Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 51

The Greatness of the Gaṅgā

Gaṅgāmāhātmya

काशीविश्वेश्वरं लिङ्गं ज्योतिर्लिङ्गं तदुच्यते । तं दृष्ट्वा परमं ज्योतिराप्नोति मनुजोत्तमः ॥ ५१ ॥

kāśīviśveśvaraṃ liṅgaṃ jyotirliṅgaṃ taducyate | taṃ dṛṣṭvā paramaṃ jyotirāpnoti manujottamaḥ || 51 ||

Лингам Вишвешвары в Каши именуется Джйотирлингамом. Узрев его, лучший из людей достигает Высшего Света.

काशीविश्वेश्वरम्(the) Kāśī-viśveśvara
काशीविश्वेश्वरम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootकाशी-विश्वेश्वर (प्रातिपदिक; काशी + विश्वेश्वर)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष-समास (काश्यां विश्वेश्वरः इति/काशी-सम्बन्धी विश्वेश्वरः)
लिङ्गम्liṅga (emblem)
लिङ्गम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ज्योतिःलिङ्गम्Jyotirliṅga
ज्योतिःलिङ्गम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootज्योतिस्-लिङ्ग (प्रातिपदिक; ज्योतिस् + लिङ्ग)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास (ज्योतिः एव लिङ्गम्/ज्योतिषः लिङ्गम्)
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)
तम्that (it/him)
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययीभाव-रूप कृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
ज्योतिःlight, radiance
ज्योतिः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आप्नोतिattains
आप्नोति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मनुजःa man, human
मनुजः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमनुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उत्तमःbest
उत्तमः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (मनुजस्य)

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

K
Kashi (Varanasi)
V
Vishveshvara
S
Shiva
J
Jyotirlinga

FAQs

It identifies Kāśī’s Viśveśvara as a Jyotirliṅga and teaches that its darśana is a direct means to realize the “Supreme Light,” i.e., the highest spiritual attainment.

By emphasizing darśana of Viśveśvara in Kāśī, the verse highlights devotional approach—reverent pilgrimage, vision, and remembrance of the deity—as an efficacious path toward the highest goal.

It primarily reflects tirtha-vidhi (pilgrimage praxis) rather than a specific Vedāṅga; the practical takeaway is the ritual principle of darśana at a sacred kṣetra as a recognized religious act yielding spiritual fruit.