Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification

उष्ट्रांश्चैव वराहांश्च शुनो ऽन्यांश्चैव जातयः / ओषध्यः फल मूलिन्यो रोमभ्यस्तस्य जज्ञिरे

uṣṭrāṃścaiva varāhāṃśca śuno 'nyāṃścaiva jātayaḥ / oṣadhyaḥ phala mūlinyo romabhyastasya jajñire

उष्ट्रांश्चैव वराहांश्च शुनोऽन्यांश्चैव जातयः। ओषध्यः फलमूलिन्यो रोमभ्यस्तस्य जज्ञिरे॥

uṣṭrāncamels
uṣṭrān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootuṣṭra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā vibhakti (द्वितीया/2nd case), Bahuvacana (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात) conjunction
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-nipāta (अवधारण-निपात)
varāhānboars
varāhān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvarāha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā vibhakti (द्वितीया/2nd case), Bahuvacana (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात) conjunction
śunaḥof the dog (i.e., dogs')
śunaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśvan (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Ṣaṣṭhī vibhakti (षष्ठी/6th case, genitive), Ekavacana (एकवचन)
anyānother
anyān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā vibhakti (द्वितीया/2nd case), Bahuvacana (बहुवचन); viśeṣaṇa of implied paśūn/jātīn
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात) conjunction
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-nipāta (अवधारण-निपात)
jātayaḥspecies/kinds
jātayaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootjāti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/1st case), Bahuvacana (बहुवचन)
oṣadhyaḥherbs/plants
oṣadhyaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootoṣadhi (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/1st case), Bahuvacana (बहुवचन)
phala-mūlinyaḥfruit-and-root-bearing
phala-mūlinyaḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeAdjective
Rootphala (प्रातिपदिक) + mūlinī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/1st case), Bahuvacana (बहुवचन); ṣaṣṭhī-tatpuruṣa sense: phalāni mūlāni ca yāsām (having fruits and roots)
romabhyaḥfrom the hairs
romabhyaḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootroman (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (नपुंसकलिङ्ग), Pañcamī vibhakti (पञ्चमी/5th case, ablative), Bahuvacana (बहुवचन)
tasyaof him/of that (being)
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Ṣaṣṭhī vibhakti (षष्ठी/6th case, genitive), Ekavacana (एकवचन)
jajñirewere born/arose
jajñire:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√jan (जन्, धातु)
FormLiṭ lakāra (लिट्, perfect), Prathama-puruṣa (प्रथमपुरुष/3rd person), Bahuvacana (बहुवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)