Atharva Veda 4.22.5: Kanda 4, Anuvaka 3, Sukta 22, Mantra 5

Sukta 22

Sanskrit (Devanagari)

यु॒नज्मि॑ त उत्त॒राव॑न्त॒मिन्द्रं॒ येन॒ जय॑न्ति॒ न प॑रा॒जय॑न्ते । यस्त्वा॒ कर॑देकवृ॒षं जना॑नामु॒त राज्ञा॑मुत्तमं मा॑न॒वाना॑म्

IAST Transliteration

yunájmi te uttarā́vantaṁ índraṁ yéna jáyanti ná parā-jáyante | yás tvā́ kárad eka-vṛ́ṣaṁ jánānām utá rājñā́m uttamáṁ mānavā́nām ||

English Translation (Griffith/Whitney)

I yoke to thee Indra the Overmastering, by whom men conquer and are not conquered; who made thee the sole Bull of the peoples, yea, the highest of kings, the foremost among men.

Translation

Я сопрягаю с тобою Индру, Всевластного, которым побеждают и не бывают побеждены; который сделал тебя единственным Быком народов, и также высшим из царей, первым среди людей.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युनज्मि: I yoke / I harness
• युनज्मि: Kartā
• Type: Verb
• Root: युज् (युजँ समाधौ/युजिर् योगे)

• ते: for you / of you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (युष्मद्-प्रातिपदिक)

• उत्तरावन्तम्: the superior / having the upper (hand)
• उत्तरावन्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: उत्तरावन्त (प्रातिपदिक; उत्तर + वन्त)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• येन: by whom / by which
• येन: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)

• जयन्ति: they win / conquer
• जयन्ति: Kartā
• Type: Verb
• Root: जि (जि॒—जय॑ने)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• पराजयन्ते: they are defeated / they lose
• पराजयन्ते: Kartā
• Type: Verb
• Root: परा + जि (जि॒—जय॑ने)

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (युष्मद्-प्रातिपदिक)

• करत्: made / fashioned
• करत्: Kartā
• Type: Verb
• Root: कृ (डुकृञ् करणे)

• एकवृषम्: the sole bull; pre-eminent/unique hero
• एकवृषम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: एकवृष (प्रातिपदिक; एक + वृष)

• जनानाम्: of peoples / of men
• जनानाम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)

• उत: and also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• राज्ञाम्: of kings
• राज्ञाम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• उत्तमम्: the highest / best
• उत्तमम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)

• मानवानाम्: of men / of mortals
• मानवानाम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (as per AV royal hymns)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-like cadence (needs metrical audit by pada-count)

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta