Shloka 94
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
ग्रामांश्चैव यथाभागं तथैव नगराणि च / तेषामायामविष्कंभाः सन्निवेशांतराणि च
Transliteration
grāmāṃścaiva yathābhāgaṃ tathaiva nagarāṇi ca / teṣāmāyāmaviṣkaṃbhāḥ sanniveśāṃtarāṇi ca
Translation
ग्रामांश्च यथाभागं तथा नगराणि च; तेषाम् आयाम-विष्कम्भाः तथा सन्निवेशान्तराणि च निरूपयामासुः।
Word by Word
ग्रामान्villages
ग्रामान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन — Masculine, Accusative plural
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
यथा-भागम्according to allotment
यथा-भागम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + भाग (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययत्वेन प्रयोगः — adverbial compound meaning 'according to share/portion'
तथाso/likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
नगराणिtowns/cities
नगराणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन — Neuter, Accusative plural
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन — Genitive plural (of them)
आयाम-विष्कम्भाःlengths and breadths/widths
आयाम-विष्कम्भाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआयाम (प्रातिपदिक) + विष्कम्भ (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (इतरेतर); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative plural
सन्निवेश-अन्तराणिdifferences/variations in layout
सन्निवेश-अन्तराणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसन्निवेश (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/तत्पुरुष-समास (sanniveśasya antarāṇi); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Neuter, Nominative plural
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)