Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

ततः क्रोधाभिभूतेन चक्षुषा चावलोकयत् । स क्रूररक्षःक्षयकृत्तिमिरद्विपकेसरी

tataḥ krodhābhibhūtena cakṣuṣā cāvalokayat | sa krūrarakṣaḥkṣayakṛttimiradvipakesarī

Então, vencido pela cólera, lançou sobre eles o olhar. Aquele Sol—como um leão contra o elefante das trevas—tornou-se o destruidor dos rākṣasas cruéis.

ततःthereupon
ततः:
Kriya-viseshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम् (ablatival adverb: then/thereupon)
क्रोधाभिभूतेनovercome by anger
क्रोधाभिभूतेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रोध + अभि-भू (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्तः (Ppp: overcome), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; चक्षुषा इत्यस्य विशेषणम्
चक्षुषाwith (his) eye
चक्षुषा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (Instr.), एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (and)
अवलोकयत्looked at
अवलोकयत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-लोक् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (Nom.), एकवचनम्
क्रूररक्षःक्षयकृत्destroyer of the fierce demons
क्रूररक्षःक्षयकृत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रूर + रक्षस् + क्षय + कृ (धातु)
Formतत्पुरुषसमासः (क्रूराणां रक्षसां क्षयं करोति इति), पुंलिङ्गे प्रथमा (Nom.), एकवचनम्; सः इत्यस्य विशेषणम्
तिमिरद्विपकेसरीa lion to the elephant of darkness
तिमिरद्विपकेसरी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतिमिर + द्विप + केसरी (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुषसमासः (तिमिररूपे द्विपे केसरी इव), पुंलिङ्गे प्रथमा (Nom.), एकवचनम्; सः इत्यस्य विशेषणम्

Purāṇic narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa) addressing the listener (Devi/Varavarṇinī referenced later in the adhyāya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Surya’s wrathful gaze flashes outward; rākṣasas recoil and disintegrate like shadows at sunrise. The simile is visualized: a lion (Surya) pouncing upon the elephant of darkness.

S
Sūrya (Bhānu/Prabhākara)
R
Rākṣasas

FAQs

Dharma is protected when divine light (Sūrya) dispels both inner darkness and outer forces of adharma.

Prabhāsakṣetra, in the Prabhāsa-khaṇḍa’s Prabhāsakṣetra-māhātmya, where Sūrya’s presence is celebrated.

No explicit rite is stated in this verse; it sets the narrative of Sūrya’s protective action that supports the kṣetra’s greatness.