Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 48

श्रोत्रिये कुलसम्पन्ने शुचिष्मति जितेन्द्रिये । श्रुताध्ययनसम्पन्ने दम्भहीने क्रियान्विते । त्रयोदशाहःस्वेकैकं त्रयोदशगुणं भवेत्

śrotriye kulasampanne śuciṣmati jitendriye | śrutādhyayanasampanne dambhahīne kriyānvite | trayodaśāhaḥsvekaikaṃ trayodaśaguṇaṃ bhavet

A um śrotriya—de boa linhagem, puro, autocontrolado, pleno de escuta e estudo, sem hipocrisia e dedicado à reta conduta—cada dádiva oferecida no rito de treze dias torna-se treze vezes frutuosa.

श्रोत्रियेin/for a learned Vedic Brahmin (śrotriya)
श्रोत्रिये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्रोत्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरणे (locative)
कुल-सम्पन्नेendowed with good lineage
कुल-सम्पन्ने:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुल (प्रातिपदिक) + सम्पन्न (कृदन्त/प्रातिपदिक; √पद्/√पद्-सम्)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (कुले सम्पन्नः); विशेषणम्
शुचिष्मतिpure/clean
शुचिष्मति:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचिष्मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त; विशेषणम्
जित-इन्द्रियेhaving conquered the senses
जित-इन्द्रिये:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजित (कृदन्त; √जि) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (इन्द्रियाणि जितानि यस्य); विशेषणम्
श्रुत-अध्ययन-सम्पन्नेaccomplished in learning and study
श्रुत-अध्ययन-सम्पन्ने:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रुत (प्रातिपदिक) + अध्ययन (प्रातिपदिक) + सम्पन्न (कृदन्त; √पद्/सम्)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (श्रुतेन अध्ययनेन च सम्पन्नः); विशेषणम्
दम्भ-हीनेfree from hypocrisy/pride
दम्भ-हीने:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदम्भ (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (दम्भेन हीनः); विशेषणम्
क्रिया-अन्वितेengaged in proper rites/actions
क्रिया-अन्विते:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रिया (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त; √इ/अनु-√इ)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (क्रियाभिः अन्वितः); विशेषणम्
त्रयोदश-अहः-स्व्during the thirteen days
त्रयोदश-अहः-स्व्:
Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रयोदश (संख्याप्रातिपदिक) + अहस्/अहः (प्रातिपदिक) + स्व (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाव-समासः (त्रयोदशाहःसु = during thirteen days)
एक-एकम्one each (day), one by one
एक-एकम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएक (संख्याप्रातिपदिक) + एक (संख्याप्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषणम् (adverbial: one by one/each day)
त्रयोदश-गुणम्thirteenfold
त्रयोदश-गुणम्:
Karta-predicative (Vidheya/विधेय)
TypeAdjective
Rootत्रयोदश (संख्याप्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (त्रयोदश गुणाः यस्य/यावत्); विधेय-विशेषणम्
भवेत्would be/should become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced from Āvantya Khaṇḍa narrative style)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha sphere (contextual)

Type: river

Scene: A dignified śrotriya brāhmaṇa—clean, restrained, holding scripture—receives a modest daily gift; a calendar-like motif or thirteen lamps suggests the thirteen-day rite and the ‘thirteenfold’ fruit.

Ś
Śrotriya
B
Brāhmaṇa
T
Trayodaśāha (thirteen-day rite)

FAQs

Charity bears maximum fruit when offered to genuinely qualified, disciplined, and sincere recipients.

The instruction belongs to the Śūlabheda tīrtha-māhātmya context, explaining how dāna there becomes especially fruitful.

During a thirteen-day observance, each gift given to a qualified śrotriya is said to yield thirteenfold merit.