Shloka 44
Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)
Devanagari script
आग्नीध्रं ज्येष्ठदायादं काम्यापुत्रं महाबलम् / प्रियव्रतो ऽभ्य षिञ्चत्तं जंबूद्वीपेश्वरं नृपम्
Transliteration
āgnīdhraṃ jyeṣṭhadāyādaṃ kāmyāputraṃ mahābalam / priyavrato 'bhya ṣiñcattaṃ jaṃbūdvīpeśvaraṃ nṛpam
Translation
आग्नीध्रं ज्येष्ठदायादं काम्यापुत्रं महाबलम् । प्रियव्रतोऽभ्यषिञ्चत्तं जम्बूद्वीपेश्वरं नृपम् ॥
Word by Word
आग्नीध्रम्Āgnīdhra
आग्नीध्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआग्नीध्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
ज्येष्ठ-दायादम्the eldest heir
ज्येष्ठ-दायादम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक) + दायाद (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘ज्येष्ठः दायादः’); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
काम्या-पुत्रम्son of Kāmyā
काम्या-पुत्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाम्या (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: काम्यायाः पुत्रः); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
महा-बलम्very strong/mighty
महा-बलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘महद् बलं यस्य’ as adjectival usage); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रियव्रतःPriyavrata
प्रियव्रतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रियव्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन
अभ्यषिञ्चत्anointed/installed
अभ्यषिञ्चत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-षिच् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; √षिच् with उपसर्ग अभि-
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
जम्बू-द्वीप-ईश्वरम्lord of Jambūdvīpa
जम्बू-द्वीप-ईश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजम्बू (प्रातिपदिक) + द्वीप (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: जम्बूद्वीपस्य ईश्वरः); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नृपम्king
नृपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन