Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 53

Devanagari script

यासु तोयमपि क्ष्मायां प्रदत्तं तिलमिश्रितम् । पितृभ्योऽक्षयतां याति श्रद्धापूतेन चेतसा

Transliteration

yāsu toyamapi kṣmāyāṃ pradattaṃ tilamiśritam | pitṛbhyo'kṣayatāṃ yāti śraddhāpūtena cetasā

Translation

Nessas ocasiões, até mesmo a água oferecida sobre a terra, misturada com gergelim, alcança os Pitṛs (ancestrais) com efeito imperecível—quando é dada com a mente purificada pela fé.

Word by Word

• यासु: in which (times)
• यासु: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन; सर्वनाम (relative)

• तोयम्: water
• तोयम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तोय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• अपि: even/also
• अपि: सम्बन्ध (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• क्ष्मायाम्: on the earth/ground
• क्ष्मायाम्: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्ष्मा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन

• प्रदत्तम्: offered/given
• प्रदत्तम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: प्र + दा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (for ‘तोयम्’)

• तिलमिश्रितम्: mixed with sesame
• तिलमिश्रितम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: तिल + मिश्रित (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (‘तिलैः मिश्रितम्’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• पितृभ्यः: to the ancestors
• पितृभ्यः: सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी/पञ्चमी-विभक्ति (Dat./Abl. 4th/5th), बहुवचन

• अक्षयताम्: to imperishability
• अक्षयताम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अक्षयता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Acc.), एकवचन

• याति: goes/attains
• याति: क्रिया (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

• श्रद्धापूतेन: purified by faith
• श्रद्धापूतेन: करण (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: श्रद्धा + पूत (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (‘श्रद्धया पूत’); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; विशेषण (for ‘चेतसा’)

• चेतसा: with the mind
• चेतसा: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चेतस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: A devotee kneels at a sacred ground near a tīrtha, pouring water mixed with black sesame onto the earth while invoking Pitṛs; subtle presence of ancestral figures receiving the offering as luminous silhouettes.

Characters & Entities

• Pitṛs

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faith (śraddhā) sanctifies even simple offerings; sincerity can make a minimal act spiritually inexhaustible.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it emphasizes the power of auspicious times and faithful tarpaṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offer tilodaka (water mixed with sesame) for the Pitṛs; when done on the stated occasions with śraddhā, it becomes akṣaya.