Atharva Veda 4.20.8 — Kanda 4, Anuvaka 2, Sukta 20, Mantra 8

Sukta 20

Sanskrit (Devanagari)

उद॑ग्रभं परि॒पाणा॑द् यातु॒धानं॑ किमी॒दिन॑म्। तेना॒हं सर्वं॑ पश्याम्यु॒त शू॒द्रमु॒तार्य॑म्

IAST Transliteration

úd agrabhaṃ paripā́ṇād yātudhā́naṃ kīmīdínam | ténāháṃ sárvaṃ paśyāmy utá śū́dram utā́ryam ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Forth from the grasping hand I have seized the Yātudhāna, the Kīmīdin. Therewith I behold all things—both Śūdra and Ārya.

Translation

उदग्रभं परिपाणाद् यातुधानं किमीदिनम् अहं गृहीत्वा तेन सर्वं पश्यामि—शूद्रम् उत आर्यम्।

Word by Word

• उद्ग्रभम्: the seizer/grasper (a demon), as object
• उद्ग्रभम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: उद्-ग्रह (√ग्रह) / प्रातिपदिक: उद्ग्रभ

• परिपाणात्: from the ‘encompassing hand/guard’ (i.e., from the enclosing grasp/protection)
• परिपाणात्: अपादान
• Type: Noun
• Root: परि-पाण (प्रातिपदिक: परिपाण) अथवा परि-पा (√पा ‘to protect’) से निष्पन्न भाव/कर्तृ-नाम

• यातुधानम्: the sorcerer/demon (yātudhāna)
• यातुधानम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: यातुधान

• किमीदिनम्: the ‘kīmīdin’ (a harmful being/creature; name of a demon)
• किमीदिनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: किमीदिन् (किमीदि-)

• तेन: with that / by that (means)
• तेन: करण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: प्रातिपदिक: सर्व

• पश्यामि: I see
• पश्यामि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पश् (दृश्-अर्थे) / धातु: पश्

• उत: and / also
• उत: (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• शूद्रम्: a Śūdra
• शूद्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: शूद्र

• उत: and / also
• उत: (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• आर्यम्: an Ārya / noble person
• आर्यम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: प्रातिपदिक: आर्य

Attribution

Rishi: Atharvanic (anukramaṇī varies)

Devata: Oṣadhi as instrument of sight; targets: yātudhāna, kīmīdin

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta