Shloka 141
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
महादेवः पूज्यते तु ब्रह्मा त्रिभुवनेश्वरः / तस्मिन्नि वसति ब्रह्मा साध्यैः सार्द्धं प्रजापतिः
Transliteration
mahādevaḥ pūjyate tu brahmā tribhuvaneśvaraḥ / tasminni vasati brahmā sādhyaiḥ sārddhaṃ prajāpatiḥ
Translation
महादेवः पूज्यते; ब्रह्मा च त्रिभुवनेश्वरः। तस्मिन् लोके ब्रह्मा प्रजापतिः साध्यैः सह वसति।
Word by Word
महादेवःMahādeva (Śiva)
महादेवः:
कर्म (कर्म/Object in passive)
TypeNoun
Rootमहा-देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः कर्मधारयः (महान् देवः)
पूज्यतेis worshipped
पूज्यते:
क्रिया (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (Passive)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थे
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्रिभुवनेश्वरःlord of the three worlds
त्रिभुवनेश्वरः:
समानााधिकरण/विशेषण (Appositive epithet)
TypeNoun
Rootत्रि-भुवन-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रिभुवनस्य ईश्वरः)
तस्मिन्there/in that (place)
तस्मिन्:
अधिकरण (अधिकरणम्/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम
वसतिdwells
वसति:
क्रिया (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
साध्यैःwith the Sādhyas
साध्यैः:
सह (सहकारक/Association)
TypeNoun
Rootसाध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सार्द्धम्together with
सार्द्धम्:
सह (Association marker)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गार्थक/सह-अर्थे (adverb meaning ‘together with’)
प्रजापतिःPrajāpati
प्रजापतिः:
समानााधिकरण/विशेषण (Appositive: Brahmā as Prajāpati)
TypeNoun
Rootप्रजा-पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रजायाः पतिः)