Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Brahmottara Khanda›Adhyaya 2›Shloka 88
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 88

Devanagari script

इन्द्रोपेंद्रविरिंच्याद्यैः सेव्यते सिद्धिकांक्षिभिः । तत्रैकेन दिनेनापि यत्कृतं व्रतमुत्तमम्

Transliteration

indropeṃdraviriṃcyādyaiḥ sevyate siddhikāṃkṣibhiḥ | tatraikena dinenāpi yatkṛtaṃ vratamuttamam

Translation

Его почитают Индра, Упендра (Вишну), Виринчи (Брахма) и другие, стремящиеся к сиддхи; и какой бы высший обет ни был там соблюдён хотя бы один день—

Word by Word
इन्द्रIndra
इन्द्र:
—
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (समासाङ्ग/compound member), एकवचन (समासे)
उपेन्द्रUpendra (Viṣṇu)
उपेन्द्र:
—
TypeNoun
Rootउपेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (समासाङ्ग), एकवचन (समासे)
विरिञ्चिViriñci (Brahmā)
विरिञ्चि:
—
TypeNoun
Rootविरिञ्चि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (समासाङ्ग), एकवचन (समासे)
आद्यैःand others
आद्यैः:
Karaṇa/Agent-group marker (By/with—instrumental of association)
TypeAdjective
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; ‘आद्यैः’ = ‘आदि-शब्देन सह/and others’
इन्द्रोपेन्द्रविरिञ्च्याद्यैःby Indra, Upendra, Viriñci and others
इन्द्रोपेन्द्रविरिञ्च्याद्यैः:
Karaṇa (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootइन्द्र + उपेन्द्र + विरिञ्चि + आदि (प्रातिपदिक-समूह)
Formद्वन्द्वसमास (समाहार/itaretara), तृतीया (3rd), बहुवचन; ‘by Indra, Upendra, Viriñci and others’
सेव्यतेis served
सेव्यते:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसेव् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः: ‘is served/attended’
सिद्धिsuccess/accomplishment
सिद्धि:
—
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (समासाङ्ग), एकवचन (समासे)
काङ्क्षिभिःby those who desire
काङ्क्षिभिः:
Karaṇa (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootकाङ्क्षिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; ‘desirers’
सिद्धिकाङ्क्षिभिःby seekers of success
सिद्धिकाङ्क्षिभिः:
Karaṇa (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootसिद्धि + काङ्क्षिन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘सिद्धेः काङ्क्षिभिः’; पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formस्थानवाचक-अव्यय: ‘there’
एकेनwith one
एकेन:
Karaṇa (Instrument/measure/करण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; ‘one’ (qualifying दिनेन)
दिनेनday
दिनेन:
Karaṇa (Measure of time/करण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय: ‘also/even’
तत्रैकेनthere, with one
तत्रैकेन:
Adhikaraṇa + Karaṇa
TypeIndeclinable
Rootतत्र + एकेन (अव्यय + सुबन्त)
Formसन्ध्यन्त-समुच्चय: ‘तत्र’ (adv) + ‘एकेन’ (instr sg)
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative determiner/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
कृतम्performed
कृतम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier of ‘व्रतम्’)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘done/performed’
व्रतम्vow
व्रतम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘श्रेष्ठम्’ (qualifying व्रतम्)
Speaker

Unknown (narrative voice not identifiable from the isolated verse; likely Purāṇic narrator within Brahmottarakhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gokarṇa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Indra, Viṣṇu, and Brahmā appear in reverent posture before the Gokarṇa liṅga; a devotee undertakes a one-day vow nearby, with ritual lamps and offerings arranged simply.

Characters & Entities
I
Indra
U
Upendra (Viṣṇu)
V
Viriñci (Brahmā)
G
Gokarṇa (context)

FAQs

A vow performed at a highly charged sacred site multiplies in merit; even devas honor such places for siddhi.

Gokarṇa (implied as the ‘there’ being praised in this sequence).

Vrata—undertaking an ‘uttama’ (excellent) vow/observance, even for one day.

←Previous Verse
Next Verse→