Adhyaya 32

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । महाविनायकं गच्छेत्ततः पार्थिवसत्तम । यस्मिन्दृष्टे नृणां सद्यो निर्विघ्नत्वं प्रजायते

ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਪਾਰਥਿਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਹਾਵਿਨਾਇਕ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਵੇ; ਜਿਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਨਿਰਵਿਘਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 2

ययातिरुवाच । कथं महत्त्वमगमत्पूर्वं तत्र विनायकः । कस्मिन्काले द्विजश्रेष्ठ सर्वं विस्तरतो वद

ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਥੇ ਵਿਨਾਇਕ ਨੇ ਇਹ ਮਹਾਨਤਾ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ? ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਹੋਇਆ? ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।

Verse 3

पुलस्त्य उवाच । पुरोद्वर्त्तनजं लेपं गृहीत्वा नृप पार्वती । विनोदार्थं चकाराथ बालकं सुकुमारकम्

ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਦਵਰਤਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਲੇਪ ਲੈ ਕੇ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ, ਇਕ ਕੋਮਲ ਤੇ ਸੁਕੁਮਾਰ ਬਾਲਕ ਘੜਿਆ।

Verse 4

लेपाभावाच्छिरोहीनं शेषांगावयवं नृप । यथोक्तं निर्मयित्वा तं स्कन्दं वाक्यमथाब्रवीत्

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਲੇਪ ਘੱਟ ਪੈਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੀ ਬਣਾਇਆ, ਪਰ ਬਾਕੀ ਅੰਗ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਤਿਵੇਂ ਘੜੇ। ਯਥਾਵਿਧਿ ਸਕੰਦ ਨੂੰ ਰਚ ਕੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸਕੰਦ ਨੂੰ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।

Verse 5

लेपमानय भद्रं ते शिरोऽर्थं स्कन्द सत्वरम् । येनायं पुत्रको मे स्याद्भ्राता ते परदुर्जयः

“ਲੇਪ ਲਿਆ ਆ, ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ ਤੇਰੀ; ਹੇ ਸਕੰਦ, ਤੁਰੰਤ ਸਿਰ ਲਈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਭਰਾ—ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਅਜਿੱਤ।”

Verse 6

ततो गौरीसमादेशाल्लेपालब्धौ नृपोत्तम । मत्तं गजवरं दृष्ट्वा शिरस्तस्य समानयत्

ਫਿਰ ਗੌਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਜਦ ਲੇਪ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਨੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਲਿਆ ਆਇਆ।

Verse 7

तस्मिन्नियोजयामास गात्रे लेपसमुद्भवे । महद्धीदं शिरो भावि पुत्र कस्मात्त्वयाऽहृतम्

ਉਸ ਨੇ ਲੇਪ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਉਸ ਦੇਹ ਉੱਤੇ ਉਹ ਸਿਰ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ। “ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਸਿਰ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਇਹ ਕਿਉਂ ਲਿਆਇਆ?”

Verse 8

ब्रुवंत्याश्चापि पार्वत्या मा मेति च मुहुर्मुहुः । न्यस्ते शिरसि तद्गात्रे दैवयोगान्नराधिप

ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਪਾਰਵਤੀ ਮੁੜ ਮੁੜ “ਮਾ, ਮਾ” ਕਹਿੰਦੀ ਰਹੀ; ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਸਿਰ ਉਸ ਦੇਹ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੈਵ-ਯੋਗ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਕਾਰਨ ਨਾਲ…

Verse 9

विशेषान्नायकत्वं च गात्रेभ्यः समजायत । बालकप्रतिमं कान्तं सर्वलक्षणलक्षितम्

ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲ ਵਜੋਂ ਉਹਨਾਂ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਨਾਇਕਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ; ਉਹ ਮਨੋਹਰ ਬਾਲਕ-ਸਰੂਪ ਦਿਸਿਆ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ।

Verse 10

त्रिगंभीरं चतुर्हस्तं सप्तरक्तं महीपते । षडुन्नतं पञ्चदीर्घं पश्चसूक्ष्मं सुसुन्दरम्

ਹੇ ਮਹੀਪਤੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਤਿੰਨ ਗੰਭੀਰਤਾ ਵਾਲਾ, ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੱਤ ਰੰਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲਿਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਛੇ ਉੱਚਾਈਆਂ, ਪੰਜ ਲੰਬਾਈਆਂ, ਪੰਜ ਸੁਖਮਤਾਵਾਂ ਨਾਲ—ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ।

Verse 11

त्रिविस्तीर्णं महाराज दृष्ट्वा गौरी सुविस्मिता । सजीवं कारयामास स्वशक्त्या शक्तिरूपिणी

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲਾ ਦੇਖ ਕੇ ਗੌਰੀ ਅਤਿ ਵਿਸਮਿਤ ਹੋਈ; ਸ਼ਕਤੀ-ਸਰੂਪਣੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 12

स सजीवः कृतो देव्या समुत्तस्थौ च तत्क्षणात् । आदेशं याचयामास विनयानतकन्धरः

ਦੇਵੀ ਵੱਲੋਂ ਜੀਵੰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਉਸੇ ਪਲ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਗਰਦਨ ਝੁਕਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ।

Verse 13

तं दृष्ट्वा चाद्भुताकारं प्रोक्त्वा पुत्रं मुहुर्मुहुः । शंभोः सकाशमनयत्प्रहृष्टेनान्तरात्मना

ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ‘ਪੁੱਤਰ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਲੈ ਗਈ।

Verse 14

ततोऽब्रवीत्सुतं देव ममैव गात्रलेपजम् । देहि देव वरानित्थं महत्त्वं येन गच्छति

ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਹੀ ਸ਼ਰੀਰ ਦੇ ਲੇਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵ, ਇਸ ਨੂੰ ਐਸੇ ਵਰ ਦਿਓ ਕਿ ਇਹ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ।”

Verse 15

श्रीभगवानुवाच । शरीरस्थं शिरो मुख्यं यस्मात्पर्वतनन्दिनि । महत्त्विदं शिरः प्रोक्तं त्वया स्कन्देन योजितम्

ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਪਰਵਤਨੰਦਿਨੀ, ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਸ ‘ਸ਼ਿਰ’ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸਕੰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।”

Verse 16

विशेषान्नायकत्वं च गात्रे चास्य यतः स्थितम् । महाविनायको ह्येष तस्मान्नाम्ना भविष्यति

“ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਸੱਤ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਇਕਤਾ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ‘ਮਹਾਵਿਨਾਇਕ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।”

Verse 17

गणानां चैव सर्वेषामाधिपत्यं नगात्मजे । अस्य दत्तं मया यस्माद्भविष्यति गणाधिपः

“ਹੇ ਨਗਾਤਮਜੇ, ਸਾਰੇ ਗਣਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਿਪਤਿਆ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ—ਗਣਾਧਿਪ—ਬਣੇਗਾ।”

Verse 18

सर्वकार्येषु ये मर्त्याः पूर्वमेनं गणाधिपम् । स्मरिष्यंति न वै तेषां कार्यहानिर्भविष्यति

“ਸਾਰੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਰਤਭੂਮੀ ਦੇ ਜੀਵ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਗਣਾਧਿਪ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਹਾਨੀ ਜਾਂ ਅਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।”

Verse 19

ततोऽस्य प्रददौ स्कन्दः प्रक्रीडार्थं कुठारकम् । तदेव चायुधं तस्य सुप्रियं हि सदाऽभवत्

ਤਦੋਂ ਸਕੰਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੇਡ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕੁਹਾੜੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ; ਉਹੀ ਹਥਿਆਰ ਸਦਾ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਅਤਿ ਪ੍ਰਿਯ ਆਯੁਧ ਬਣ ਗਿਆ।

Verse 20

ततो गौरी ददौ भोज्यपात्रं मोदकपूरितम् । पुत्रस्नेहात्स तत्प्राप्य लास्यमेवं तदाऽकरोत्

ਤਦੋਂ ਗੌਰੀ ਨੇ ਮੋਦਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਭੋਜਨ-ਪਾਤ੍ਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਤ੍ਰ-ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲਾਸ੍ਯ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।

Verse 21

तस्य भक्ष्यस्य गन्धेन निष्क्रान्तो मूषको बिलात् । भक्षणाच्चामरो जातस्तस्य वाह्यो व्यजायत

ਉਸ ਮਿੱਠੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਚੂਹਾ ਬਿਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਉਹ ਤੀਬਰ-ਗਤੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਵਾਹਨ ਬਣ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

Verse 22

पुलस्त्य उवाच । महाविनायको ह्येवं तत्र जातो मही पते । तस्मिन्दृष्टे च यत्पुण्यं तत्त्वमेकमनाः शृणु

ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਧਰਤੀਪਤੀ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਮਹਾਵਿਨਾਯਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ—ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 23

बाल्ये वयसि यत्पापं वार्द्धके यौवनेऽपि यत् । करोति मानवो राजंस्तस्मात्पापात्प्रमुच्यते

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮਨੁੱਖ ਬਾਲ੍ਯ ਵਿੱਚ, ਯੌਵਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਵਾਰੱਧਕ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ (ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ) ਉਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 24

माघमासे सिते पक्षे चतुर्थ्यां समुपोषितः । यस्तं पश्यति वाग्ग्मी स सर्वज्ञश्च प्रजायते । तस्याग्रे सुमहत्कुण्डं स्वच्छोदकपूरितम्

ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ ਜੋ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਵਾਗਮੀ ਵੇਖੇ ਉਹ ਵਾਕ-ਚਾਤੁਰ੍ਯ ਅਤੇ ਸਰਵਜ੍ਞਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਇਕ ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੁੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Verse 25

तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या यः पश्यति विनायकम् । तस्यान्वयेऽपि सर्वज्ञा जायन्ते मानवा नृप

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਵਿਨਾਇਕ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਰਵਜ੍ਞਤਾ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

Verse 26

गणानां त्वेति मंत्रेण कृत्वा वै त्रिः प्रदक्षिणम् । यस्तं पश्यति राजेन्द्र दुरितं न स पश्यति

ਹੇ ਰਾਜੇੰਦਰ! ‘ਗਣਾਨਾਂ ਤ੍ਵਾ…’ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਿਆਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਰੀਤ (ਪਾਪ ਤੇ ਵਿਪੱਤੀ) ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।

Verse 27

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तं प्रपश्येद्विनायकम् । य इच्छेत्सकलान्कामानिह लोके परत्र च

ਇਸ ਲਈ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਵਿਨਾਇਕ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਚਾਹੇ।

Verse 28

गृहस्थोऽपि च यो भक्त्या स्मरेत्कार्य उपस्थिते । अविघ्नं तस्य तत्सर्वं संसिद्धिमुपगच्छति

ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਵੀ ਜੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਆ ਪੈਣ ਤੇ (ਵਿਨਾਇਕ) ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕਾਰਜ ਨਿਰਵਿਘਨ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 29

प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः स्मरेद्देवं विनायकम् । तस्य तद्दिनजातानि सिद्धिं कृत्यानि यांति हि

ਜੋ ਮਰਤ੍ਯ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਦੇਵ ਵਿਨਾਇਕ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਉਸ ਦਿਨ ਦੇ ਉੱਠੇ ਸਭ ਕਾਰਜ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 30

विवाहे कलहे युद्धे प्रस्थाने कृषिकर्मणि । प्रवेशे च स्मरेद्यस्तु भक्तिपूर्वं विनायकम् । तस्य तद्वांछितं सर्वं प्रसादात्तस्य सिद्ध्यति

ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ, ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਵੇਲੇ, ਖੇਤੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਸਮੇਂ ਜੋ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਵਿਨਾਇਕ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੇ—ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਸਫਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 31

महाविनायकीं शांतिं यः करोति समाहितः । न तं प्रेता ग्रहा रोगाः पीडयंति विनायकाः

ਜੋ ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਵਿਨਾਇਕੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਤ-ਬਾਧਾ, ਗ੍ਰਹ-ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਰੋਗ ਵਿਨਾਇਕਾਂ ਵਾਂਗ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

Verse 32

ययातिरुवाच । महावैनायिकीं शांतिं वद मे मुनिसत्तम । के मंत्राः किं विधानं च परं कौतूहलं हि मे

ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਨੂੰ ਮਹਾਵਿਨਾਇਕੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ—ਕਿਹੜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀ ਵਿਧਾਨ ਹੈ? ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੌਤੂਹਲ ਹੈ।

Verse 33

पुलस्त्य उवाच । शुक्लपक्षे शुभे वारे नक्षत्रे दोषवर्जिते । श्रेष्ठचंद्रबले शांतिं गणेशस्य समाचरेत्

ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਭ ਵਾਰ ਨੂੰ, ਦੋਸ਼ ਰਹਿਤ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਚੰਦਰਬਲ ਉੱਤਮ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 34

पूर्वोत्तरे समे देशे कृत्वा वेदिं च मंडपम् । मध्ये चाष्टदलं पद्मं गृह्यसूत्रं प्रयोजयेत्

ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਸਮਤਲ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੇਦੀ ਅਤੇ ਮੰਡਪ ਬਣਾਏ; ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਰਚ ਕੇ ਗ੍ਰਿਹ੍ਯ-ਸੂਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਧੀ ਵਰਤੇ।

Verse 35

इन्द्रादिलोकपालांश्च दिक्षु सर्वासु भूपते । गणेशपूर्विकाश्चापि मातरश्च विशेषतः

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦਾ ਆਹ੍ਵਾਨ ਕਰਕੇ ਪੂਜਨ ਕਰ; ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰ।

Verse 36

गंधपुष्पोपहारैश्च यथोक्तैर्बलिविस्तरैः । श्वेतवस्त्रयुगच्छन्नं कलशं जलपूरितम्

ਯਥਾਵਿਧਿ ਗੰਧ-ਪੁਸ਼ਪ ਆਦਿ ਉਪਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਬਲੀ-ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ, ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਕਲਸ਼ ਤਿਆਰ ਕਰੇ, ਜੋ ਸਫ਼ੈਦ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇ।

Verse 37

तस्यैव पूर्वदिग्भागे सहिरण्यं फलान्वितम्

ਉਸੇ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸੋਨੇ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ।

Verse 39

विनायकं समुद्दिश्य पुरः कुण्डे करात्मके । चतुरस्रे योनियुते मेखलाभिर्विभूषिते

ਵਿਨਾਇਕ ਨੂੰ ਉਦੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਅੱਗੇ ਸਥਿਤ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ—ਯਥਾਮਾਪ ਕਰਕੇ ਬਣੇ—ਚੌਰਸ, ਯੋਨੀ-ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਮੇਖਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਕਰੇ।

Verse 40

मधुदूर्वाक्षतैहोमैर्ग्रहहोमादनंतरम् । गणानां त्वेति मंत्रेण दशसाहस्रिकस्तथा

ਗ੍ਰਹ-ਹੋਮ ਤੋਂ ਅਨੰਤ੍ਰ, ਮਧੁ, ਦੂರ್ವਾ ਘਾਹ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਅੱਖਤ ਨਾਲ ਹੋਮ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਵੇ; ਫਿਰ “ਗਣਾਨਾਂ ਤ੍ਵਾ…” ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦਸ-ਸਾਹਸ੍ਰਿਕ ਜਪ/ਆਹੁਤੀ ਵੀ ਉਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰੇ।

Verse 41

कार्यो वै पार्थिवश्रेष्ठ कार्यश्चोदङ्मुखैर्द्विजैः । चतुर्भिश्चतुरै राजन्पीतवस्त्रानुलेपनैः

ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇਹ ਕਰਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਮੁਖ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਰਾਇਆ ਜਾਵੇ—ਚਾਰ ਨਿਪੁਣ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਅਨੁਲੇਪਨ ਨਾਲ।

Verse 42

पीतांबरधरैश्चैव धृतहेमांगुलीयकैः । ततो होमावसाने तु यजमानं नृपोत्तम

ਉਹ ਵੀ ਪੀਤਾਂਬਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਅੰਗੂਠੀਆਂ ਪਹਿਨਣ। ਫਿਰ ਹੋਮ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ, ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ (ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਨਾਲ) ਸੰਭਾਲਣ।

Verse 43

मृगचर्मोपरिस्थं च मंत्रैरेभिर्विधानतः । स्नापयेत्प्राङ्मुखं शांतं शुक्लवस्त्रावगुंठितम्

ਮ੍ਰਿਗਚਰਮ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਰਬ-ਮੁਖ ਸ਼ਾਂਤ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਾਵੇ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇ।

Verse 44

इमं मे गंगे यमुने पंचनद्यः सुपुष्करे । श्रीसूक्तसहितं विष्णोः पावमानं वृषाकपिम्

“ਇਮੰ ਮੇ”—ਹੇ ਗੰਗੇ, ਹੇ ਯਮੁਨੇ, ਹੇ ਪੰਜ ਨਦੀਆਂ, ਹੇ ਸੁਪੁਸ਼ਕਰ—ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸ਼੍ਰੀ-ਸੂਕਤ ਸਮੇਤ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਾਵਮਾਨ ਸੂਕਤ ਤੇ (ਸੂਕਤ) ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਕਪਿ ਦਾ ਵੀ ਜਪ ਕਰੇ।

Verse 45

सम्यगुच्चार्य विघ्नानां ततो नाशं प्रपद्यते । ग्रहाः सौम्यत्वमायांति भूता नश्यंति तत्क्षणात्

ਜਦ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਸਮ੍ਯਕ ਉਚਾਰੇ ਜਾਣ, ਤਦ ਵਿਘਨ ਨਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਗ੍ਰਹਿ ਸੌਮ੍ਯ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਉਸੇ ਖ਼ਣ ਲੁਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 46

आधयो व्याधयो रौद्रा दुष्टरोगा ज्वरादयः । प्रणश्यंति द्रुतं सर्वे तथोत्पाताः सुदारुणाः

ਆਧੀਆਂ ਤੇ ਵਿਆਧੀਆਂ, ਭਿਆਨਕ ਰੋਗ, ਦੁਸ਼ਟ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਜ੍ਵਰ ਆਦਿ—ਇਹ ਸਭ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਅਤਿ ਦਾਰੁਣ ਉਤਪਾਤ ਤੇ ਵਿਪਤਾਵਾਂ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 47

एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । विनायकस्य माहात्म्यं महत्त्वं शांतिकं तथा

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ—ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ।

Verse 48

यश्च कीर्त्तयते सम्यक्चतुर्थ्यां सुसमाहितः । शृणोति वा नृपश्रेष्ठ तस्याऽविघ्नं सदा भवेत्

ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਸਮ੍ਯਕ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ—ਉਸ ਲਈ ਸਦਾ ਅਵਿਘਨਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 49

यंयं काममभिध्यायन्यजेच्चेदं समाहितः । तत्तदाप्नोति नूनं च गणनाथप्रसादतः

ਜੋ ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰ ਕੇ ਕੋਈ ਸਮਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਗਣਨਾਥ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।