Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 45, Shloka 20

अयोध्यावासिजनानुरागः

The People and Brahmins Follow Rama toward Exile

गच्छन्तमेव तं दृष्ट्वा रामं सम्भ्रान्तचेतसः।ऊचुः परमसन्तप्ता रामं वाक्यमिदं द्विजाः।।।।

gacchantam eva taṃ dṛṣṭvā rāmaṃ sambhrānta-cetasaḥ |

ūcuḥ parama-santaptā rāmaṃ vākyam idaṃ dvijāḥ ||

Увидев, что Рама продолжает путь, брахманы — в смятении духа и глубоко скорбя — обратились к Раме с такими словами.

gacchantamgoing
gacchantam:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Root√gam (गम् धातु) + śatṛ (शतृ)
Formकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of taṃ/rāmam
evaindeed, just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश् धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकाल
rāmamRama
rāmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तं इति विशेष्य
sambhrānta-cetasaḥwith agitated minds
sambhrānta-cetasaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsambhrānta + cetas (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास ('those whose minds are agitated'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण of dvijāḥ
ūcuḥsaid
ūcuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
parama-santaptāḥdeeply distressed
parama-santaptāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama + santapta (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास ('extremely' + 'distressed'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण of dvijāḥ
rāmamRama (addressed)
rāmam:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बोधनार्थे द्वितीया (addressed as object)
vākyamspeech, statement
vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
idamthis
idam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण of vākyam
dvijāḥbrahmins
dvijāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Having seen Rama thus going towards the forest, those brahmins, highly agitated and distressed, said to him:

R
Rama
B
brahmins (dvija)

FAQs

It underscores responsible speech in crisis: the brahmins, though distressed, choose to address Rama directly, seeking a dharmic resolution through counsel rather than force.

Rama continues toward exile; the brahmins, upset, begin to speak to him.

The brahmins’ concern for dharma and Rama’s receptivity implied by the narrative setup.