Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 50

Devanagari script

राजोवाच । कानि चत्वारि तीर्थानि तत्र मुख्यानि सन्मुने । येषु स्नातो नरः सम्यक्सर्वेषां लभते फलम्

Transliteration

rājovāca | kāni catvāri tīrthāni tatra mukhyāni sanmune | yeṣu snāto naraḥ samyaksarveṣāṃ labhate phalam

Translation

O Rei disse: Ó santo sábio, quais são os quatro tīrtha principais ali? Aquele que neles se banhar devidamente obtém o fruto de todos os tīrtha.

Word by Word

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• कानि: which (ones)
• कानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), बहुवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम

• चत्वारि: four
• चत्वारि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण

• तीर्थानि: pilgrimage places
• तीर्थानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), बहुवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• मुख्यानि: principal
• मुख्यानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मुख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), बहुवचन; विशेषण

• सत्: O virtuous
• सत्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: सत् (कृदन्त; अस्-धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; वर्तमानकृदन्त (present participle)

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• येषु: in which (places)
• येषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम

• स्नातः: having bathed
• स्नातः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्ना (धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)

• सर्वेषाम्: of all (of them)
• सर्वेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम-प्रयोग

• लभते: obtains
• लभते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

Speaker

Rājā (King)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Four ‘mukhya tīrthas’ (names enumerated in subsequent verses; first is Kūpikā, second Śaṅkha-tīrtha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Viśvāmitra

Visual Art Cues

Scene: A king, hands folded, questions sage Viśvāmitra in an āśrama setting about the four chief tīrthas; palm-leaf maps or symbolic river/well motifs indicate pilgrimage geography.

Characters & Entities

• Rājā (King)
• Viśvāmitra (implied addressee)
• Tīrtha
• Snāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere inquiry into dharma and pilgrimage practice is itself a valued step toward right action.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse introduces (and requests) the names of the four principal tīrthas of the region, detailed in the following verses.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna performed ‘samyak’ (properly, with due observance) to gain comprehensive merit.