Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 65

Devanagari script

एवं कृतविधिर्विप्र धर्मराजप्रसादतः । भुक्त्वा भोगांश्च पुत्रार्थानैहिकान्देवदुर्लभान् ॥ ६५ ॥

Transliteration

evaṃ kṛtavidhirvipra dharmarājaprasādataḥ | bhuktvā bhogāṃśca putrārthānaihikāndevadurlabhān || 65 ||

Translation

Так, о брахман, надлежащим образом совершив предписанные обряды и по милости Дхармараджи (Dharmarāja), он наслаждался мирскими благами и получил дар сыновей — плодами этой самой жизни, труднодостижимыми даже для богов.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (सम्बन्ध; क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus/in this manner)

• कृतविधिः: one who has performed the rite
• कृतविधिः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ धातु, क्त) + विधि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (कृतः विधिः यस्य/कृतविधिः); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (विप्र)

• विप्र: O brahmin
• विप्र: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचन

• धर्मराजप्रसादतः: from/through the grace of Dharmarāja
• धर्मराजप्रसादतः: Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: धर्मराज (प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (धर्मराजस्य प्रसादः); पुँल्लिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; अव्ययीभाववत् ‘-तः’ (from/because of)

• भुक्त्वा: having enjoyed
• भुक्त्वा: Kriya (क्रिया; पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having enjoyed/consumed’

• भोगान्: enjoyments
• भोगान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• पुत्रार्थान्: boons for sons (offspring-related gains)
• पुत्रार्थान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पुत्रस्य अर्थाः/पुत्रार्थाः = पुत्रप्राप्त्यर्थफलाः); पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• ऐहिकान्: worldly (of this life)
• ऐहिकान्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ऐहिक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; ‘भोगान्/पुत्रार्थान्’ इत्यस्य विशेषणम्

• देवदुर्लभान्: rare even for the gods
• देवदुर्लभान्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: देव (प्रातिपदिक) + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (देवैः दुर्लभाः/देवेषु दुर्लभाः); पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (भोगान्/पुत्रार्थान्)

Speaker

Narada (narrative voice within the Purva Bhaga, Fourth Pada context)

Vrata Kalpa

Vrata: Daśamī-vrata (contextual)

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Dharmaraja (Yama)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes karma-phala under dharma: when rites are performed correctly and aligned with righteousness, even rare results arise through the grace of Dharmarāja, showing that dharma governs both worldly and spiritual order.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is not stated directly; the verse highlights disciplined observance and divine sanction (prasāda). In the Purāṇic worldview, such prasāda prepares the mind for higher devotion by cultivating faith, steadiness, and reverence for cosmic law.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It points to correct performance of vidhi (procedure) central to Kalpa (ritual discipline) and Dharmaśāstra-style injunctions—showing that precise observance is considered essential for obtaining intended results.