Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

त्वं वेत्सि शंकरेणैतत्कर्मजालं न विंदितम् । त्रैलोक्येऽपि मयाऽप्यस्ति गूढं तत्स्यात्कथं विधे । यत्किञ्चित्त्रिषु लोकेषु जंगमं स्थावरं तथा । तस्याहं मध्यगो मूढ तैलं यद्वत्तिलांतगम्

tvaṃ vetsi śaṃkareṇaitatkarmajālaṃ na viṃditam | trailokye'pi mayā'pyasti gūḍhaṃ tatsyātkathaṃ vidhe | yatkiñcittriṣu lokeṣu jaṃgamaṃ sthāvaraṃ tathā | tasyāhaṃ madhyago mūḍha tailaṃ yadvattilāṃtagam

«Pensas que sabes isto, embora nem Śaṅkara tenha sondado esta teia de ações (karma). Mesmo nos três mundos há coisas ocultas para mim—como, então, poderia eu saber tudo, ó Vidhātṛ? Tudo o que existe nos três mundos, móvel ou imóvel, no seu meio eu estou presente, como o óleo escondido na semente de gergelim, ó iludido.»

त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वेत्सिknow
वेत्सि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम
शंकरेणby Śaṅkara
शंकरेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कर्मजालम्net/complex of actions
कर्मजालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्म + जाल (प्रातिपदिक-समास)
Formतत्पुरुष-समासः (कर्मणां जालम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
विंदितम्known/understood
विंदितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मजालम् इत्यस्य विशेषणम्
त्रैलोक्येin the three worlds
त्रैलोक्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रि + लोक (प्रातिपदिक-समास)
Formद्विगु-समासः (त्रयाणां लोकानां समाहारः); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि—समुच्चय/अपवाद (even/also)
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि—समुच्चय (also)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम
गूढम्hidden
गूढम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगूढ (प्रातिपदिक; √गुह् धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (कर्मजालम्/एतत्) इत्यस्य विशेषणम्
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्यात्could be / would be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन
कथम्how
कथम्:
Kriya-visheshana (Interrogative manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्न-क्रियाविशेषण (how)
विधेO Vidhi (Brahmā)
विधे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (ब्रह्मणः सम्बोधनम्)
यत्whatever
यत्:
Karma (Correlative object/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative)
किञ्चित्anything
किञ्चित्:
Karta (Subject of implied 'is')
TypeNoun
Rootकिञ्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितवाचक
त्रिषुin three
त्रिषु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; लोकेषु इत्यस्य विशेषणम्
लोकेषुin the worlds
लोकेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
जंगमम्moving
जंगमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजङ्गम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; किञ्चित् इत्यस्य विशेषणम्
स्थावरम्immobile
स्थावरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थावर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; किञ्चित् इत्यस्य विशेषणम्
तथाand also
तथा:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकार (and likewise)
तस्यof that/of it
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मध्यगःsituated in the middle
मध्यगः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमध्य + ग (प्रातिपदिक; √गम् धातोः क्त/ग-प्रत्ययान्त)
Formतत्पुरुष-समासः (मध्यं गतः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अहम् इत्यस्य विशेषणम्
मूढO deluded one
मूढ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमूढ (प्रातिपदिक; √मुह् धातोः क्त)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
तैलम्oil
तैलम्:
Karta (Subject in simile clause/कर्ता)
TypeNoun
Rootतैल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; उपमान-उपमेय-प्रयोगे उपमेय/उपमान-भागः
यद्वत्just as
यद्वत्:
Sambandha (Simile marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootयद्वत् (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान-वाचक (just as)
तिलान्तगम्present within sesame seeds
तिलान्तगम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतिल + अन्त + ग (प्रातिपदिक-समास)
Formतत्पुरुष-समासः (तिलानाम् अन्तं गतं/अन्तर्गतं); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तैलम् इत्यस्य विशेषणम्

Brahmā (addressing Śiva; self-referential cosmological speech within the episode)

Type: kshetra

Scene: A contemplative tableau: Śiva speaking to Brahmā (Vidhātṛ), with the universe symbolically shown—moving beings, trees, mountains—while a sesame seed motif illustrates hidden oil, signifying immanence.

B
Brahmā (Vidhātṛ)
Ś
Śiva (Śaṅkara)

FAQs

Karma is subtle and difficult to fully comprehend; the divine presence pervades beings invisibly, like oil within sesame.

The verse is part of the origin-story sequence in Nāgarakhaṇḍa that leads to the sanctification and fame of Rudraśiraḥ tīrtha.

No explicit ritual is prescribed; the verse is doctrinal, explaining the subtlety of karma and immanence.