Mantra 7
Sukta 69
Sanskrit (Devanagari)
अक्षितोतिः सनेदिमं वाजमिन्द्रः सहस्रिणम्। यस्मिन् विश्वानि पौंस्या
IAST Transliteration
ákṣitotíḥ saned imáṃ vā́jam índraḥ sahásriṇam | yásmin víśvāni paúṃsyā
English Translation (Griffith/Whitney)
Indra, whose succour perisheth not, may win for us this prize of strength, thousandfold,—wherein are all manly powers.
Translation
अक्षितोतिः सहस्रिण इन्द्रः अस्मभ्यं इमं वाजं सहस्रिणं सनेत्—यस्मिन् विश्वानि पौंस्या।
Word by Word
अक्षि॑तोतिःunfailing help/protection (lit. ‘unperishing aid’)
अक्षि॑तोतिः:
कर्तृ (स्तुत्य/वर्ण्य-विषयः) / वाक्ये विशेष्य-रूपेण
TypeNoun
Rootअक्षि-तूति (प्रातिपदिक; अक्षि ‘अक्षय/अक्षि’ + तूति ‘सहाय/रक्षा/प्रेरणा’)
सनेत्may (he) win/obtain
सनेत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√सन् (to win, obtain)
इमम्this
इमम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाजम्prize; strength; (victory-)booty
वाजम्:
कर्म (सनेत् इत्यस्य) / प्राप्तव्य-वस्तु
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
इन्द्रः॑Indra
इन्द्रः॑:
कर्तृ (सनेत् इत्यस्य)
TypeNoun (Proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सहस्रिणम्thousandfold; possessing a thousand (i.e., abundant)
सहस्रिणम्:
कर्म-विशेषणम् (वाजम्) / प्राप्तव्यस्य विशेषणम्
TypeAdjective
Rootसहस्रिन् (प्रातिपदिक; ‘having a thousand’)
यस्मिन्in which; wherein
यस्मिन्:
अधिकरण (यत्र/यस्मिन्—‘in which’)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वानिall
विश्वानि:
(अपूर्ण-पादे) कर्तृ/कर्म-सम्भाव्य; ‘all (things)’
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
पौंस्या॑manly powers; virilities
पौंस्या॑:
(अपूर्ण-पादे) विशेष्य/कर्म-सम्भाव्य; ‘powers of manhood’
TypeNoun
Rootपौंस्य (प्रातिपदिक; ‘manliness/virility/masculine power’)
Attribution
Rishi: RV-derived.
Devata: Indra.
Chandas: RV meter (dependent on RV original; fragment suggests continuation beyond provided text).
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From trust in unfailing aid to aspiration for thousandfold capacity.","listener_experience":"Uplifted ambition with a grounded sense of backing; expansive confidence.","intensity":7}