Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 2

युधिष्ठिर उवाच । योऽसौ सिद्धो महाभाग तत्र तीर्थे महातपाः । कस्य पुत्रः कथं सिद्धः कस्मिन्काले वद द्विज

yudhiṣṭhira uvāca | yo'sau siddho mahābhāga tatra tīrthe mahātapāḥ | kasya putraḥ kathaṃ siddhaḥ kasminkāle vada dvija

Yudhiṣṭhira disse: «Ó bem-aventurado, esse grande asceta que se tornou siddha naquele tīrtha—de quem era filho? Por que meio alcançou a perfeição e em que tempo isso ocorreu? Dize-me, ó brāhmaṇa.»

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
असौthat (person)
असौ:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)
सिद्धःaccomplished
सिद्धः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक; कृदन्त-भाव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (यः/असौ)
महाभागO great one; O fortunate sage
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; सम्बोधनम् (मार्कण्डेयम् प्रति)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देश-वाचक क्रियाविशेषण (there)
तीर्थेat the sacred ford/place
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
महातपाःof great austerity
महातपाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + तपस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'तपस्' उकारान्त-प्रातिपदिक; विशेषणम् (यः/असौ)
कस्यof whom; whose
कस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; प्रश्न-सर्वनाम
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कथम्how
कथम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (how)
सिद्धःaccomplished; became perfected
सिद्धः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक; कृदन्त-भाव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पुत्रः)
कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; प्रश्न-सर्वनाम
कालेtime
काले:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
वदtell; speak
वद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
द्विजO twice-born (brahmin/sage)
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्वि + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; 'द्विज' = ब्राह्मण/ऋषि

Yudhiṣṭhira

Tirtha: Karañjeśvara-tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Listener: Mārkaṇḍeya

Scene: Yudhiṣṭhira, attentive and earnest, asks Mārkaṇḍeya about the siddha at the tīrtha—his parentage, method, and era; the scene is intimate: a forest hermitage with the river-route implied.

Y
Yudhiṣṭhira
T
tīrtha

FAQs

True spiritual authority is traced to tapas and dharma, so the listener first seeks the saint’s lineage, method, and time to understand the path to siddhi.

A tirtha within the Revā Khaṇḍa (the Narmadā sacred geography) is indicated; the exact named site is clarified in the surrounding verses of Adhyāya 40.

No specific rite is prescribed here; the verse introduces inquiry into the tapas (austerity) by which siddhi was attained.