
Trailokya-mohinī Śrī-Lakṣmī-ādi-pūjā and Durgā-yoga (Protective and Siddhi Rites)
अग्निर्भगवान् वसिष्ठं त्रैलोक्यमोहिनी-श्री(लक्ष्मी)-प्रधानैः समृद्धि-विधिभिः सह दुर्गा-योगरक्षाजय-प्रयोगान् उपदिशति। आदौ लक्ष्मी-मन्त्र-श्रृङ्खला नवाङ्ग-बीजैः सह न्यासयोग्या, पद्मबीज-मालया एक-त्रि-लक्षजप-विधानं च। ततः श्री/विष्णु-मन्दिरे धनद-पूजा, खदिराग्नौ घृताक्त-तण्डुल-होमः, बिल्वादि-हविः, तथा ग्रहशान्त्यर्थं राजानुग्रह-वैश्यतार्थं च सर्षपोदकाभिषेकादि-प्रायश्चित्तम्। अनन्तरं शक्रस्य चतुर्द्वार-भवन-कल्पना, द्वारपाल-श्रीदूतीः, अष्टदल-पद्मे चतुर्व्यूह-न्यासः (वासुदेव-सङ्कर्षण-प्रद्युम्न-अनिरुद्ध) इति, अन्ते कर्णिकायां लक्ष्म्याः ध्यानेन समापनम्। आहार-काल-नियमाः, बिल्व-घृत-पद्म-पायसादि-नैवेद्यसमुच्चयः निर्दिष्टः। पश्चात् दुर्गायाः ‘हृदय’-मन्त्रः साङ्गः, पत्राधार-पूजा, आयुधदेवतार्चनं, तथा वशीकरण-जयो-शान्ति-काम-पुष्ट्यर्थं होम-प्रतिस्थापन-प्रयोगाः; अन्ते रणाङ्गणे जयार्थं आवाहन-विधानम्।
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे त्रैलोक्यमोहनमन्त्रो नाम षष्ठाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ सप्ताधिकत्रिशततमो ऽध्यायः त्रैलोक्यमोहनीलक्ष्म्यादिपूजा अग्निर् उवाच वक्षः सवह्निर्यामाक्षौ दण्डीः श्रीः सर्वसिद्धिदा महाश्रिये महासिद्धे महाविद्युत्प्रभे नमः
इत्याग्नेये महापुराणे त्रैलोक्यमोहनमन्त्रो नाम षष्ठाधिकत्रिशततमोऽध्यायः समाप्तः। अथ सप्ताधिकत्रिशततमोऽध्यायः—त्रैलोक्यमोहनीलक्ष्म्यादिपूजा। अग्निरुवाच—वक्षः सवह्निर्यामाक्षौ दण्डीः श्रीः सर्वसिद्धिदा। महाश्रिये महासिद्धे महाविद्युत्प्रभे नमः॥
Verse 2
श्रिये देवि विजये नमः गौरि महाबले बन्ध नमः हूं महाकाये पद्महस्ते हूं फट् श्रियै नमः श्रियै फट् श्रियै नमः श्रियै फट् श्रीं नमः श्रिये श्रीद नमः स्वाहा स्वाहा श्रीफट् अस्याङ्गानि नवोक्तानि तेष्वेकञ्च समाश्रयेत् त्रिलक्षमेकलक्षं वा जप्त्वाक्षाब्जैश् च भूतिदः
श्रिये देवि विजये नमः। गौरि महाबले बन्ध नमः। हूं महाकाये पद्महस्ते हूं फट्। श्रियै नमः। श्रियै फट्। श्रियै नमः। श्रियै फट्। श्रीं नमः। श्रिये श्रीद नमः। स्वाहा स्वाहा श्रीफट्। अस्याङ्गानि नवोक्तानि तेष्वेकैकं समाश्रयेत्। त्रिलक्षमेकलक्षं वा जप्त्वाक्षाब्जैश्च भूतिदः॥
Verse 3
श्रीगेहे विष्णुगेहे वा श्रियं पूज्य धनं लभेत् आज्याक्तैस्तण्डुलैर् लक्षं जुहुयात् खादिरानले
श्रीगेहे विष्णुगेहे वा श्रियं सम्यक् पूजयित्वा धनसमृद्धिं लभेत्। आज्याक्तैस्तण्डुलैर्लक्षं खादिरसमिधाग्नौ जुहुयात्॥
Verse 4
राजा वश्यो भवेद्वृद्धिः श्रीश् च स्यादुत्तरोत्तरं सर्षपाम्भोभिषेकेण नश्यन्ते सकला ग्रहाः
सर्षपसंयुक्ताम्भोभिषेकेण राजा वश्यो भवति, वृद्धिः समुपजायते, श्रीश्चोत्तरोत्तरं वर्धते, सकला ग्रहपीडाः प्रणश्यन्ति॥
Verse 5
बिल्वलक्षहुता लक्ष्मीर्वित्तवृद्धिश् च जायते शक्रवेश्म चतुर्द्वारं हृदये चिन्तयेदथ
बिल्वैर्लक्षहुतैः कृतैर्लक्ष्मीः प्रादुर्भवति, वित्तवृद्धिश्च जायते। ततः शक्रवेश्म चतुर्द्वारं हृदये चिन्तयेत्॥
Verse 6
बलाकां वामनां श्यामां श्वेतपङ्कजधारिणीम् ऊर्ध्ववाहुद्वयं ध्यायेत्क्रीडन्तीं द्वारि पूर्ववत्
बलाकासदृशीं वामनां श्यामवर्णां श्वेतपङ्कजधारिणीम्। ऊर्ध्ववाहुद्वयं कृत्वा द्वारि पूर्ववत् क्रीडन्तीं ध्यायेत्॥
Verse 7
उर्ध्वीकृतेन हस्तेन रक्तपङ्कजधारिणीं श्वेताङ्गीं दक्षिणे द्वारि चिन्तयेद्वनमालिनीम्
ऊर्ध्वीकृतेन हस्तेन रक्तपङ्कजधारिणीं श्वेताङ्गीं वनमालिनीम्। दक्षिणे द्वारि स्थितां चिन्तयेत्॥
Verse 8
हरितां दोर्द्वयेनोर्धमुद्वहन्तीं सिताम्बुजम् ध्यायेद्विभीषिकां नाम श्रीदूतीं द्वारि पश्चिमे
पश्चिमद्वारे श्रीदूतीं विभीषिकानाम्नीं हरितवर्णां ध्यायेत्। सा द्वाभ्यां भुजाभ्याम् ऊर्ध्वं सिताम्बुजं धारयन्ती तिष्ठति॥
Verse 9
शाङ्करीमुक्क्तरे द्वारि तन्मध्ये ऽष्टदलपङ्कजं वासुदेवः सङ्कर्षणः प्रद्युम्नश्चानिरुद्धकः
शाङ्करीद्वारे मुक्ततरचिह्नं भवति। तन्मध्येऽष्टदलपङ्कजे वासुदेवः सङ्कर्षणः प्रद्युम्नश्चानिरुद्धकश्च विन्यस्याः॥
Verse 10
ध्येयास्ते पद्मपत्रेषु शङ्खचक्रगदाधराः अञ्जनक्षीरकाश्मीरहेमाभास्ते सुवाससः
ते पद्मपत्रेषु स्थिताः शङ्खचक्रगदाधराः ध्येयाः। अञ्जनक्षीरकाश्मीरहेमाभा रम्यवस्त्रधारिणश्च ते॥
Verse 11
आग्नेयादिषु पत्रेषु गुग्गुलुश् च कुरुण्टकः दमकः सलिलश्चेति हस्तिनी रजतप्रभाः
आग्नेयादिषु पत्रेषु गुग्गुलुः कुरुण्टकः दमकः सलिलश्चेति। एते हस्तिनी रजतप्रभा इति च कथ्यन्ते॥
Verse 12
हेमकुम्भधराश् चैते कर्णिकायां श्रियं स्मरेत् चतुर्भुजां सुवर्णाभां सपद्मोर्ध्वभुजद्वयां
एते हेमकुम्भधराः। पद्मकर्णिकायां चतुर्भुजां सुवर्णाभां श्रियं स्मरेत्—ऊर्ध्वभुजद्वये पद्मे धारयन्तीम्॥
Verse 13
दक्षिणाभयहस्ताभां वामहस्तवरप्रदां श्वेतगन्धांशुकामेकरौम्यमालास्त्रधारिणीं
दक्षिणाभयहस्ताभ्यां वामहस्तेन वरप्रदाम्। श्वेतगन्धांशुकधारिणीं एकरौम्य-मालास्त्रधारिणीम्॥
Verse 14
ध्यात्वा सपरिवारान्तामभ्यर्च्य सकलं लभेत् द्रोणाब्जपुष्पश्रीवृक्षपर्णं मूर्ध्नि न धारयेत्
सपरिवारां तां ध्यात्वा सम्यगभ्यर्च्य सर्वं लभेत्। द्रोणाब्जपुष्पं श्रीवृक्षपर्णं च मूर्ध्नि न धारयेत्॥
Verse 15
लवणामलकं वर्ज्यं नागादित्यतिथौ क्रमात् पायसाशी जपेत् सूक्तं श्रियस्तेनाभिषेचयेत्
नागादित्यतिथौ क्रमाल्लवणामलकं वर्जयेत्। पायसाशी सूक्तं जपेत् तेन श्रियमभिषेचयेत्॥
Verse 16
आवाहादिविसर्गान्तां मूर्ध्नि ध्यात्वार्चयेत् श्रियम् विल्वाज्याब्जपायसेन पृथक् योगः श्रिये भवेत्
आवाहनादिविसर्गान्तां मूर्ध्नि श्रियं ध्यात्वार्चयेत्। विल्वाज्याब्जपायसैः पृथक् पृथग्योगः श्रिये भवेत्॥
Verse 17
विषं महिषकान्ताग्निरुद्रिज्योतिर्वकद्वयम् ॐ ह्रीं महामहिषमर्दिनि ठ ठ मूलमन्त्रं भहिषहिंसके नमः महिषशत्रुं भ्रामय हूं फट् ठ ठ महिषं हेषय हूं महिषं हन२ देवि हूं महिषनिसूदनि फट् दुर्गाहृदयमित्युक्तं साङ्गं सर्वार्थसाधकम्
“विषं महिषकान्ताग्निरुद्रिज्योतिर्वकद्वयम्। ॐ ह्रीं महामहिषमर्दिनि ठ ठ”—मूलमन्त्रः; “महिषहिंसके नमः”। “महिषशत्रुं भ्रामय हूं फट् ठ ठ”; “महिषं हेषय हूं”; “महिषं हन हन देवि हूं”; “महिषनिसूदनि फट्”—इति दुर्गाहृदयम्, साङ्गं सर्वार्थसाधकम्॥
Verse 18
यजेद्यथोक्तं तां देवीं पीठञ्चैवाङ्गमध्यगम् ॐ ह्रीं दुर्गे रक्षणि स्वाहा चेति दुर्गायै नमः वरवर्ण्यै नमः आर्यायै कनकप्रभायै कृत्तिकायै अभयप्रदायै कन्यकायै सुरूपायै पत्रस्थाः पूजयेदेता मूर्तीराद्यैः स्वरैः क्रमात्
यथोक्तविधिना तां देवीं यजेत, अङ्गमध्यगं पीठं च न्यासेन संस्थाप्य पूजयेत। “ॐ ह्रीं दुर्गे रक्षणि स्वाहा” इति जपित्वा—दुर्गायै नमः, वरवर्ण्यै नमः, आर्यायै कनकप्रभायै नमः, कृत्तिकायै नमः, अभयप्रदायै नमः, कन्यकायै नमः, सुरूपायै नमः—इति। पत्रेषु संस्थिताः एताः मूर्तीराद्यैः स्वरैः ‘अ’ आदिक्रमात् पूजयेत।
Verse 19
चक्राय शङ्खाय गदायै खड्गाय धनुषे वाणाय अष्टम्याद्यैर् इमां दुर्गां लोकेशान्तां यजेदिति दुर्गायोगः समायुःश्रीस्वामिरक्ताजयादिकृत्
चक्राय नमः, शङ्खाय नमः, गदायै नमः, खड्गाय नमः, धनुषे नमः, वाणाय नमः—इति। अष्टम्यादिषु तिथिषु लोकशान्तां इमां दुर्गां यजेत। एष दुर्गायोगः; स आयुःश्रीं स्वामित्वं शत्रुजयम् विजयादिफलानि च ददाति।
Verse 20
समाध्येशानमन्त्रेण तिलहोमो वशीकरः जयः पद्मैस्तु दुर्वाभिः शान्तिः कामः पलाशजैः
समाध्येशानमन्त्रेण तिलहोमः वशीकरः। पद्मैः होमात् जयः, दुर्वाभिः शान्तिः, पलाशजैः होमात् कामसिद्धिः।
Verse 21
पुष्टिः स्यात् काकपक्षेण मृतिद्वेषादिकं भवेत् ब्रह्मक्षुद्रभयापत्तिं सर्वमेव मनुर्हरेत्
पुष्टिः स्यात् काकपक्षेण; मृतिद्वेषादिकं भवेत्। ब्रह्मक्षुद्रभयापत्तिं सर्वमेव मनुः हरेत्।
Verse 22
ॐ दुर्गे दुर्गे रक्षणि स्वाहा रक्षाकरीयमुदिता जयदुर्गाङ्गसंयुता श्यामां त्रिलिचनां देवीं ध्यात्वात्मानं चतुर्भुजम्
“ॐ दुर्गे दुर्गे रक्षणि स्वाहा” इति रक्षाकर्म उदितम्। जयदुर्गाङ्गसंयुता श्यामां त्रिलोचनां देवीं ध्यात्वा, आत्मानं चतुर्भुजं भावयेत्।
Verse 23
शङ्खचक्राब्जशूलादित्रिशूलां रौद्ररूपिणीं युद्धादौ सञ्जयेदेतां यजेत् खड्गादिके जये
युद्धारम्भे शङ्खचक्राब्जशूलादिधारिणीं त्रिशूलयुक्तां रौद्ररूपिणीं देवीं मनसा सञ्जयेत्। खड्गाद्यायुधविजयार्थं तां विधिवद् यजेत्॥
Precise ritual engineering: navāṅga (nine limb-mantras) with nyāsa, fixed japa targets (1–3 lakhs) using lotus-seed counting, and outcome-specific homa materials (khadira fire, ghee-rice, bilva, sesame, lotus, durvā, palāśa).
It frames prosperity and protection as dharmic stabilizers—through disciplined mantra, homa, and visualization—so the practitioner gains order (śānti), capacity (siddhi), and ethical sovereignty over fear and adversity, supporting higher sādhana.
Śrī (Lakṣmī) in the lotus pericarp, with a mandala-like structure: four gates, attendant Śrī-dūtīs at doorways, and an eight-petalled lotus assigned to the four Vyūhas—Vāsudeva, Saṅkarṣaṇa, Pradyumna, and Aniruddha.
Longevity and prosperity, mastery/authority, subjugation of enemies, victory, peace, and protective removal of dangers including fear and calamity.