Rig Veda 4.18.5: Mandala 4, Sukta 18, Mantra 5
Sukta 4.18
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify in critical edition)
Samhita Patha (Devanagari)
अवद्यमिव मन्यमाना गुहाकरिन्द्रं माता वीर्येणा न्यृष्टम् । अथोदस्थात्स्वयमत्कं वसान आ रोदसी अपृणाज्जायमानः ॥
Transliteration
avádyam iva mányamānā guhā́ akar índraṃ mātā́ vī́ryeṇā ní-ṛṣṭam | áthod asthāt svayám átkaṃ vásāna ā́ rodasī́ apṛṇāj jā́yamānaḥ ||
Translation
Считая его как бы достойным порицания, Мать сделала Индру тайником, низвергнутым его собственной силой. Тогда он сам поднялся, облачившись в свои доспехи; рождаясь, он наполнил оба мира.
Word by Word
अवद्यम्a fault / blame
अवद्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअवद्य (प्रातिपदिक) < अव-√द्या/√द्यै (निन्दा/दोष) (निःसृत-भावे ‘दोष/निन्द्य’)
इवas if / like
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
मन्यमानाthinking / deeming
मन्यमाना:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Root√मन् (मन्यते) + शानच्
गुहाकरिthe cave-maker / one who makes (a place) hidden
गुहाकरि:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective (epithet)
Rootगुहा (प्रातिपदिक) + √कृ (करोति) (समास/कृदन्त-प्रयोगः)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
माताthe mother
माता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
वीर्येणwith (her) strength / valor
वीर्येण:
करण
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
न्यृष्टम्driven down / pressed down
न्यृष्टम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeVerb (past participle)
Rootनि + √ऋष्/√ऋञ्ज् (आघात/प्रेरण) + क्त (भूतकर्मणि)
अथthen
अथ:
—
TypeIndeclinable
Rootअथ (निपात)
उदस्थात्he stood up / arose
उदस्थात्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootउद् + √स्था (तिष्ठति)
स्वयम्by himself
स्वयम्:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (निपात)
अत्कम्a garment / covering
अत्कम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअत्क (प्रातिपदिक; ‘वस्त्र/आवरण’ इत्यर्थे वैदिक)
वसानःwearing / clothing himself
वसानः:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Root√वस् (वसते/वसति ‘परिधान’) + शानच्
आforth / unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
रोदसीthe two worlds (Heaven and Earth)
रोदसी:
कर्म
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)
अपृणात्he filled
अपृणात्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootआ + √पॄ (पृणाति ‘पूरयति’)
जायमानःbeing born / as he was being born
जायमानः:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Root√जन् (जायते) + शानच्
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.