Rig Veda 7.84.3: Mandala 7, Sukta 84, Mantra 3

Sukta 7.84

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra–Varuṇa (implicit as addressees continuing the hymn)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Samhita Patha (Devanagari)

कृतं नो यज्ञं विदथेषु चारुं कृतं ब्रह्माणि सूरिषु प्रशस्ता । उपो रयिर्देवजूतो न एतु प्र णः स्पार्हाभिरूतिभिस्तिरेतम् ॥

Transliteration

kṛtáṃ no yajñáṃ vidátheṣu cā́ruṃ kṛtáṃ bráhmāṇi sū́riṣu praśastā́ | úpo rayír devá-jūto na etu prá ṇaḥ spārhā́bhir ūtíbhis tiretam ||

Translation

Сотворена для нас жертва — прекрасная — на собраниях (vidáthas); сотворены и формулы Брахмана (brahmā́ṇi), среди вдохновенных певцов (sūrí) восхваляемые. Да приблизится к нам богатство, богами побуждаемое; перенеси нас далее — желанными поддержками и охранительными помощами (ūtí).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• कृतम्: done, accomplished
• कृतम्: कर्म (यज्ञम्-सम्बद्धम्)
• Type: Adjective (past passive participle used predicatively)
• Root: √कृ (करोति) / कृत (ppp)

• नः: our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (enclitic pronoun)

• यज्ञम्: sacrifice, ritual
• यज्ञम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• विदथेषु: in the assemblies/ritual sessions
• विदथेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: विदथ (प्रातिपदिक)

• चारुम्: beautiful, pleasing
• चारुम्: कर्म (यज्ञम्-सम्बद्धम्)
• Type: Adjective
• Root: चारु (प्रातिपदिक)

• कृतम्: made, performed
• कृतम्: कर्म (ब्रह्माणि-सम्बद्धम्)
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: √कृ / कृत (ppp)

• ब्रह्माणि: sacred formulations, hymns
• ब्रह्माणि: कर्म
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक; here ‘ब्रह्म’ = स्तोत्र/मन्त्र)

• सूरिषु: among the patrons/benefactors
• सूरिषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सूरि (प्रातिपदिक)

• प्रशस्ताः: praised, celebrated
• प्रशस्ताः: कर्म (ब्रह्माणि-सम्बद्धम्)
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: प्र-√शंस् (शंसति) → प्रशस्त (ppp)

• उपो: up/near; moreover (particle)
• उपो: —
• Type: Indeclinable (particle)
• Root: उप (उपसर्ग) + अव्यय ‘उ’ (निपात) / वैदिक-प्रयोगः

• रयिः: wealth, bounty
• रयिः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक)

• देवजूतः: impelled/sent by the gods
• देवजूतः: कर्ता (रयिः-सम्बद्धम्)
• Type: Adjective
• Root: देव + जूत (ppp of √जु/√जव् ‘to impel, speed’; ‘sent/impelled’)

• नः: to us
• नः: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (enclitic pronoun)

• एतु: let (it) come
• एतु: — (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √इ (एति)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable (preverb/particle)
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• णः: our
• णः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (enclitic pronoun; वैदिक रूप)

• स्पार्हाभिः: with desirable
• स्पार्हाभिः: करण
• Type: Adjective (used substantively with ऊतिभिः)
• Root: स्पार्हा (प्रातिपदिक; ‘desired, coveted’)

• ऊतिभिः: helps, protections
• ऊतिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक)

• तिरेतम्: may (he/it) carry across, bring through
• तिरेतम्: — (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √तॄ (तरति) / तिर (preverb-like) + इ (augmentless injunctive base) → तिरेत्