Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 27

Devanagari script

तीर्थयात्रां समुद्दिश्य कोशं दत्त्वा सुपुष्कलम् । विसृज्य पुरुषान्वृद्धान् कृत्वा तस्याः सुरक्षणे

Transliteration

tīrthayātrāṃ samuddiśya kośaṃ dattvā supuṣkalam | visṛjya puruṣānvṛddhān kṛtvā tasyāḥ surakṣaṇe

Translation

Намерившись совершить паломничество к священным бродам, он даровал ей обильную казну; и, назначив старших и надежных мужей, устроил для нее всестороннюю охрану.

Word by Word

• तीर्थयात्राम्: pilgrimage to holy places
• तीर्थयात्राम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ + यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (तीर्थस्य यात्रा)

• समुद्दिश्य: having intended; aiming at
• समुद्दिश्य: Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-उद्-√दिश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (अव्ययकृदन्त), तुमुनर्थे/हेतौ; ‘having intended/aiming at’

• कोशम्: treasury; fund
• कोशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कोश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (अव्ययकृदन्त); ‘having given’

• सुपुष्कलम्: very abundant; ample
• सुपुष्कलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + पुष्कल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कोशम्)

• विसृज्य: having sent forth; having appointed
• विसृज्य: Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-√सृज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (अव्ययकृदन्त); ‘having dispatched/sent away’

• पुरुषान्: men; persons
• पुरुषान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• वृद्धान्: elder; senior
• वृद्धान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (पुरुषान्)

• कृत्वा: having made; having arranged
• कृत्वा: Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (अव्ययकृदन्त); ‘having made/done’

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• सुरक्षणे: in (her) secure protection
• सुरक्षणे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सु + रक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘in good protection/guarding’

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A royal figure preparing for pilgrimage: treasury chests opened for gifts, elders appointed as guardians, attendants receiving instructions; the protected queen/household in the background.

Characters & Entities

• Tīrthayātrā (pilgrimage)
• King
• Bhānumatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage and piety must be supported by responsible governance—proper provision and protection are integral to dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse mentions tīrthayātrā in general; the Revā Khaṇḍa context broadly celebrates the tīrthas of the Revā (Narmadā) region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Preparation for pilgrimage includes dāna/provisioning (ample funds) and arranging safeguards—practical dharmic protocol for tīrtha travel.