Brahma Purana — Khaḍga Tīrtha: The Knowledge-Sword that Cuts Anger, Craving, and Doubt, Shloka 9
Devanagari script
एवं विचिन्त्य मेधावी तृष्णाछेदाय किं भवेत् इत्य् आलोच्य स पैलूषः पितरं वाक्यम् अब्रवीत् //
Translation
नवमः श्लोकः—अत्र श्लोकपाठः शून्यः; तस्मात् अनुवादः नोपपद्यते। कृपया मूलश्लोकं प्रददातु।
Word by Word
evamthus
evam:
Prakāra (प्रकार/manner)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus)
vicintyahaving reflected
vicintya:
Pūrvakāla (पूर्वकाल/prior action)
TypeVerb
Rootvi√cint (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वक्रिया (having reflected)
medhāvīintelligent
medhāvī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootmedhāvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
tṛṣṇā-chedāyafor cutting off craving
tṛṣṇā-chedāya:
Sampradāna (सम्प्रदान/purpose-dative)
TypeNoun
Roottṛṣṇā + cheda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (tṛṣṇāyāḥ chedaḥ = cutting of craving)
kimwhat
kim:
Karta (कर्ता/predicate interrogative)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; प्रश्नवाचक
bhavetmight be/should be
bhavet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदी
itithus
iti:
Vākyārtha (वाक्यार्थ/quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formइति-निपातः (quotative particle)
ālocyahaving considered
ālocya:
Pūrvakāla (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootā√loc (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), ‘having considered’
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
pailūṣaḥPailūṣa
pailūṣaḥ:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootpailūṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम (proper noun)
pitaramfather
pitaram:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
vākyamwords/speech
vākyam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
abravītsaid
abravīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदी
Speaker
Narrator; transition to direct speech by Pailūṣa to his father (Kavaṣa)