Home›Narada Purana›Purva Bhaga›Fourth Quarter›Adhyaya 103›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 1

The Description of the Anukramaṇikā (Chapter-wise Summary) of the Varāha Purāṇa

Devanagari script

ब्रह्मोवाच । श्रृणु वत्स प्रवक्ष्यामि वाराहं वै पुराणकम् । भागद्वययुतं शश्वद्विष्णुमाहात्म्यसूचकम् ॥ १ ॥

Transliteration

brahmovāca | śrṛṇu vatsa pravakṣyāmi vārāhaṃ vai purāṇakam | bhāgadvayayutaṃ śaśvadviṣṇumāhātmyasūcakam || 1 ||

Translation

Брахма сказал: Слушай, дитя возлюбленное; я изложу Вараха‑пурану, состоящую из двух частей и неизменно возвещающую величие Вишну.

Word by Word
ब्रह्मBrahmā
ब्रह्म:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (प्रातिपदिक-रूप: ब्रह्मा)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
वत्सO child/dear one
वत्स:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
प्रवक्ष्यामिI shall explain
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
वाराहम्Varāha-related
वाराहम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाराह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पुराणकम् इति)
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक निपात (emphatic particle: ‘indeed’)
पुराणकम्a Purāṇa (text)
पुराणकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुराणक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भागद्वययुतम्consisting of two parts
भागद्वययुतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभाग (प्रातिपदिक) + द्वय (प्रातिपदिक) + युत (√यु, क्त; कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (भागद्वयेन युतम् = endowed with two parts)
शश्वत्always
शश्वत्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (अव्यय)
Formअव्यय; नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण (adverb: ‘always/ever’)
विष्णुमाहात्म्यसूचकम्indicating Viṣṇu’s greatness
विष्णुमाहात्म्यसूचकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविष्णु (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + सूचक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (विष्णोः माहात्म्यं सूचयति इति)
Speaker

Brahma

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities
B
Brahma
V
Vishnu
V
Varaha

FAQs

It frames the Varāha Purāṇa as a scripture whose central purport is Viṣṇu’s māhātmya (divine greatness), guiding the listener toward devotion and reverence for Viṣṇu.

By declaring that the Varāha Purāṇa continually points to Viṣṇu’s greatness, it signals that hearing and reflecting on such narratives is itself a bhakti practice (śravaṇa) that nurtures devotion.

No specific Vedāṅga is taught in this verse; rather, it provides a textual roadmap (anukramaṇikā-style) by identifying the Purāṇa’s structure (two parts) and its theological focus (Viṣṇu-māhātmya).

←Previous Verse
Next Verse→