Adhyaya 9

Verse 1

। सूत उवाच । अथ शक्रः समाहूय प्रोचे संवर्तकानिलम् । हाटकेश्वरजेक्षेत्रे महान्नागबिलोऽस्ति वै

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਦ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਸੰਵਰਤਕ ਪਵਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਆਖਿਆ— “ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਾਗ-ਬਿਲ ਹੈ।”

Verse 2

तं पूरय ममादेशाद्द्रुतं गत्वाऽभिपांसुभिः । येन न स्याद्गतिस्तत्र कस्यचिन्मृत्युधर्मिणः

“ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਗੁਫ਼ਾ ਨੂੰ ਰੇਤ ਨਾਲ ਭਰ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਧਰਮੀ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਰਾਹ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕੇ।”

Verse 3

वायुरुवाच । तवादेशान्मया पूर्वं पूरितो विवरो यदा । लिंगोद्भवस्तदा शापः प्रदत्तो मे पुरारिणा

ਵਾਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦਰਾਰ ਭਰੀ ਸੀ, ਲਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਾਕਟ੍ਯ ਸਮੇਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰ-ਵੈਰੀ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤਦ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।”

Verse 4

यस्माल्लिंगं ममैतद्वै त्वया पांसुभिरावृतम् । तस्मात्समानधर्मा त्वं गन्धवाहो भविष्यसि

“ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਇਹ ਲਿੰਗ ਤੁਸੀਂ ਰੇਤ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਮਾਨ ਧਰਮ ਵਾਲੇ—ਗੰਧ ਵਾਹਕ—ਬਣੋਗੇ।”

Verse 5

यद्वत्कर्पूरजं गन्धं समग्रं त्वं हि वक्ष्यसि । अमेध्यसंभवं तद्वन्मम वाक्यादसंशयम्

ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਪੂਰ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਸੁਗੰਧ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ—ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ—ਅਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਦੁਰਗੰਧ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਝੱਲੇਂਗਾ।

Verse 6

तस्मात्कुरु प्रसादं मे विदित्वैतत्सुरेश्वर । कृत्येऽस्मिन्स्म र्यतामन्यस्त्रिपुरारेर्बिभेम्यहम्

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ। ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ—ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰੀ (ਸ਼ਿਵ) ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 7

ततः संचिंतयामास पूरणं त्रिदशाधिपः । तस्य नागबिलस्यैव नैव किंचिदवैक्षत

ਤਦੋਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਇੰਦਰ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰਨ ਦਾ ਉਪਾਅ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ; ਪਰ ਉਸ ਨਾਗ-ਬਿਲ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਧਨ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਇਆ।

Verse 8

ततस्तं प्राह देवेज्यःस्वय मेव शतक्रतुम् । कस्मात्त्वं व्याकुलीभूतः कृत्येऽस्मिंस्त्रिदशाधिप

ਤਦੋਂ ਦੇਵੇਸ਼੍ਯ (ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ) ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਧਿਪ, ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ?”

Verse 9

अस्ति पर्वतमुख्योऽत्र नाम्ना ख्यातो हिमालयः । तस्य पुत्रत्रयं जातं तच्च शक्र शृणुष्व मे

ਇੱਥੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹਿਮਾਲਯ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ—ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।

Verse 10

मैनाकः प्रथमः प्रोक्तो द्वितीयो नंदिवर्धनः । रक्तशृंगस्तृतीयस्तु पर्वतः परिकीर्तितः

ਪਹਿਲਾ ਮੈਨਾਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਨੰਦਿਵਰਧਨ; ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਪਰਬਤ ਰਕਤਸ਼੍ਰਿੰਗ (ਲਾਲ-ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ) ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

Verse 11

स मैनाकः समुद्रांतः प्रविष्टः शक्र ते भयात् । पक्षाभ्यां सहितोऽद्यापि स तत्रैव व्यवस्थितः

ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ), ਤੇਰੇ ਡਰ ਨਾਲ ਉਹ ਮੈਨਾਕ ਪਰਬਤ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਪੱਖਾਂ ਸਮੇਤ, ਓਥੇ ਹੀ ਇਕਾਂਤ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Verse 12

नंदिवर्धन इत्येष द्वितीयः परिकीर्तितः । वसिष्ठाश्रमजो रन्ध्रस्ते न कृत्स्नः प्रपूरितः

ਦੂਜਾ ਨੰਦਿਵਰਧਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜੋ ਦਰਾਰ ਸੀ, ਉਹ (ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ) ਅਜੇ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਭਰੀ ਗਈ।

Verse 13

हिमाचलसमादेशाद्वसिष्ठस्य च सन्मुनेः । देवभूमिं परित्यज्य स गतस्तत्र सत्वरम्

ਹਿਮਾਚਲ ਅਤੇ ਸਤਮੁਨੀ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵ-ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗਿਆ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 14

तृतीयस्तिष्ठतेऽद्यापि रक्तशृंगः स्मृतोऽत्र यः । तमानय सहस्राक्ष बिलं सार्पं प्रपूरय

ਤੀਜਾ ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਥੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਕਤਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸਹਸ੍ਰਾਖ (ਇੰਦਰ), ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਾਗ-ਬਿਲ (ਸਰਪ-ਗੁਫਾ) ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਦੇ।

Verse 15

नान्यथा पूरितुं शक्यो बिलोऽयं त्रिदशाधिप । तं मुक्त्वा पर्वत श्रेष्ठं सत्यमेतन्मयोदितम्

ਹੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ! ਇਹ ਬਿਲ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਪਰਬਤ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਛੱਡੇ ਬਿਨਾ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ—ਇਹੀ ਸੱਚ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 16

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा देवपूज्यस्य वचनं त्रिदशाधिपः । जगाम सत्वरं तत्र स यत्रास्ते हिमालयः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੇਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ (ਇੰਦਰ) ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਹਿਮਾਲਯ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

Verse 17

ततः प्रोवाच तं गत्वा सामपूर्वमिदं वचः । हिमाचलं गिरिश्रेष्ठं सिद्धचारणसेवितम्

ਫਿਰ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਂਤਵਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ—ਹਿਮਾਚਲ, ਗਿਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 18

इन्द्र उवाच । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे महान्नागबिलः स्थितः । तेन गत्वा नरा देवं पाताले हाटकेश्वरम्

ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਨਾਗ-ਬਿਲ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।

Verse 19

पूजयिष्यंति ये केचिदपि पापपरायणाः । मया सार्धं करिष्यंति ततः स्पर्द्धां नगोत्तम

ਹੇ ਨਗੋਤਮ! ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇਗਾ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੁੰਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਪਰਧਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਵੇਗਾ।

Verse 20

तस्मात्पुत्रमिमं तत्र रक्तशृंगं हिमालय । प्रेषयस्व बिलो येन पूर्यते सोऽहिसंभवः

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਹਿਮਾਲਯ, ਆਪਣੇ ਇਸ ਪੁੱਤਰ ਰਕਤਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਭੇਜ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਨਾਗ-ਜਨਮ ਗੁਫਾ ‘ਨਾਗਬਿਲ’ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਜਾਵੇ।

Verse 21

कुरुष्व त्वं ममातिथ्यं गृहप्राप्तस्य पर्वत । आत्मपुत्रप्रदानेन कीर्तिं प्राप्स्यस्यलौकिकीम्

ਹੇ ਪਰਬਤ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਗ੍ਰਿਹ ਨੂੰ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਆਤਿਥ੍ਯ ਕਰ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਲਈ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਅਲੌਕਿਕ, ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਰਤੀ ਪਾਵੇਂਗਾ।

Verse 22

बाढमित्येव सोऽप्युक्त्वा पूजयित्वा च देवपम् । ततः प्रोवाच तं पुत्रं रक्तशृंगं हिमालयः

ਉਸ ਨੇ “ਠੀਕ ਹੈ” ਕਹਿ ਕੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਹਿਮਾਲਯ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਕਤਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 23

तवार्थाय सहस्राक्षः पुत्र प्राप्तो ममांतिकम् । तस्माद्गच्छ द्रुतं तत्र यत्र नागबिलः स्थितः

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਹੀ ਹਿਤ ਲਈ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਨਾਗਬਿਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 24

पूरयित्वा ममादेशात्तं त्वं शक्रस्य कृत्स्नशः । सुखी भव सहानेन तथान्यैः सुरसत्तमैः

ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਤੂੰ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਉਸ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਰਹੀਂ।

Verse 25

रक्तशृंग उवाच । नाहं तत्र गमिष्यामि मर्त्य भूमौ कथंचन । यत्र कण्टकिनो वृक्षा रूक्षाः फलविवर्जिताः

ਰਕਤਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਕੰਟਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਹਨ—ਰੁੱਖੇ, ਸੁੱਕੇ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।

Verse 26

न सिद्धा न च गंधर्वा न देवा न च किंनराः । न च तीर्थानि रम्याणि न नद्यो विमलोदकाः

ਉੱਥੇ ਨਾ ਸਿੱਧ ਹਨ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਕਿੰਨਰ; ਨਾ ਹੀ ਸੁਹਾਵਣੇ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਨਾ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ।

Verse 27

तथा पापसमाचारा मनुष्याः शीलवर्जिताः । दुष्टचित्ताः सदा सर्वे तिर्यग्योनिगता अपि

ਉੱਥੇ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪੀ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸੁਚਰਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ; ਸਭ ਸਦਾ ਦੁਸ਼ਟ-ਚਿੱਤ ਹਨ—ਮਾਨੋ ਤਿਰਛੀ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਹੋਣ।

Verse 28

तथा मम नगश्रेष्ठ पक्षौ द्वावपि कर्तितौ । शक्रेण तेन नो शक्तिर्गंतुमस्ति कथंचन

ਅਤੇ ਫਿਰ, ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਉਸ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਜਾਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।

Verse 29

तस्मात्कंचित्सहस्राक्ष उपायं तत्कृते परम् । चिंतयत्वेव मां मुक्त्वा सत्यमेतन्मयोदितम्

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸਹਸ੍ਰਾਕਸ਼, ਉਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਕੋਈ ਪਰਮ ਉਪਾਯ ਸੋਚੋ—ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿਓ; ਜੋ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ।

Verse 30

शक्र उवाच । अह त्वां तत्र नेष्यामि स्वहस्तेन विदारितम् । तत्रापि सुशुभा वृक्षा भविष्यंति तवाश्रयाः

ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਰਾਹ ਚੀਰ ਕੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਉੱਥੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਉੱਥੇ ਵੀ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਸੁੰਦਰ ਵ੍ਰਿੱਖ ਉੱਗਣਗੇ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਆਸ਼੍ਰਯ ਬਣਨਗੇ।

Verse 31

तथा पुण्यानि तीर्थानि देवतायतनानि च । समंतात्ते भविष्यंति मुनीनामाश्रमास्तथा

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੀ ਚੌਫੇਰੇ ਉੱਭਰਣਗੇ; ਅਤੇ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੀ ਉੱਥੇ ਬਣ ਜਾਣਗੇ।

Verse 32

अत्रस्थस्य प्रभावो यस्तव पर्वत नंदन । मद्वाक्यात्तत्र संस्थस्य कोटिसंख्यो भविष्यति

ਹੇ ਪਰਬਤ-ਨੰਦਨ! ਇੱਥੇ ਵੱਸਣ ਨਾਲ ਜੋ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਥਾਂ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਉਹ ਕਰੋੜਾਂ-ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

Verse 33

तथा ये मानवास्तत्र पापात्मानोऽपि भूतले । विपाप्मानो भविष्यंति सहसा तव दर्शनात्

ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ—even ਪਾਪੀ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਵੀ—ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੀ ਅਚਾਨਕ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

Verse 34

तस्माद्गच्छ द्रुतं तत्र मया सार्धं नगात्मज । न चेद्वज्रप्रहारेण करिष्यामि सहस्रधा

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਨਗ-ਆਤਮਜ! ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਚੱਲ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।

Verse 35

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रक्तशृंगो भयान्वितः । प्रविष्टः सहसागत्य तस्मिन्नागबिले गतः

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਰਕਤਸ਼੍ਰਿੰਗ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਉਠਿਆ; ਤੁਰੰਤ ਦੌੜ ਕੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਗ-ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 36

निमग्नो ब्राह्मणश्रेष्ठा नासाग्रं यावदेव हि । शृंगैर्मनोरमैस्तुं गैः समग्रैः सहितस्तदा । वृक्षगुल्मलताकीर्णै रम्यपक्षिनिषेवितैः

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਤੱਕ ਹੀ ਡੁੱਬਿਆ ਸੀ; ਅਤੇ ਤਦ ਉਹ ਸਥਾਨ ਮਨੋਹਰ, ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ, ਵ੍ਰਿੱਛਾਂ, ਝਾੜੀਆਂ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਸੀ।

Verse 37

एवं संस्थाप्य तं शक्रो हिमाचलसुतं नगम् । ततः प्रोवाच सहृष्टो वरो मत्तः प्रगृह्यताम्

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਹਿਮਾਚਲ-ਸੁਤਾ ਉਸ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਾ: “ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।”

Verse 38

रक्तशृंग उवाच । एष एव वरोऽस्माकं यत्त्वं तुष्टः सुरेश्वर । किं वरेण करिष्यामि त्वत्प्रसादादहं सुखी

ਰਕਤਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਹੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹੀ ਵਰ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ। ਹੋਰ ਵਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹਾਂ।”

Verse 39

इन्द्र उवाच । न वृथा दर्शनं मे स्यादपि स्वप्ने नगात्मज । किं पुनर्दर्शने जाते कृते कृत्ये विशेषतः

ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਹੇ ਨਗਾਤਮਜ, ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਕਰਤਵ੍ਯ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿੰਨਾ ਵਧ ਕੇ!”

Verse 41

इन्द्र उवाच । भविष्यति महीपालश्चमत्कार इति स्मृतः । तव मूर्धनि विप्रार्थं स पुरं स्थापयिष्यति

ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ‘ਚਮਤਕਾਰ’ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੀਪਾਲ ਰਾਜਾ ਉੱਠੇਗਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉਹ ਤੇਰੇ ਸ਼ਿਖਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਨਗਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇਗਾ।

Verse 42

तत्र ब्राह्मणशार्दूला वेदवेदांगपारगाः । विभवं तव निःशेषं भजिष्यंति प्रहर्षिताः

ਉੱਥੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਪਾਰੰਗਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੀ ਪੂਰੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣਗੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰ-ਗਾਥਾ ਕਰਨਗੇ।

Verse 43

तथाहं चैत्रमासस्य चतुर्दश्यां नगात्मज । कृष्णायां स्वयमागत्य शृंगे मुख्यतमे तव

ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੈਤਰ ਮਾਸ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪ ਆ ਕੇ ਤੇਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸ਼ਿਖਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਾਂਗਾ।

Verse 44

पूजयिष्यामि देवेशं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । सर्वैर्देवगणैः सार्धं तथा किंनरगुह्यकैः

ਮੈਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ‘ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ—ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿੰਨਰਾਂ ਤੇ ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ।

Verse 45

तमेकं दिवसं चात्र शृंगे तव हरः स्वयम् । अस्माभिः सहितस्तुष्टो निवासं प्रकरिष्यति

ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਸ਼ਿਖਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ, ਹਰਾ ਆਪ—ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਹਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ—ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਕਰੇਗਾ।

Verse 46

प्रभावस्तेन ते मुख्य स्त्रैलोक्येऽपि भविष्यति । स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं त्रिदिवालयम्

ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪੁਰਖ, ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲ ਹੋਵੇ; ਮੈਂ ਹੁਣ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 47

सूत उवाच । एवमुक्त्वा सहस्राक्षस्ततः प्राप्तस्त्रिविष्टपम् । रक्तशृंगोऽपि तस्थौ च व्याप्य नागबिलं तदा

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸਹਸ੍ਰਾਖ਼ਸ਼ (ਇੰਦਰ) ਉੱਥੋਂ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ (ਸੁਰਗ) ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਰਕਤਸ਼੍ਰਿੰਗ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾਗ-ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪ ਕੇ ਓਥੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।

Verse 48

तस्योपरि सुमुख्यानि तीर्थान्यायतनानि च । संजातानि मुनीनां च संजाताश्च तथाऽश्रमाः

ਉਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਉਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਮੁਖ੍ਯ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਯਤਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਅਤੇ ਮੁਨੀਜਨਾਂ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੀ ਓਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।