Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

तं दृष्ट्वा चाद्भुताकारं प्रोक्त्वा पुत्रं मुहुर्मुहुः । शंभोः सकाशमनयत्प्रहृष्टेनान्तरात्मना

Transliteration

taṃ dṛṣṭvā cādbhutākāraṃ proktvā putraṃ muhurmuhuḥ | śaṃbhoḥ sakāśamanayatprahṛṣṭenāntarātmanā

Translation

ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ‘ਪੁੱਤਰ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਲੈ ਗਈ।

Word by Word

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अद्भुताकारम्: of wondrous form
• अद्भुताकारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अद्भुत (प्रातिपदिक) + आकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण—अद्भुतः आकारः यस्य/अद्भुत-आकारः

• प्रोक्त्वा: having said, having addressed
• प्रोक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु) → प्रोक्त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• पुत्रम्: son
• पुत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• मुहुः: again and again
• मुहुः: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• मुहुः: repeatedly
• मुहुः: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय)
• Form: पुनरुक्ति (reduplication) द्वारा तीव्रता

• शंभोः: of Śambhu (Śiva)
• शंभोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शंभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• सकाशम्: near, to the presence of
• सकाशम्: Adhikarana (Place/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सकाश (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्रयोग)
• Form: समीपवाचक-अव्यय (adverb/prepositional)

• अनयत्: led, brought
• अनयत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नी (धातु) + अनु- (उपसर्ग)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• प्रहृष्टेन: with delighted
• प्रहृष्टेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + हृष् (धातु) → प्रहृष्ट (कृदन्त, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण

• अन्तरात्मना: with inner self/heart
• अन्तरात्मना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अन्तरात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘अन्तर् + आत्मन्’ समास

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: king

Visual Art Cues

Scene: Gaurī beholds the wondrous form, repeatedly calls him ‘son,’ and joyfully leads him into Śambhu’s presence.

Characters & Entities

• Pārvatī (Gaurī)
• Śiva (Śambhu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine relationship and belonging are sanctified; the Purāṇa emphasizes joyful recognition of sacred kinship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse narrates entry into Śiva’s presence.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.