Adhyaya 37

Verse 2

। सूत उवाच । अथापश्यत्स विप्राणां वृन्दं वृन्दारकोपमम् । संनिविष्टं धरापृष्ठे लीलाभाजि द्विजोत्तमाः । एके वेदविदस्तत्र वेदव्याख्यानतत्पराः । परस्परं सुसंक्रुद्धा विवदंति जिगीषवः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇਕ ਵੱਡੀ ਮੰਡਲੀ ਵੇਖੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਰਗੀ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਲੀਲਾ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਕੁਝ ਵੇਦ-ਵਿਦ ਸਨ, ਵੇਦ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ; ਪਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

Verse 3

यज्ञविद्याविदोऽन्येऽपि यज्ञाख्यानपरायणाः । तत्र विप्राः प्रदृश्यंते शतशो ब्रह्मवादिनः

ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਯਜ್ಞ-ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਸਨ, ਯਜ्ञਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ; ਉੱਥੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਬ੍ਰਹਮ-ਵਾਦੀ ਆਚਾਰਯ—ਦਿੱਖ ਪੈਂਦੇ ਸਨ।

Verse 4

अन्ये ब्राह्मणशार्दूला वेदांगेषु विचक्षणाः । प्रवदंति च संदेहान्वृन्दानामग्रतः स्थिताः

ਹੋਰ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਸਭਾ ਦੇ ਮੰਡਲਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਹ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।

Verse 5

वेदाभ्यासपराश्चान्ये तारनादेन सर्वशः । नादयंतो दिशां चक्रं तत्र सम्यग्द्विजोत्तमाः

ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਿਜ ਵੇਦ-ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਸਨ; ‘ਤਾਰ’ ਨਾਦ ਨਾਲ ਜਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਥੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਚੱਕਰ ਗੂੰਜਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।

Verse 6

अन्ये कौतूहलाविष्टाः संचरान्विषमान्मिथः । पप्रच्छुर्जहसुश्चान्ये ज्ञात्वा मार्गप्रवर्तिनम्

ਹੋਰ ਕਈ ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਉਬੜ-ਖਾਬੜ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਫਿਰਦੇ; ਕੁਝ ਪੁੱਛਦੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਹੱਸ ਪੈਂਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਾਰਗ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

Verse 7

स्मृतिवादपराश्चान्ये तथान्ये श्रुतिपाठकाः । संदेहान्स्मृतिजानन्ये पृच्छंति च परस्परम्

ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਮ੍ਰਿਤੀ-ਵਾਦ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ; ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਹਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੇ ਰਹਿੰਦੇ।

Verse 8

कीर्तयंति तथा चान्ये पुराणं ब्राह्मणोत्तमाः । वृद्धानां पुरतस्तत्र सभामध्ये व्यवस्थिताः

ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਭੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਬੈਠੇ, ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਗਾਂਦੇ ਰਹੇ।

Verse 9

अथ तान्स मुनिर्दृष्ट्वा ब्राह्मणान्संशितव्रतान् । अभिवाद्य ततः प्राह सादरं विनयान्वितः

ਤਦ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸੰਯਮ-ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਤੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।

Verse 10

मम बुद्धिः समुत्पन्ना शम्भोरायतनं प्रति । कर्तुं ब्राह्मणशार्दूलास्तस्मात्स्थानं प्रदर्श्यताम्

ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਆਯਤਨ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਉੱਠਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼ਾਰਦੂਲੋ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਚਿਤ ਸਥਾਨ ਦਿਖਾਓ।

Verse 11

तवाहं देवदेवस्य शम्भोः प्रासादमुत्तमम् । विधायाराधयिष्यामि तमेव वृषभध्वजम्

ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੈਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਬਣਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਉਸੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧ੍ਵਜ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 12

स एवं जल्पमानोऽपि मुहुर्मुहुरतंद्रितः । न तेषामुत्तरं लेभे शुभं वा यदि वाशुभम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਬੋਲਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਾ ਮਿਲਿਆ—ਨਾ ਸ਼ੁਭ, ਨਾ ਅਸ਼ੁਭ।

Verse 13

ततः कोपपरीतात्मा समुनिस्तान्द्विजोत्तमान् । शशाप तारशब्देन यथा शृण्वंति कृत्स्नशः

ਤਦੋਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਮੁਨੀ-ਵਰ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬੈਠਾ; ‘ਤਾਰ’ ਜਿਹੀ ਤਿੱਖੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਉਚਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਭ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਸੁਣ ਲਿਆ।

Verse 14

दुर्वासा उवाच । विद्यामदो धनमदस्तृतीयोऽभिजनोद्भवः । एते मदावलिप्तानामेत एव सतां दमाः

ਦੁਰਵਾਸਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ, ਧਨ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ, ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਕੁਲ-ਗੌਰਵ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ ਅਹੰਕਾਰ—ਇਹੀ ਅਹੰਕਾਰੀ ਨੂੰ ਮਦਮਸਤ ਕਰ ਕੇ ਮੈਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਸਯਮ ਦੇ ਸਾਧਨ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 15

तत्र येऽपि हि युष्माकं मदा एव व्यवस्थिताः । यतस्ततोऽन्वयेऽप्येवं भविष्यति मदान्विताः

ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਜੋ ਕੇਵਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਜਿਥੇ ਜਿਥੇ ਵੀ ਜਾਣ, ਇਉਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਹਾਲ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਮਦ ਨਾਲ ਹੀ ਚਿੰਨ੍ਹੇ ਜਾਣਗੇ।

Verse 16

सदा सौहृदनिर्मुक्ताः पितरोऽपि सुतैः सह । भविष्यंति पुरे ह्यस्मिन्किं पुनर्बांधवादयः

ਇਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਵੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਦਾ ਹੀ ਸੌਹਰਦ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਰਹਿਣਗੇ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਆਦਿ ਦੀ ਤਾਂ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ।

Verse 17

एवमुक्त्वा स विप्रेन्द्रो निवृत्तस्तदनन्तरम् । अपमानं परं प्राप्य ब्राह्मणानां द्विजोत्तमाः

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਵਿਪ੍ਰੇੰਦਰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਥੋਂ ਹਟ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਘੋਰ ਅਪਮਾਨ ਪਾ ਕੇ, (ਉਥੋਂ) ਚਲੇ ਗਏ।

Verse 18

अथ तन्मध्यगो विप्र आसीद्वृद्धतमः सुधीः । सुशील इति विख्यातो वेदवेदांगपारगः

ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ—ਅਤਿ ਵ੍ਰਿੱਧ ਤੇ ਸੁਧੀ—ਜੋ ‘ਸੁਸ਼ੀਲ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਗਤ ਸੀ।

Verse 19

स दृष्ट्वा तं मुनिं क्रुद्धं गच्छंतमपमानितम् । सत्वरं प्रययौ पृष्ठे तिष्ठ तिष्ठेति च ब्रुवन्

ਉਸ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਮੁਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਗਿਆ, “ਠਹਿਰੋ, ਠਹਿਰੋ!”

Verse 20

अथासाद्य गतं दूरं प्रणिपत्य मुनिं च सः । प्रोवाच क्षम्यतां विप्र विप्राणां वचनान्मम

ਫਿਰ ਉਹ ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਮੁਨੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸਾਸ਼ਟਾਂਗ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲਿਆ: “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਕਰਕੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਖ਼ਿਮਾ ਕਰੋ।”

Verse 21

एतैः स्वाध्यायसंपन्नैर्न श्रुतं वचनं तव । नोत्तरं तेन संदत्तं सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

“ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ—ਭਾਵੇਂ ਸਵਾਧਿਆਇ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹਨ—ਤੁਹਾਡਾ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ; ਨਾ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਇਹ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।”

Verse 22

तस्माद्भूमिर्मया दत्ता शंभुहर्म्यकृते तव । अस्मिन्स्थाने द्विजश्रेष्ठ प्रासादं कर्तुमर्हसि

“ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਮੰਦਰ-ਮਹਲ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਾਸਤੇ ਭੂਮੀ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇਸੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਸਾਦ (ਧਾਮ) ਬਣਾਉਣ ਯੋਗ ਹੈਂ।”

Verse 23

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दुर्वासा हर्षसंयुतः । क्षितिदानोद्भवां चक्रे स्वस्ति ब्राह्मणसत्तमाः । प्रासादं निर्ममे पश्चात्तस्य वाक्ये व्यवस्थितः

ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੁਰਵਾਸਾ ਮੁਨੀ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਧਰਤੀ-ਦਾਨ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਮੰਗਲ-ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੀ ਵਾਣੀ ਉਚਾਰੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਸਾਦ (ਦੇਵ-ਮੰਦਰ) ਬਣਾਇਆ।

Verse 24

अथ ते ब्राह्मणा ज्ञात्वा सुशीलेन वसुन्धरा । देवतायतनार्थाय दत्ता तस्मै तपस्विने

ਫਿਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਸੁਸ਼ੀਲ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਆਲਯ ਲਈ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅੰਦਰੋਂ ਹਿਲ ਗਏ।

Verse 25

सर्वे कोपसमायुक्ताः सुशीलं प्रति ते द्विजाः

ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੋ-ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਸੁਸ਼ੀਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਗਏ।

Verse 26

ततः प्रोचुः समासाद्य येन शप्ता दुरात्मना । वयं तस्मै त्वया दत्ता प्रासादार्थं वसुन्धरा

ਫਿਰ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬੋਲੇ: “ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।”

Verse 27

तस्मात्त्वमपि चास्माकं बाह्य एव भविष्यसि । सुशीलोऽपि हि दुःशीलो नाम्ना संकीर्त्यसे बुधैः

“ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਭਾਵੇਂ ਸੁਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਪਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੈਨੂੰ ‘ਦੁਸ਼ੀਲ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਉਚਾਰਣਗੇ।”

Verse 28

एषोऽपि तापसो दुष्टो यः करोति शिवालयम् । नैव तस्य भवेत्सिद्धिश्चापि वर्षशतैरपि

ਇਹ ਤਪਸਵੀ ਭੀ ਦੁਸ਼ਟ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਿਵਾਲਯ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਸੌ ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੀ ਕੋਈ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ।

Verse 29

तथा कीर्तिकृतां लोके कीर्तनं क्रियते नरैः । ततः संपश्यतां चास्य कीर्तिर्नास्य तु दुर्मतेः

ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੱਚੀ ਕੀਰਤੀ ਰਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਸਭ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਵੀ ਇਸ ਦੁਸ਼ਮਨ-ਮਤਿ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਟਿਕਦੀ ਨਹੀਂ।

Verse 30

एष दुःशीलसंज्ञो वै तव नाम्ना भविष्यति । प्रासादो नाममात्रेण न संपूर्णः कदाचन

ਤੇਰੇ ਹੀ ਨਾਮ ਕਰਕੇ ਇਹ ਥਾਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ‘ਦੁਸ਼ੀਲ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗੀ; ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਕਦੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 31

यस्मात्सौहृदनिर्मुक्ताः कृतास्तेन वयं द्विजाः । मदैस्त्रिभिः समायुक्ताः सर्वान्वयसमन्विताः

ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦ੍ਵਿਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੌਹਰਦ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਅਸੀਂ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਮਦਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ।

Verse 32

तस्मादेषोऽपि पापात्मा भविष्यति स कोपभाक् । तप्तं तप्तं तपो येन संप्रयास्यति संक्षयम्

ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪਾਪਾਤਮਾ ਭੀ ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਜਿਸ ਤਪ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਤਪਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

Verse 33

एवमुक्त्वाथ ते विप्राः कोपसंरक्तलोचनाः । दुःशीलं संपरित्यज्य प्रविष्टाः स्वपुरे ततः

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਵਿਪ੍ਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੁಃਸ਼ੀਲ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ।

Verse 34

दुःशीलोऽपि बहिश्चक्रे गृहं तस्य पुरस्य च । देवशर्मा यथापूर्वं संत्यक्तः पुरवासिभिः

ਦੁಃਸ਼ੀਲ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਾਓ ਕੀਤਾ, ਤੱਥਾਪਿ ਦੇਵਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਘਰ ਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਦੇਵਸ਼ਰਮਾ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਹੀ ਰਿਹਾ।

Verse 35

तस्यान्वयेऽपि ये जातास्ते बाह्याः संप्रकीर्तिताः । बाह्याः क्रियासु सर्वासु सर्वेषां पुरवासिनाम्

ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼-ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਜੇਹੜੇ ਵੀ ਜਨਮੇ, ਉਹ ਵੀ ‘ਬਾਹਰਲੇ’ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਸਾਰੇ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਰਸਮ ਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁਦਾਇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।

Verse 36

सूत उवाच । एवं तेषु द्विजेंद्रेषु शापं दत्त्वा गतेषु च । दुर्वासाः प्राह दुःशीलं कोपसंरक्तलो चनः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਵਿਜਾਂ ਨੇ ਇਉਂ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤਾ, ਤਦ ਦੁਰਵਾਸਾ—ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ—ਦੁಃਸ਼ੀਲ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

Verse 37

मम सिद्धिं गता मंत्राः समर्थाः शत्रुसंक्षये । आथर्वणास्तथा चान्ये वेदत्रयसमुद्भवाः

“ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਮੰਤ੍ਰ ਸਿੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਉਹ ਸ਼ਤ੍ਰੂ-ਸੰਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਹਨ—ਆਥਰਵਣ ਮੰਤ੍ਰ ਵੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜੋ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹਨ।”

Verse 38

तस्मादेतत्पुरं कृत्स्नं पशुपक्षि समन्वितम् । नाशमद्य नयिष्यामि यथा शत्रोर्हि दुष्टकः

ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਸ ਪੂਰੇ ਨਗਰ ਨੂੰ—ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਸਮੇਤ—ਨਾਸ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਸ਼ਟ ਵੈਰੀ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 39

दुःशील उवाच । नैतद्युक्तं नरश्रेष्ठ तव कर्तुं कथंचन । ब्राह्मणानां कृते कर्म ब्राह्मणस्य विशेषतः

ਦੁಃਸ਼ੀਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਠ, ਇਹ ਕੰਮ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੋਗ ਨਹੀਂ—ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਰਮ, ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ।

Verse 40

निघ्नंतो वा शपंतो वा वदंतो वापि निष्ठुरम् । पूजनीयाः सदा विप्रा दिव्यांल्लोकानभीप्सुभिः

ਚਾਹੇ ਉਹ ਮਾਰਨ, ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ, ਜਾਂ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਵੀ ਕਹਿਣ, ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਪ੍ਰਾਂ (ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ) ਦਾ ਸਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 41

ब्राह्मणैर्निर्जितैर्मेने य आत्मानं जयान्वितम् । तामिस्रादिषु घोरेषु नरकेषु स पच्यते

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਮਿਸ੍ਰ ਆਦਿ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੜਦਾ ਹੈ।

Verse 42

आत्मनश्च पराभूतिं तस्माद्विप्रात्सहेत वै । य इच्छेद्वसतिं स्वर्गे शाश्वतीं द्विजसत्तम

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਠ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਦੀਵੀ ਨਿਵਾਸ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਆਪਣੀ ਅਪਮਾਨਤਾ ਵੀ ਸਹਿ ਲਵੇ।

Verse 43

एतेषां ब्राह्मणेंद्राणां क्षेत्रे सिद्धिं समागताः । मंत्रास्ते तत्कथं नाशं त्वमेतेषां करिष्यसि

ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਆਪਣੀ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ (ਜਾਂ ਇਸ ਥਾਂ ਦਾ) ਨਾਸ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਂਗਾ?

Verse 44

ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चौरे भग्नवते तथा । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः

ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆਰੇ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਚੋਰ ਅਤੇ ਭਰੋਸਾ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਪਰ ਕ੍ਰਿਤਘਨ (ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ) ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

Verse 45

तस्मात्कोपो न कर्तव्यः क्षेत्रे चात्र व्यवस्थितैः । क्षमां कुरु मुनिश्रेष्ठ कृपां कृत्वा ममोपरि

ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਖਿਮਾ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।

Verse 46

सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय तत्र कृत्वावसत्तपः । प्राप्तश्च परमां सिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਨੇ ‘ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ’ ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵੱਸ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਭੀ ਦੁਰਲਭ ਹੈ।

Verse 47

दुःशीलाख्यः क्षितौ सोऽपि प्रासादः ख्याति मागतः । यस्य संदर्शनादेव नरः पापात्प्रमुच्यते

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ‘ਦੁಃਸ਼ੀਲ’ ਨਾਮ ਦਾ ਉਹ ਪ੍ਰਾਸਾਦ (ਤੀਰਥ-ਧਾਮ) ਭੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਿਸ ਦੇ ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 48

तस्य मध्यगतं लिंगं शुक्लाष्टम्यां सदा नरः । यः पश्यति क्षणं ध्यात्वा नरकं स न पश्यति

ਉਸ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁਕਲ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਸਦਾ, ਇਕ ਛਿਨ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।