Atharva Veda 9.3.22: Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 3, Mantra 22

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

प्र॒तीचीं॑ त्वा प्रती॒चीनः॒ शाले॒ प्रैम्यहिं॑सतीम्। अ॒ग्निर्ह्य॑१न्तराप॑श्च॒र्तस्य॑ प्रथ॒मा द्वाः

IAST Transliteration

pratī́cīṃ tvā pratīcī́naḥ śā́le prá emi ahiṃsatī́m | agnír hí antará-āpaś ca r̥tásya prathamā́ dvā́ḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Westward-turned, turned toward me, O Hall, I enter thee—harmless, injuring none. For Agni, and the Waters within, are the first door of Order (Ṛta).

Translation

प्रतीचीं त्वा प्रतीचीनः शाले प्रैमि अहिंसतीम्, अनहिंसन्। अग्निर्ह्यन्तरापश्च ऋतस्य प्रथमा द्वाः।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रतीचीम्: westward-facing (fem.), turned to the west
• प्रतीचीम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: प्रतीची (प्रातिपदिक; ‘प्रति’ + ‘अञ्च्’ → ‘प्रतीच्’)

• त्वा: you (acc. sg.)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रतीचीनः: westward-facing (masc.), one facing west
• प्रतीचीनः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: प्रतीचीन (प्रातिपदिक; ‘प्रतीच्’ + ‘-ईन’)

• शाले: in the house/hall
• शाले: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: शाला (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward (intensifier)
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• एमि: I go / I proceed
• एमि: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: इ (धातु)

• अहिंसतीम्: non-injuring, harmless (fem. acc.)
• अहिंसतीम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अहिंसती (प्रातिपदिक; नञ्-अ + हिंस (धातु) → अहिंस; स्त्री. वर्तमानकृदन्त/विशेषण)

• अग्निः: Agni (fire)
• अग्निः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• हि: indeed, for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• अन्तरापाः: obstacles, hindrances
• अन्तरापाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अन्तराप (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order/truth)
• ऋतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• प्रथमा: first
• प्रथमा: कर्तृ/विशेषण (द्वाः-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)

• द्वाः: door, gate
• द्वाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: द्वार्/द्वार (प्रातिपदिक; ‘door, gate’)

Attribution

Rishi: Atharvanic domestic corpus (not explicit here)

Devata: Agni; Āpaḥ; Ṛta as ordering principle

Chandas: Anuṣṭubh-like

Mantra Rasa

Primary: shanta