Rig Veda 7.79.5 — Mandala 7, Sukta 79, Mantra 5

Sukta 7.79

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

देवंदेवं राधसे चोदयन्त्यस्मद्र्यक्सूनृता ईरयन्ती । व्युच्छन्ती नः सनये धियो धा यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

Transliteration

deváṃ-deváṃ rā́dhase codáyanty asmadryàk sūnṛ́tā ī́rayantī | vy-ucchántī naḥ sanáye dhíyo dhā yūyáṃ pāta svastí-bhiḥ sádā naḥ ||

Translation

Побуждая бога в боге к полноте, посылая к нам истинные вдохновения, Ушас, восходя широко, утверждает наши мысли для обретения; да храните вы нас всегда своими благими согласиями, своими благословениями.

Word by Word

• देवम्: the god (as object)
• देवम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) < दिव् ‘दीप्तौ’

• देवम्: the god
• देवम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) < दिव् ‘दीप्तौ’

• राधसे: for bounty / for giving
• राधसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: राधस् (प्रातिपदिक) ‘दान/समृद्धि’

• चोदयन्ति: they impel / urge
• चोदयन्ति: कर्तृ (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चुद् ‘प्रेरणे’

• अस्मद्र्यक्: towards us
• अस्मद्र्यक्: अधिकरण (दिशा/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable (compound) / Pronominal adverb
• Root: अस्मद् (सर्वनाम) + र्यक् (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘towards’)

• सूनृता: true/auspicious utterances (or: truthful ones)
• सूनृता: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूनृता (प्रातिपदिक) ‘सत्य-वाणी/सु-वाणी’

• ईरयन्ती: impelling / setting in motion
• ईरयन्ती: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Verb (participle)
• Root: ईर्/इर् ‘गतौ/प्रेरणे’ (Vedic: ‘set in motion, raise’)

• वि: apart, forth
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• उच्छन्ती: dawning / shining forth
• उच्छन्ती: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: उष् ‘दीप्तौ/प्रकाशे’ (Vedic: ‘dawn, shine forth’)

• नः: of us / to us
• नः: सम्बन्ध/सम्प्रदान (प्रसङ्गानुसार)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सनये: for winning / for gain
• सनये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: सनि (प्रातिपदिक) < √सन् ‘प्राप्तौ’ (Vedic: ‘gain, winning’)

• धियः: thoughts / insights / prayers
• धियः: कर्म
• Type: Noun
• Root: धि (प्रातिपदिक) ‘धिया/बुद्धि/प्रार्थना’

• धा: place / bestow
• धा: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा ‘धारणे/स्थापने’

• यूयम्: you (all)
• यूयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• पात: protect
• पात: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा ‘रक्षणे’

• स्वस्तिभिः: with well-being / with blessings
• स्वस्तिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: स्वस्ति (प्रातिपदिक) ‘कल्याण/मङ्गल’

• सदा: always
• सदा: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)

• नः: us
• नः: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)