Adhyaya 76

Verse 1

। सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति भास्करत्रितयं शुभम् । यैस्तुष्टैस्त्रिषु लोकेषु मानवो मुक्तिमाप्नुयात्

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸੇ ਥਾਂ ਇਕ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਭਾਸਕਰ-ਤ੍ਰਿਯ (ਸੂਰਯ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਟ ਰੂਪ) ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 2

मुण्डीरं प्रथमं तत्र कालप्रियं तथापरम् । मूलस्थानं तृतीयं च सर्वव्याधिविनाशनम्

ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾ (ਭਾਸਕਰ) ਮੁਣਡੀਰ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਲਪ੍ਰਿਯ ਹੈ; ਤੇ ਤੀਜਾ ਮੂਲਸਥਾਨ ਹੈ—ਜੋ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 3

तत्र संक्रमते सूर्यो मुंडीरे रजनीक्षये । कालप्रिये च मध्याह्ने मूलस्थाने क्षपागमे

ਉੱਥੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ‘ਸੰਕ੍ਰਮਣ’ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਮੁਣਡੀਰ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਕਾਲਪ੍ਰਿਯ ਵਿੱਚ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਅਤੇ ਮੂਲਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਦੇ ਆਉਣ ਸਮੇਂ।

Verse 4

तस्मिन्काले नरो भक्त्या पश्येदप्येकमेवच । कृतक्षणो नरो मोक्षं सत्यं याति न संशयः

ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਜੇ ਕੋਈ ਨਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਇਕ ਦਾ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਪਲ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 5

ऋषय ऊचुः । मुंडीरः पूर्वदिग्भागे धरित्र्याः श्रूयते किल । मध्ये कालप्रियो देवो मूलस्थानं तदन्तरे

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡੀਰ ਨਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਕਾਲਪ੍ਰਿਯ ਦੇਵ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੂਲਸਥਾਨ ਹੈ।

Verse 6

तत्कथं ते त्रयस्तत्र संजाताः सूत भास्कराः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वं नो ब्रूहि विस्तरात्

ਤਾਂ ਫਿਰ, ਹੇ ਸੂਤ! ਉੱਥੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਭਾਸਕਰ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ? ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।

Verse 7

सूत उवाच । अस्ति सागरपर्यंते विटंकपुरमुत्तमम् । समुद्रवीचिसंसक्तप्रोच्चप्राकारमण्डनम्

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇਕ ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਟੰਕਪੁਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਛੁਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਉੱਚੀਆਂ ਪਰਕੋਟੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ।

Verse 8

तत्राभूद्ब्राह्मणः कश्चित्कुष्ठव्याधिसमन्वितः । पूर्वकर्मविपाकेन यौवनेसमुपस्थिते

ਉੱਥੇ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜੋ ਕੋਢ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਪੂਰਵ ਜਨਮ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪੱਕਣ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਰੋਗ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਆ ਲੱਗਾ ਸੀ।

Verse 9

तस्य भार्याऽभवत्साध्वी कुलीना शीलमंडना । तथाभूतमपि प्रायः सा पश्यति यथा स्मरम्

ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਾਧਵੀ ਸੀ—ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਅਤੇ ਸੁਚਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਭੂਸ਼ਿਤ। ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਅਕਸਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵਾਂਗ ਹੀ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ।

Verse 10

औषधानि विचित्राणि महार्घ्याण्यपि चाददे । तदर्थमुपलेपांश्च पथ्यानि विविधानि च

ਉਸ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਿਲੱਖਣ ਔਖਧੀਆਂ, ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਵੀ, ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ; ਅਤੇ ਉਸੀ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਚਿਕਿਤਸਕ ਲੇਪ ਤੇ ਪਥ੍ਯ ਦੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਉਪਾਯ ਵੀ ਲਏ।

Verse 11

तथा भिषग्वरान्नित्यमानिनाय च सादरम् । तदर्थे न गुणस्तस्य तथापि स्याच्छरीरजः

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਨਿੱਤ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸਰਵੋਤਮ ਵੈਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ; ਪਰ ਉਸ ਕੰਮ ਲਈ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਤਥਾਪਿ ਦੇਹ ਦੀ ਪੀੜਾ ਕਾਇਮ ਰਹੀ।

Verse 12

यथायथा स गृह्णाति भेषजानि द्विजोत्तमाः । कुष्ठेन सर्वगात्रेषु व्याप्यते च तथातथा

ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਂਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਕੋੜ੍ਹ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਗਿਆ।

Verse 13

अथैवं वर्तमानस्य तस्य विप्रवरस्य च । गृहेऽतिथिः समायातः कश्चित्पांथः श्रमान्वितः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਊਂਦੇ ਉਸ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਇਕ ਰਾਹੀ, ਰਸਤੇ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤਿਥੀ ਵਜੋਂ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 14

अथ विप्रं गृहं प्राप्तं दृष्ट्वा तस्य सती प्रिया । अज्ञातमपिसद्भक्त्या सूपचारैरतोषयत्

ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਸਤੀ ਪ੍ਰਿਆ ਨੇ ਘਰ ਆਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਅਣਜਾਣ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਯੋਗ ਸਤਿਕਾਰ-ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।

Verse 15

अथ तं स्नातमाचांतं कृताहारं द्विजोत्तमम् । विश्रान्तं शयने विप्रः प्रोवाच स गृहाधिपः

ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਯਿਆ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰ ਬੈਠਾ, ਤਾਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।

Verse 16

तेजोऽन्वितं यथा भानुं रूपौदार्यगुणान्वितम् । यौवने वर्तमानं च मूर्तं काममिवापरम्

ਉਹ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਰੂਪ, ਉਦਾਰਤਾ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ; ਯੌਵਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਜਿਵੇਂ ਮੂਰਤਿਮਾਨ ਕਾਮਦੇਵ ਹੀ ਦੂਜਾ ਖੜਾ ਹੋਵੇ।

Verse 17

कुष्ठ्युवाच । कुत आगम्यते विप्र क्व यास्यसि वदाऽधुना । एवं लावण्ययुक्तोऽपि किमेकाकी यथार्तिभाक्

ਕੁਸ਼ਠੀ ਬੋਲਾ: “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ ਅਤੇ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ? ਇੰਨੀ ਲਾਵਣਯਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਕਿਉਂ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਖ ਦਾ ਭਾਰ ਢੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ?”

Verse 18

पथिक उवाच । अस्ति कान्तीपुरीनाम पुरंदरपुरी यथा । सुस्थितैः सेविता नित्यं जनैर्धर्मव्रतान्वितैः

ਪਥਿਕ ਬੋਲਾ: “ਕਾਂਤੀਪੁਰੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਦੀ ਪੁਰੀ ਵਰਗੀ; ਉੱਥੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਲੋਕ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਅਤੇ ਸੇਵਾ-ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।”

Verse 19

तस्यामहं कृतावासो गृहस्थाश्रममावहन् । ग्रस्तः कुष्ठेन रौद्रेण यथा त्वं द्विजसत्तम

“ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਂਦਾ ਹੋਇਆ; ਪਰ ਭਿਆਨਕ ਕੁਸ਼ਠ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਕੜ ਲਿਆ—ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।”

Verse 20

ततः श्रुतं मया तावत्पुराणे स्कान्दसंज्ञिते । भास्करत्रितयं भूमौ सर्वव्याधिविनाशनम्

ਤਦੋਂ ਸਕੰਦ ਨਾਮਕ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ‘ਭਾਸਕਰ-ਤ੍ਰਿਤਯ’ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 21

ततो निर्वेदमापन्नो भेषजैः क्लेशितश्चिरम् । क्षारैश्चाम्लैः कषायैश्च कटुकैरथ तिक्तकैः

ਫਿਰ ਉਹ ਗਹਿਰੇ ਵੈਰਾਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ—ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹਿਆ; ਖਾਰੀਆਂ, ਖੱਟੀਆਂ, ਕਸੈਲੀਆਂ, ਤਿੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਕੌੜੀਆਂ ਔਖਧੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ।

Verse 22

ततो विनिश्चयं चित्ते कृत्वा गृह्य धनं महत् । मुण्डीरस्वामिनं गत्वा स्थितस्तस्यैव सन्निधौ

ਫਿਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੁੰਡೀರਸ੍ਵਾਮਿਨ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਨਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕ ਗਿਆ।

Verse 23

ततः प्रातः समुत्थाय नित्यं पश्यामि तं विभुम् । पूजयामि स्वशक्त्या च प्रणमामि ततः परम्

ਫਿਰ ਮੈਂ ਹਰ ਸਵੇਰ ਉੱਠ ਕੇ ਨਿੱਤ ਉਸ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 24

सूर्यवारे विशेषेण निराहारो यतेन्द्रियः । करोमि जागरं रात्रौ गीतवादित्रनिःस्वनैः

ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ; ਅਤੇ ਰਾਤ ਭਰ ਭਜਨਾਂ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਜਾਗਰਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 25

ततः संवत्सरस्यांते तं प्रणम्य दिनाधिपम् । कालप्रियं ततः पश्चाच्छ्रद्धया परया युतः

ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਸ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਸੂਰਯਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਕਾਲਪ੍ਰਿਯ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।

Verse 26

तेनैव विधिना विप्र तस्यापि दिवसेशितुः । पूजां करोमि मध्याह्ने श्रद्धा पूतेन चेतसा

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸੇ ਹੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਵੀ ਮੱਧਾਹਨ ਵੇਲੇ ਦਿਨੇਸ਼ਵਰ ਸੂਰਯਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਮਨ ਨਾਲ।

Verse 27

ततोऽपि वत्सरस्यांते तं प्रणम्याथ शक्तितः । मूलस्थानं गतो देवमपरस्यां दिशि स्थितम्

ਫਿਰ ਹੋਰ ਇੱਕ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੂਲਸਥਾਨ ਨੂੰ ਗਿਆ—ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਕੋਲ।

Verse 28

तेनैव विधिना पूजा तस्यापि विहिता मया । संध्याकाले द्विजश्रेष्ठ यावत्संवत्सरं स्थितः

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸੇ ਹੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵੀ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਵਰ੍ਹਾ ਉੱਥੇ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।

Verse 29

ततः संवत्सरस्यांते स्वप्ने मां भास्करोऽब्रवीत् । समेत्य प्रहसन्विप्रः संप्रहृष्टेन चेतसा

ਫਿਰ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਸਕਰ ਸੂਰਯਦੇਵ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਉਹ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਹੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।

Verse 30

परितुष्टोऽस्मि ते विप्र कर्मणाऽनेन भक्तितः । ममाराधनजेनैव तस्मात्कुष्ठं प्रयातु ते

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ! ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਇਸ ਕਰਮ ਤੋਂ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਅਰਾਧਨਾ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਕੋੜ੍ਹ ਹੁਣ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।

Verse 31

गच्छ शीघ्रं द्विजश्रेष्ठ श्रांतोऽसि निजमंदिरम् । पश्य बंधुजनं सर्वं सोत्कण्ठं तत्कृते स्थितम्

ਜਾ, ਹੇ ਦਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਤੂੰ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹੈਂ—ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲੌਟ। ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਹਨ।

Verse 32

त्वया हृतं पुरा रुक्मं ब्राह्मणस्य महात्मनः । तेन कर्मविपाकेन कुष्ठव्याधिरुपस्थितः

ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਸੋਨਾ ਚੁਰਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਕਰਮ ਦੇ ਪਾਕ ਨਾਲ ਹੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋੜ੍ਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਆ ਪਈ।

Verse 33

स मया नाशितस्तुभ्यं प्रहृष्टेनाधुना द्विज । एतज्ज्ञात्वा न कर्तव्यं सुवर्णहरणं पुनः

ਹੇ ਦਵਿਜ! ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਦੁੱਖ ਹੁਣ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਫਿਰ ਕਦੇ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰੀਂ।

Verse 34

दृश्यन्ते ये नरा लोके कुष्ठव्याधिसमाकुलाः । सुवर्णहरणं सर्वैस्तैः कृतं पापकर्मभिः

ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕੋੜ੍ਹ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਪਾਪੀਆਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੋਰੀ ਦਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 35

तस्माद्देयं यथाशक्त्या न स्तेयं कनकं बुधैः । इच्छद्भिः परमं सौख्यं स्वशरीरस्य शाश्वतम्

ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਬੁੱਧਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਨਕ (ਸੋਨਾ) ਚੁਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰੀਰ ਲਈ ਪਰਮ ਸੁਖ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਉਂ ਹੀ ਕਰਣ।

Verse 36

एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्ततश्चादर्शनं गतः । अहं च विस्मयाविष्टः प्रोत्थितः शयनाद्द्रुतम्

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁ (ਸੂਰਯ) ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਪਲੰਗ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।

Verse 37

यावत्पश्यामि देहं स्वं कुष्ठव्याधिपरिच्युतम् । द्वादशार्कप्रभं दिव्यं यथा त्वं पश्यसे द्विज

ਤਦ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਹੀ ਦੇਹ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕੋੜ੍ਹ ਦੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸੀ—ਦਿਵ੍ਯ, ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ—ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ।

Verse 38

तस्मात्त्वमपि विप्रेंद्र भक्त्या तद्भास्करत्रयम् । अनेन विधिना पश्य येन कुष्ठं प्रशाम्यति

ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਭਾਸਕਰ-ਤ੍ਰਯ (ਤਿੰਨ ਸੂਰਜਾਂ) ਦਾ ਇਸੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋੜ੍ਹ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 39

किमौषधैः किमाहांरैः कटुकैरपि योजितैः । सर्वव्याधिप्रणाशेशे स्थितेऽस्मिन्भास्करत्रये

ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ, ਤੇ ਕੌੜੇ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ, ਜਦੋਂ ਇੱਥੇ ਇਹ ਭਾਸਕਰ-ਤ੍ਰਯ ਸਥਿਤ ਹੈ—ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਵਿੱਚ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਸਮਾਨ।

Verse 40

स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं तां पुरीं प्रति । गृहेऽद्य तव विश्रांतो यथा विप्र निजे गृहे

ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਅੱਜ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਮੈਂ ਐਸੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਵਿੱਚ।

Verse 41

एवमुक्तः स पांथेन तेन विप्रः स कुष्ठभाक् । वीक्षांचक्रे ततो वक्त्रं स्वपत्न्या दुःखसंयुतः

ਉਸ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਇਉਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਕੋੜ੍ਹ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਮੁਖੜੇ ਵੱਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗਾ।

Verse 42

साऽब्रवीद्युक्तमुक्तं ते पांथेनानेन वल्लभ । तस्मात्तत्र द्रुतं गच्छ यत्र तद्भास्करत्रयम्

ਉਹ ਬੋਲੀ, “ਪਿਆਰੇ, ਇਸ ਯਾਤਰੀ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਲਦੀ ਉਸ ਥਾਂ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਸਕਰਾਂ ਦੀ ਉਹ ਤ੍ਰਿਯੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।”

Verse 43

अहं त्वया समं तत्र शुश्रूषानिरता सती । गमिष्यामि न संदेहस्तस्माद्गच्छ द्रुतं विभो

“ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਜਾਵਾਂਗੀ—ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਅਤੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਰਹਿ ਕੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਜਲਦੀ ਚੱਲ।”

Verse 44

एवमुक्तस्तया सोऽथ वित्तमादाय भूरिशः । प्रस्थितः कांतया सार्धं मुण्डीरस्वामिनं प्रति

ਉਸ ਦੇ ਇਉਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਮੂੰਡੀਰਸਵਾਮਿਨ ਵੱਲ।

Verse 45

प्रतिज्ञया गमिष्यामि द्रष्टुं तद्देवतात्रयम् । मुंडीरं कालनाथं च मूल स्थानं च भास्करम्

ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਹੁੰ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ - ਮੁੰਡੀਰ, ਕਾਲਨਾਥ ਅਤੇ ਮੂਲ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਭਾਸਕਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਜਾਵਾਂਗਾ।

Verse 46

ततः कृच्छ्रेण महता कुष्ठव्याधिसमाकुलः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे संप्राप्तः स द्विजोत्तमाः

ਫਿਰ, ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ - ਕੋੜ੍ਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ - ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 47

तद्दृष्ट्वा सुमहत्क्षेत्रं तापसौघनिषेवितम् । निर्विण्णः कुष्ठरोगेण पथि श्रांतोऽब्रवीत्प्रियाम्

ਤਪੱਸਵੀਆ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਕੋੜ੍ਹ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 48

अहं निर्वेदमापन्नो रोगेणाथ बुभुक्षया । मुण्डीरस्वामिनं यावन्न शक्रोमि प्रसर्पितुम्

ਮੈਂ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਕਾਰਨ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਮੁੰਡੀਰਸਵਾਮੀ ਤੱਕ ਰੇਂਗ ਕੇ ਜਾਣ ਦੇ ਵੀ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।

Verse 49

तस्मादत्रैव देहं स्वं विहास्यामि न संशयः । त्वं गच्छ स्वगृहं कांते सार्थमासाद्य शोभनम्

ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੇ ਪਿਆਰੀ, ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਕਾਫ਼ਲੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਜਾ।

Verse 50

पत्न्युवाच । अभुक्ते त्वयि नो भुक्तं कदाचित्कांत वै मया । एकांतेऽपि महाभाग न सुप्तं जाग्रति त्वयि

ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਜਦ ਤੂੰ ਨਾ ਖਾਧਾ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ। ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਦ ਤੂੰ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੁੱਤੀ।”

Verse 51

तस्मादेतन्महाक्षेत्रं संप्राप्य त्वां व्यवस्थितम् । परलोकाय संत्यज्य कथं गच्छाम्यहं गृहम्

ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਮਹਾ-ਤੀਰਥ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਪਰਲੋਕ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਵਾਲਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂ?

Verse 52

दर्शयिष्ये मुखं तेषां त्वया हीना अहं कथम् । बांधवानां गुरूणां च अन्येषां सुदृदा मपि

ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮੁਖ ਕਿਵੇਂ ਵਿਖਾਵਾਂ—ਸਾਡੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ, ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੋ ਨੇੜੇ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹਨ?

Verse 53

तस्मात्त्वया समं नाथ प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् । स्नेहपाशविनिर्बद्धा सत्येनात्मानमालभे

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਨਾਥ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹੂਤਾਸ਼ਨ (ਅੱਗ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗੀ। ਸਨੇਹ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝੀ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਆਪ ਅਰਪਣ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।

Verse 54

यावतस्तव संजाता उपवासा महामते । तावंतश्च तथास्माकं कथं गच्छामि तद्गृहम्

ਹੇ ਮਹਾਮਤਿ, ਜਿੰਨੇ ਉਪਵਾਸ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਹਨ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਘਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ?

Verse 55

एवं तस्या विदित्वा स निश्चयं ब्राह्मणस्तदा । चितिं कृत्वा तु दाहार्थं तया सार्धे ततोऽविशत्

ਉਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਦਾਹ ਲਈ ਚਿਤਾ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 56

भास्करं मनसि ध्यात्वा यावदग्निं समाददे । तावत्पश्यति चाग्रस्थं सुदीप्तं पुरुषत्रयम्

ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਯ) ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਗ ਸੰਭਾਲਣ ਹੀ ਲੱਗਾ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਤਿੰਨ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਸਨ।

Verse 57

तद्दृष्ट्वा विस्मयाविष्टः क एते पुरुषास्त्रयः । न कदाचिन्मया दृष्टा ईदृक्तेजःसमन्विताः

ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ: “ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੁਰਸ਼ ਕੌਣ ਹਨ? ਐਸੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਜੀਵ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ।”

Verse 58

पुरुषा ऊचुः । मा त्वं मृत्युपथं गच्छ कृत्वा वैराग्यमाकुलः । व्यावृत्य स्वगृहं गच्छ स्व भार्यासहितो द्विज

ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਪੁਰਸ਼ ਬੋਲੇ: “ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਵੈਰਾਗ੍ਯ ਦੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਨਾ ਜਾ। ਮੁੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ।”

Verse 59

ब्राह्मण उवाच । प्रतिज्ञाय मया पूर्व गृहं मुक्तं निजं यतः । मुण्डीरस्वामिनं दृष्ट्वा तथाऽन्यं कालवल्लभम्

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੋਲਾ: “ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣਾ ਘਰ ਤਿਆਗਿਆ; ਮੂੰਡੀਰਸ੍ਵਾਮਿਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ, ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਕਾਲਵੱਲਭ ਦੇ ਵੀ।”

Verse 60

मूलस्थानं च कर्तव्यं ततः सस्यप्रभक्षणम् । सोऽहं तानविलोक्याथ कथं गच्छामि मन्दिरम् । भक्षयामि तथा सस्यं तेन त्यक्ष्यामि जीवितम्

ਮੈਨੂੰ ਮੂਲਾਂ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵ੍ਰਤ-ਮਰਯਾਦਾ ਧਾਰਣੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਅਨਾਜ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ-ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ? ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਅਨਾਜ ਖਾਵਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗਾ।

Verse 61

पुरुषा ऊचुः । वयं ते भास्करा ब्रह्मंस्त्रयोऽत्रैव समागताः । त्वद्भक्त्याकृष्टमनसो ब्रूहि किं करवामहे

ਪੁਰਸ਼ ਬੋਲੇ: ਹੇ ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਜ), ਹੇ ਪੂਜਨੀਯ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਅਸੀਂ ਤਿੰਨ ਭਾਸਕਰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮਨ ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ। ਦੱਸੋ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?

Verse 62

ब्राह्मण उवाच । यदि यूयं समायाताः स्वयमेव ममांतिकम् । त्रयोऽपि भास्करा नाशमेष कुष्ठः प्रगच्छतु

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹੋ, ਹੇ ਤਿੰਨੋ ਭਾਸਕਰੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੋਢ ਹੁਣ ਨਾਸ ਹੋ ਕੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।

Verse 63

तथाऽत्रैव सदा स्थेयं क्षेत्रे युष्माभिरेव हि । सांनिध्यं त्रिषु लोकेषु गन्तव्यं च यथा पुरा

ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਇੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦਿਵ੍ਯ ਸਾਂਨਿਧ੍ਯ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਾ।

Verse 64

भास्करा ऊचुः । एवं विप्र करिष्यामः स्थास्यामो ऽत्र सदा वयम् । त्वं चापि रोगनिर्मुक्तः सुखं प्राप्स्यस्यनुत्तमम्

ਭਾਸਕਰ ਬੋਲੇ: ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ! ਅਸੀਂ ਇਉਂ ਹੀ ਕਰਾਂਗੇ; ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਇੱਥੇ ਵੱਸਾਂਗੇ। ਅਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਅਤੁੱਲ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।

Verse 65

प्रासादत्रितयं तस्मादस्मदर्थं निरूपय । येन त्रिकालमासाद्य गच्छामः संनिधिं द्विज

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਡੇ ਹਿਤ ਲਈ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਾਸਾਦ (ਮੰਦਰ) ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਵੇਲਿਆਂ ਸੇਵ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਨਿਧੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੀਏ।

Verse 66

एवमुक्त्वा तु ते सर्वे गताश्चाद्दर्शनं ततः । सोऽपि पश्यति कायं स्वं यावद्रोगविवर्जितम्

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਜੋ ਹੁਣ ਰੋਗ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿਤ ਸੀ।

Verse 67

द्वादशार्क प्रतीकाशं सर्वलक्षणलक्षितम् । ततः प्रोवाच तां भार्यां विनयावनतां स्थिताम्

ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਰੀਰ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਦਿਪਤ ਸੀ ਅਤੇ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਸੀ। ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਜੋ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਨਤ ਹੋ ਕੇ ਖੜੀ ਸੀ।

Verse 68

पश्य त्वं सुभ्रूर्मे गात्रं यादृग्रूपं पुनः स्थितम् । प्रसादाद्देवदेवस्य भास्करस्यांशुमालिनः

ਹੇ ਸੁਭ੍ਰੂ, ਵੇਖ ਮੇਰਾ ਇਹ ਅੰਗ-ਸਰੀਰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਭਾਸਕਰ, ਕਿਰਣਮਾਲੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।

Verse 69

सोऽहमत्र स्थितो नित्यं पूजयिष्यामि भास्करम् । न यास्यामि पुनः सद्म सत्यमेतन्मयोदितम्

ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਟਿਕ ਕੇ ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਕਿਹਾ ਸੱਚ ਹੈ।

Verse 72

त्रयाणामपि तेषां तु साध्वर्चाः शास्त्रसूचिताः । स्थापयामास सूर्याणां हस्तार्के सूर्यवासरे

ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਧੁ-ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾਈ; ਅਤੇ ਹਸਤ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ, ਸੂਰਯ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਮਾ-ਰੂਪ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ।

Verse 73

ततस्ताः पुष्पधूपाद्यैः समभ्यर्च्य चिरं द्विजः । त्रिसंध्यं क्रमशः प्राप्तो देहांते भास्करालयम्

ਫਿਰ ਉਸ ਦਵਿਜ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸੰਧਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਭਾਂਦਿਆਂ, ਦੇਹਾਂਤ ਵੇਲੇ ਭਾਸਕਰ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 74

सूत उवाच । एवं ते तत्र संजातास्त्रयोऽपि द्विजसत्तमाः । भास्करा भक्तलोकस्य सर्वव्याधिविनाशकाः

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਭਾਸਕਰ-ਸਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਭਕਤ-ਜਨ ਸਮੂਹ ਲਈ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਬਣੇ।

Verse 75

यस्तान्पश्यति काले स्वे यथोक्ते सूरर्यवासरे । स वांछितांल्लभेत्कामान्दुर्लभानपि मानवैः

ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਨਿਯਤ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੋਕਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਦੁਲਭ ਭੀ ਇੱਛਿਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।