Shloka 38
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
जात्यञ्जनमयैः शृङ्गैर्दिवमावृत्य तिष्ठति / चतुर्थः पर्वतो द्रोणो यत्र सा वै सहोषधिः
Transliteration
jātyañjanamayaiḥ śṛṅgairdivamāvṛtya tiṣṭhati / caturthaḥ parvato droṇo yatra sā vai sahoṣadhiḥ
Translation
जात्यञ्जनमयैः शृङ्गैः दिवम् आवृत्य तिष्ठति। चतुर्थः पर्वतो ‘द्रोणः’, यत्र सा वै सहोषधिः।
Word by Word
जात्यञ्जनमयैःwith peaks made of fine collyrium
जात्यञ्जनमयैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootजाति-अञ्जन + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural); समासः जात्यञ्जनस्य मयः (made of fine collyrium)
शृङ्गैःwith peaks
शृङ्गैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural)
दिवम्the sky
दिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
आवृत्यhaving covered
आवृत्य:
Purvakala (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ + वृत् (धातु) → आवृत्य (अव्ययभाव-कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), 'having covered'
तिष्ठतिstands
तिष्ठति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन (Singular); परस्मैपद
चतुर्थःthe fourth
चतुर्थः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); क्रमवाचक-विशेषण
पर्वतःmountain
पर्वतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
द्रोणःDroṇa
द्रोणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्रोण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); नाम
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध-देशवाचक (relative adverb 'where')
साthat (she/it)
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); सर्वनाम
वैindeed
वै:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
सहोषधिः(the place) with herbs
सहोषधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसह + ओषधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); समासः ओषधिभिः सह (सह-तत्पुरुष)