Atharva Veda 4.17.1: Kanda 4, Anuvaka 2, Sukta 17, Mantra 1

Sukta 17

Sanskrit (Devanagari)

अपामार्गः। ईशा॑णां त्वा भेष॒जाना॒मुज्जे॑ष॒ आ र॑भामहे । च॒क्रे स॒हस्र॑वीर्यं॒ सर्व॑स्मा ओषधे त्वा

IAST Transliteration

apāmārgaḥ | īśā́nāṃ tvā bheṣajānā́m ujjéṣe ā́ rabhāmahe | cakré sahásravīryaṃ sárvasmai oṣadhe tvā

English Translation (Griffith/Whitney)

Apāmārga! Thee, sovereign of medicines, for victory we grasp and take in hand. Thou hast fashioned thousandfold might: for every need, O Herb, thee we invoke.

Translation

अपामार्गः। ईशानां त्वा भेषजानाम् उज्जेषे आ रभामहे। चक्रे सहस्रवीर्यं; सर्वस्मा ओषधे त्वा (आह्वयामः)।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अपामार्गः: Apāmārga plant (Achyranthes aspera)
• अपामार्गः: कर्तृ (स्तुत्य/सम्बोधन-प्रायः; मन्त्रविषयः)
• Type: Noun
• Root: अपामार्ग (प्रातिपदिक)

• ईशानाम्: of the rulers/lords
• ईशानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: ईशान (प्रातिपदिक)

• त्वा: you (acc.)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भेषजानाम्: of medicines/remedies
• भेषजानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: भेषज (प्रातिपदिक)

• उज्जेषे: may I win/prevail (completely)
• उज्जेषे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: जि (धातु) + उद् (उपसर्ग)

• आ: towards; unto (prefixal intensifier)
• आ: क्रियाविशेषण (उपसर्गः)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• रभामहे: we take hold of / we grasp
• रभामहे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: रभ् (धातु) + आ (उपसर्ग)

• चक्रे: has made; has fashioned
• चक्रे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• सहस्रवीर्यम्: thousand-fold potency/strength
• सहस्रवीर्यम्: कर्म (चक्रे इति क्रियायाः)
• Type: Adjective (used as noun-qualifier)
• Root: सहस्र-वीर्य (समास-प्रातिपदिक)

• सर्वस्मै: for all; to everyone
• सर्वस्मै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• ओषधे: O herb/plant
• ओषधे: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

• त्वा: you (acc.)
• त्वा: कर्म (अध्याहृत-क्रियायाः/सम्बोधनान्वयः)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic seer(s) of the Bhaisajya corpus

Devata: Apāmārga (personified Oṣadhi)

Chandas: Anuṣṭubh (with Atharvanic invocatory style)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: shanta