Brahma Purana — Krishna Subdues Kaliya and Purifies the Yamuna, Shloka 54
Devanagari script
गते सर्पे परिष्वज्य मृतं पुनर् इवागतम् गोपा मूर्धनि गोविन्दं सिषिचुर् नेत्रजैर् जलैः //
Translation
इति ब्रह्मपुराणेऽस्मिन् कथितं धर्मसाधनम्; यथाशक्ति समाचर्य, परं श्रेयः समश्नुते।
Word by Word
gatewhen (the serpent) had gone
gate:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootgata (कृदन्त-प्रातिपदिक, √gam)
Formभूतकृदन्त (क्त), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
sarpe(with) the serpent (gone)
sarpe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsarpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी सह
pariṣvajyahaving embraced
pariṣvajya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpari-svaj (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive), 'having embraced'
mṛtamas if dead
mṛtam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक, √mṛ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (govindam)
punaragain
punar:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formकाल/पुनर्-अव्यय (again)
ivaas if
iva:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
āgatamreturned/come back
āgatam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootā-gata (कृदन्त-प्रातिपदिक, √gam)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (govindam)
gopāḥthe cowherds
gopāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgopa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
mūrdhanion the head
mūrdhani:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmūrdhan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
govindamGovinda
govindam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgovinda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
siṣicuḥsprinkled/poured
siṣicuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsic (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
netra-jaiḥborn from the eyes (tears)
netra-jaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootnetra (प्रातिपदिक) + ja (कृदन्त-प्रातिपदिक, √jan)
Formनपुंसकलिङ्ग (जलैः सह), तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (नेत्रेभ्यः जातैः)
jalaiḥwith waters
jalaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
Speaker
Narrator (Purana voice) describing the cowherds’ reaction to Krishna