देवी त्रिषु लोकेषु विश्रुता । समागता महाभागा यमुना यत्र निम्नगा ॥

Verse 2

येनैव निः सृता गङ्गा तेनैव यमुना गता / योजनानां सहस्त्रेषु कीर्तनात् पापनाशनी

येनैव निःसृता गङ्गा तेनैव यमुना गता । योजनानां सहस्रेषु कीर्तनात् पापनाशनी ॥

Verse 3

तत्र स्नात्वा च पीत्वा च यमुनायां युधिष्ठिर / सर्वपापविनिर्मुक्तः पुनात्यासप्तमं कुलम् / प्राणांस्त्यजति यस्तत्र स याति परमां गतिम्

तत्र स्नात्वा च पीत्वा च यमुनायां युधिष्ठिर । सर्वपापविनिर्मुक्तः पुनात्यासप्तमं कुलम् । प्राणांस्त्यजति यस्तत्र स याति परमां गतिम् ॥

Verse 4

अग्नितीर्थमिति ख्यातं यमुनादक्षिण तटे / पश्चिमे धर्मराजस्य तीर्थं त्वनरकं स्मृतम् / तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्ते ऽपुनर्भवाः

अग्नितीर्थमिति ख्यातं यमुनादक्षिणतटे । पश्चिमे धर्मराजस्य तीर्थं त्वनरकं स्मृतम् । तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः ॥

Verse 5

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां स्नात्वा संतर्पयेच्छुचिः / धर्मराजं महापापैर्मुच्यते नात्र संशयः

कृष्णपक्षस्य चतुर्दश्यां स्नात्वा शुचिर्भूत्वा धर्मराजाय तर्पणं कुर्यात्। तेन महापापैः प्रमुच्यते—नात्र संशयः॥

Verse 6

दश तीर्थसहस्त्राणि त्रिंशत्कोट्यस्तथापराः / प्रयागे संस्थितानि स्युरेवमाहुर्मनीषिणः

दश तीर्थसहस्राणि त्रिंशत्कोट्यश्च चापराः। प्रयागे संस्थितानीति मनीषिणो वदन्ति॥

Verse 7

तिस्त्रः कोट्योर्ऽधकोटी च तीर्थानां वायुरब्रवीत् / दिवि भूम्यन्तरिक्षे च तत्सर्वं जाह्नवी स्मृता

तिस्त्रः कोट्योऽर्धकोटी च तीर्थानां वायुरब्रवीत्। दिवि भूम्यन्तरिक्षे च तत्सर्वं जाह्नवी स्मृता॥

Verse 8

यत्र गङ्गा महाभागा स देशस्तत् तपोवनम् / सिद्धिक्षेत्रं तु तज्ज्ञेयं गङ्गातीरसमाश्रितम्

यत्र गङ्गा महाभागा प्रवहति स देशस्तपोवनम्। सिद्धिक्षेत्रं तु तज्ज्ञेयं गङ्गातीरसमाश्रितम्॥

Verse 9

यत्र देवो महादेवो देव्या सह महेश्वरः / आस्ते वटेश्वरो नित्यं तत् तीर्थं तत् तपोवनम्

यत्र देवो महादेवो देव्या सह महेश्वरः। आस्ते वटेश्वरो नित्यं तत्तीर्थं तत्तपोवनम्॥

Verse 10

इदं सत्यं द्विजातीनां साधूनामात्मजस्य च / सुहृदां च जपेत् कर्णे शिष्यस्यानुगतस्य तु

इदं सत्यं द्विजातीनां साधूनामात्मजस्य च । सुहृदां च ब्रूयात्; शिष्यस्य तु भक्तस्य विनीतस्य कर्णे जपेत् ॥

Verse 11

इदं धन्यमिदं स्वर्ग्यमिदं मेध्यमिदं सुखम् / इदं पुण्यमिदं रम्यं पावनं धर्म्यमुत्तमम्

इदं धन्यमिदं स्वर्ग्यमिदं मेध्यमिदं सुखम् । इदं पुण्यमिदं रम्यं पावनं धर्म्यमुत्तमम् ॥

Verse 12

महर्षोणामिदं गुह्यं सर्वपापप्रमोचनम् / अत्राधीत्य द्विजो ऽध्यायं निर्मलत्वमवाप्नुयात्

महर्षीणामिदं गुह्यं सर्वपापप्रमोचनम् । अत्राधीत्य द्विजोऽध्यायं निर्मलत्वमवाप्नुयात् ॥

Verse 13

यश्चेदं शृणुयान्नित्यं तीर्थं पुण्यं सदा शुचिः / जातिस्मरित्वं लभते नाकपृष्ठे च मोदते

यश्चेदं शृणुयान्नित्यं तीर्थं पुण्यं सदा शुचिः । जातिस्मरित्वं लभते नाकपृष्ठे च मोदते ॥

Verse 14

प्राप्यन्ते तानितीर्थानि सद्भिः शिष्टानुदर्शिभिः / स्नाहि तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्भव

प्राप्यन्ते तानि तीर्थानि सद्भिः शिष्टानुदर्शिभिः । स्नाहि तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर्भव ॥

Verse 15

एवमुक्त्वा स भगवान् मार्कण्डेयो महामुनिः / तीर्तानि कथयामास पृथिव्यां यानि कानिचित्

एवमुक्त्वा स भगवान् मार्कण्डेयो महामुनिः । पृथिव्यां विद्यमानानि तीर्थानि कानिचित् कथयामास ॥

Verse 16

भूसमुद्रादिसंस्थानं प्रमाणं ज्योतिषां स्थितम् / पृष्टः प्रोवाच सकलमुक्त्वाथ प्रययो मुनिः

भूसमुद्रादिसंस्थानं प्रमाणं ज्योतिषां स्थितिम् । पृष्टः प्रोवाच सकलं कृत्वाथ प्रययौ मुनिः ॥

Verse 17

य इदं कल्यमुत्थाय पठते ऽथ शृणोति वा / मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति

य इदं कल्यं प्रातરુत्थाय पठते शृणोति वा । मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति ॥