Adhyaya 113

Verse 1

सूत उवाच । ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे गतकोपा दधुर्मतिम् । यज्ञकर्मसु गार्हस्थ्ये पुत्रपौत्रसमुद्भवे

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਯਜ੍ਞ-ਕਰਮਾਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਧਰਮ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਰਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਵਾਧੇ ਵੱਲ ਮਨ ਲਗਾਉਣ ਲੱਗੇ।

Verse 2

एतस्मिन्नंतरे राजा स तान्प्राप्तान्द्विजोत्तमान् । श्रुत्वा भक्ति समायुक्तः प्रणामार्थमुपागतः

ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੇ ਆ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਇਆ।

Verse 3

श्रुत्वा कोपगतां वार्तामुपशामकृतां तथा । गार्हस्थ्याप्रतिपन्नानां वाक्यैर्भार्यासमुद्भवैः

ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵਾਰਤਾ ਵੀ ਸੁਣੀ ਕਿ ਕ੍ਰੋਧ ਉੱਠਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਉਪਜੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 4

ततः प्रणम्य तान्सर्वान्साष्टांगं स महीपतिः । ततः कृतांजलिपुटः प्रोवाच विनतः स्थितः

ਫਿਰ ਉਸ ਧਰਤੀਪਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਸਾਸ਼ਟਾਂਗ ਦੰਡਵਤ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।

Verse 5

युष्मदीयप्रसादेन संप्राप्तं जन्मनः फलम् । मया रोगविनाशेन तस्माद्ब्रूत करोमि किम्

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਜਨਮ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਰੋਗ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਦੱਸੋ—ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ (ਪ੍ਰਤਿਦਾਨ ਵਜੋਂ)?”

Verse 6

ब्राह्मणा ऊचुः । भार्यया तव राजेंद्र वयं सर्वत्र वासिनः । नीताः कृतार्थतां दत्त्वा रत्नानि विविधानि च

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੋਲੇ, “ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ! ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਅਸੀਂ—ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਹਾਂ—ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰਤਨ ਦਾਨ ਕਰ ਕੇ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।”

Verse 7

तस्मात्पुरवरं कृत्वा क्षेत्रेऽत्रैव सुशोभने । अस्माकं देहि गार्हस्थ्यं येन सम्यक्प्रजायते

ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਸੁੰਦਰ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਕ ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਵਸਾ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਗ੍ਰਿਹਸਥ-ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਖ਼ਸ਼ੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਤਾਨ ਸਮੇਤ ਅਸੀਂ ਯਥਾਵਿਧਿ ਫਲੀਂ-ਫੂਲੀਂ।

Verse 8

यजामो विविधैर्यज्ञैः सदा संपूर्णदक्षिणैः । इमं लोकं परं चैव साधयामः सदास्थिताः

ਅਸੀਂ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਪੂਰੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਸਮੇਤ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਸਿਧ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ।

Verse 9

तच्छ्रुत्वा पार्थिवो हृष्टस्तथेत्युक्त्वा ततः परम् । अनुकूलदिने प्राप्ते शिल्पानाहूय भूरिशः

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਤਥਾਸਤੁ।” ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਲਪੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।

Verse 10

पुरं प्रकल्पयामास बहुप्राकारसंकुलम् । प्राकारपरिखायुक्तं गोपुरैः समलंकृतम्

ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਨਗਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਜੋ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ; ਪ੍ਰਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਖਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਅਤੇ ਗੋਪੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ।

Verse 11

अथाष्टषष्टिविप्राणां तत्र मध्ये नृपोत्तमः । अष्टषष्टिगृहाण्येव चकार सुबृहंति च

ਫਿਰ ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਨਰਪੋਤਮ ਨੇ ਅਠਾਹਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਅਠਾਹਠ ਘਰ ਬਣਾਏ—ਵੱਡੇ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਿਵਾਸ।

Verse 12

मत्तवारणजुष्टानि दीर्घिकासहितानि च । गृहोद्यानैः समेतानि यथा राजगृहाणि च

ਉਹ ਘਰ ਰਾਜ-ਮਹਿਲਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ; ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨਾਲ ਰੌਣਕਦਾਰ, ਲੰਬੀਆਂ ਡਿੱਗੀਆਂ/ਸਰੋਵਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਹ-ਉਦਿਆਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸਜਿਤ।

Verse 13

तथा कृत्वाऽथ रत्नौघैः पूरयित्वा तथा परैः । ददौ तेभ्यो अष्टषष्टिं च ग्रामाणां तदनंतरम्

ਇਉਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਨ-ਵਸਤੂਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਭਰ ਦਿੱਤੇ; ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛਿਆਸਠ ਪਿੰਡ ਬਖ਼ਸ਼ ਦਿੱਤੇ।

Verse 14

ततः सर्वान्समाहूय पुत्रपौत्रांस्तदग्रतः । प्रोवाच तारनादेन श्रूयतां जल्पतो मम

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ—ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੌਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਕਰਕੇ—ਅਤੇ ਘੰਘਰਾਲੀ, ਸਾਫ਼ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: “ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਸੁਣੋ।”

Verse 15

एतत्पुरं मया दत्तमेभिर्ग्रामैः समन्वितम् । एतेभ्यो ब्राह्मणेंद्रेभ्यः श्रद्धापूतेन चेतसा

“ਇਹ ਨਗਰ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼ਿਰੋਮਣੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।”

Verse 16

तस्माद्रक्षा प्रकर्तव्या यथा न स्यात्क्षतिः क्वचित् । कष्टं वा ब्राह्मणेंद्राणां तथा चैव पराभवम्

“ਇਸ ਲਈ ਐਸੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਕਿ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼ਿਰੋਮਣੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਕਲੇਸ਼ ਪਹੁੰਚੇ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਅਪਮਾਨ।”

Verse 17

अस्मद्वंशसमुद्भूतो यस्त्वेतांस्तोषयिष्यति । अन्यो वा भूपतिर्वृद्धिमग्र्यां नूनं स यास्यति

ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਜਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨ ਹੋਵੇ—ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਆਦਰ-ਸਹਿਤ ਪਾਲਣਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।

Verse 18

यश्चापराधसंयुक्तानेतान्खेदं नयिष्यति । योजयिष्यति वा क्लेशैर्विविधैर्वा पराभवैः । स शत्रुभिः पराभूतो वेष्टितो विविधैर्गदैः

ਪਰ ਜੋ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਾਏ, ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਅਨੇਕ ਅਪਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ—ਉਹ ਵੈਰੀਆਂ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹੇਗਾ।

Verse 19

इह लोके वियोगादीन्प्राप्य क्लेशान्सुदारुणान् । रौरवादिषु रौद्रेषु नरकेषु प्रयास्यति

ਇਸੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਿਛੋੜੇ ਆਦਿ ਕਾਰਨ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਕਲੇਸ਼ ਸਹੇਗਾ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਰੌਰਵ ਆਦਿ ਕਠੋਰ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਵੇਗਾ।

Verse 20

एवमुक्त्वा ततः सर्वं तेषां कृत्यं महीपतिः । स्वयमेवाकरोन्नित्यं दिवारात्रमतंद्रितः

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤੱਬ ਆਪ ਹੀ ਨਿਭਾਏ—ਨਿੱਤ, ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਬਿਨਾ ਅਲਸ ਤੇ ਬਿਨਾ ਲਾਪਰਵਾਹੀ।

Verse 21

अथ ता ब्राह्मणेंद्राणां भार्याः सर्वाः द्विजोत्तमाः । दमयंत्याः समासाद्य प्रासादं स्नेहवत्सलाः

ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ—ਦੁਇਜੋਤਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸਤੀਆਂ—ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਦਮਯੰਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਵੱਲ ਆ ਪਹੁੰਚੀਆਂ।

Verse 22

कुंकुमागरुकर्पूरैः पुष्पैर्गंधैः पृथग्विधैः । तदर्च्चा पूजयामासुः स च राजा दिनेदिने

ਕੇਸਰ, ਅਗਰੁ, ਕਪੂਰ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪੂਜਨੀਯ ਰੂਪ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਵੀ ਦਿਨੋਂਦਿਨ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ-ਪੂਜਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 23

अथ ताः प्रोचुरन्योन्यं तापस्यस्तत्पुरः स्थिताः । तस्यभूपस्य संतोषं जनयंत्यो द्विजोत्तमाः

ਫਿਰ ਉਹ ਤਪਸਵਿਨੀ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀਆਂ; ਉਹ ਉੱਤਮ ਦਵਿਜ-ਸਮਾਨ (ਆਤਮਿਕ ਮਹਾਨਤਾ ਵਾਲੀਆਂ) ਰਾਜੇ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਤੋਖ ਉਪਜਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ।

Verse 24

यदास्माकं गृहे वृद्धिः कदाचित्संभविष्यति । तदग्रतश्च पश्चाच्च दमयंत्याः प्रपूजनम् । करिष्यामो न संदेहः सर्वकृत्येषु सर्वदा

ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਉਪਜੇਗੀ, ਤਦ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਅਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਦਮਯੰਤੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗੇ—ਹਰ ਕਰਤੱਬ ਵਿੱਚ, ਸਦਾ, ਬਿਨਾ ਸੰਦੇਹ।

Verse 25

एनां दृष्ट्वा कुमारी या वेदिमध्यं गमिष्यति । सा भविष्यत्यसंदेहः पत्युः प्राणसमा सदा

ਜੋ ਕੁਆਰੀ ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ ਵੇਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ (ਵਿਵਾਹ-ਕ੍ਰਿਆ ਲਈ) ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇਗੀ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਿਯ ਹੋਵੇਗੀ।

Verse 26

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कन्यायज्ञ उपस्थिते । दमयंती प्रद्रष्टव्या पूजनीया प्रयत्नतः

ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਕਨਿਆ-ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਦਮਯੰਤੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 27

सूत उवाच । एवं तत्र पुरे तेन भूभुजा सुमहात्मना । अष्टषष्टिं च संस्थाप्य गोत्राणां निर्वृतिः कृता

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਭੂਪ ਨੇ ਅਠਾਹਠ ਗੋਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰਭਯਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।

Verse 28

तेषामपि च चत्वारि गोत्राण्युर गजाद्भयात् । गतानि तत्र यत्र स्युस्तानि पूर्वोद्भवानि च । चतुःषष्टिः स्थिता तत्र पुरे शेषा द्विजन्मनाम्

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਗੋਤ੍ਰ ਨਾਗ-ਗਜ ਦੇ ਭਯ ਕਰਕੇ ਚਲੇ ਗਏ; ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਰਹੇ, ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਉਤਪੱਤੀ ਵਾਲੇ ਵੰਸ਼ ਸਨ। ਬਾਕੀ ਚੌਂਸਠ ਦਵਿਜ ਉਸੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।

Verse 29

ऋषय ऊचुः । कीदृङनागभयं तेषां येन ते विगता विभो । परित्यज्य निजं स्थानमेतन्नो विस्तराद्वद

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਭੂ! ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਗ ਦਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਭਯ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ? ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।

Verse 30

सूत उवाच । आनर्त्ताधिपतिः पूर्वमासीन्नाम्ना प्रभंजनः । धर्मज्ञः सुप्रतापी च परपक्षक्षयावहः

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੂਰਵਕਾਲ ਵਿੱਚ ਆਨਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਪਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਭੰਜਨ ਸੀ; ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ, ਅਤਿ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਪੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।

Verse 32

ततस्तेन समाहूय दैवज्ञाञ्छास्त्रपंडितान् । तेषां निवेदितं सर्वं कालं तस्य समुद्भवम्

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦੈਵਜ੍ਞਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਉਸ (ਬਾਲਕ) ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਸਮੇਤ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ।

Verse 33

दैवज्ञा ऊचुः । एष ते पृथिवीपाल जातः पुत्रः सुगर्हित । काले ऽनिष्टप्रदे रौद्रे गंडांत त्रितयोद्भवे

ਦੈਵਜ੍ਞ ਬੋਲੇ: ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਾਲਕ ਰਾਜਨ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਅਤਿ ਨਿੰਦਣਯ ਜੋਤਿਸ਼-ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਹੈ—ਕ੍ਰੂਰ ਸਮੇਂ, ਅਸ਼ੁਭ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਗੰਡਾਂਤ ਦੇ ਸੰਧਿਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਗੁਣ ਸੰਯੋਗ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ।

Verse 34

कथंचिदपि यद्येष जीवयिष्यति पार्थिव । पितृमातृपुरार्थे च देशानुत्सादयिष्यति

ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਬਾਲਕ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰ-ਰਾਜ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।

Verse 35

राजोवाच । अस्ति कश्चिदुपायोऽत्र दैवो वा मानुषोऽपि वा । येन संजायते क्षेमं पुत्रस्य विषयस्य च

ਰਾਜਾ ਬੋਲੇ: ਕੀ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਹੈ—ਦੈਵੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ—ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਲਈ ਕਲਿਆਣ ਤੇ ਖੇਮ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇ?

Verse 36

ब्राह्मणा ऊचुः । यथा समुत्थितं यंत्रं यंत्रेण प्रतिहन्यते । यथा बाणप्रहाराणां कवचं वारणं भवेत । तथा ग्रहविकाराणां शांतिर्भवति वारणम्

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੋਲੇ: ਜਿਵੇਂ ਚਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਯੰਤਰ ਦੂਜੇ ਯੰਤਰ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਕਵਚ ਰੱਖਿਆ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਕਰਮ ਰੋਕਥਾਮੀ ਰੱਖਿਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 37

तस्मान्नित्यमनुद्विग्नः शांतिकं कुरु भूपते । येन सर्वे ग्रहाः सौम्या जायंते च शुभावहाः

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭੂਪਤੇ, ਨਿੱਤ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਰਹਿ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਕਰਮ ਕਰ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹ ਸੌਮ੍ਯ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।

Verse 38

अनिष्टस्थानसंस्थेषु ग्रहेषु विषमेषु च । ततः स सत्वं गत्वा चमत्कारपुरं नृपः

ਜਦੋਂ ਗ੍ਰਹਿ ਅਨਿਸ਼ਟ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਪਰੀਤ ਦਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਨ, ਤਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਧੀਰਜ ਧਾਰ ਕੇ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਨਗਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤਾ।

Verse 39

तत्र विप्रान्समावेश्य सर्वान्प्रोवाच सादरम् । वयं युष्मत्प्रसादेन राज्यं कुर्मः सदैव हि

ਉੱਥੇ ਸਭ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਿਹਾ: ‘ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।’

Verse 40

ये ऽतीता ये भविष्यंति वंशे ऽस्माकं नृपोत्तमाः । भवंतो ऽत्र गतिस्तेषां सस्यानां नीरदो यथा

ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਮ ਰਾਜੇ—ਜੋ ਲੰਘ ਗਏ ਅਤੇ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਆਸਰੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਵਰਖਾ-ਮੇਘ ਆਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 41

यदत्र मत्सुतो जातो दुष्टस्थानस्थितैर्ग्रहैः । दैवज्ञैः शांतिकं प्रोक्तं तस्यानिष्टस्य शांतिदम्

ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਨਮਿਆ, ਦੈਵਜ੍ਞਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤਿਕ ਕਰਮ ਕਿਹਾ ਹੈ—ਉਸ ਅਨਿਸ਼ਟ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।

Verse 42

तस्मात्कुरुत विप्रेंद्रा यथोक्तं शांतिकं मम । न पुत्रश्च राष्ट्रं च विभवश्च विवर्धते

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੇੰਦ੍ਰੋ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਯਥਾਵਿਧਿ ਸ਼ਾਂਤਿਕ ਕਰਮ ਕਰੋ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਾ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਰਾਜ, ਨਾ ਹੀ ਵਿਭਵ ਵਧਦਾ ਹੈ।

Verse 43

ततस्ते ब्राह्मणाः प्रोचुः संमंत्र्याऽथ परस्परम् । क्षेमाय तव भूनाथ करिष्यामोऽत्र शांतिकम्

ਤਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਬੋਲੇ: ‘ਹੇ ਭੂਨਾਥ, ਤੇਰੀ ਖੈਰ-ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤਿਕਰਮ ਕਰਾਂਗੇ।’

Verse 44

सदेव नियताः संतः शांताः षोडश ते द्विजाः । उपहाराः सदा प्रेष्यास्त्वया भक्त्या महीपते । मासांते चाभिषेकश्च ग्राह्यो रुद्रघटोद्भवः

ਉਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਦ੍ਵਿਜ ਸਦਾ ਨਿਯਮਵਾਨ, ਸਾਧੂ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹਨ। ਹੇ ਮਹੀਪਤੇ, ਤੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਉਪਹਾਰ ਭੇਜਦਾ ਰਹੀਂ; ਅਤੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਰੁਦ੍ਰ-ਘਟ’ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਜਲ ਨਾਲ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਰੁਦ੍ਰਾਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੀਂ।

Verse 45

एवं प्रकुर्वतस्तुभ्यं पुत्रो वृद्धिं प्रयास्यति । तथा राष्ट्रं च कोशश्च यच्चान्यदपि किंचन

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੇਂਗਾ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵਧੇਗਾ; ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਰਾਜ, ਤੇਰਾ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤੇਰੇ ਮੰਗਲ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ—ਸਭ ਫਲੇਗਾ।

Verse 46

ततः प्रणम्य तान्हृष्टो गत्वा निजनिवेशनम् । उत्सवं पुत्रजन्मोत्थं चक्रे तैः प्रेरितः सदा

ਫਿਰ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਉਹ ਪੁੱਤਰ-ਜਨਮ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਉਤਸਵ ਸਦਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 47

संभारान्प्रेषयामास चमत्कारपुरे ततः । मासांते चाभिषेकश्च ग्राह्यो वै विधिपूर्वकम्

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਾਮਾਨ ਭੇਜੇ; ਅਤੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਕਰਨਾ ਸੀ।

Verse 48

तेऽपि ब्राह्मणशार्दूलाश्चातुश्चरणसंभवाः । क्रमेण शांतिकं चक्रुर्ब्रह्मचर्यपरायणाः

ਉਹ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਚਤੁਰੰਗ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਂਤਿਕ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਗਏ।

Verse 49

मासं मासं प्रति सदा शांता दांता जितेंद्रियाः । ततो मासा वसानेऽन्ये चक्रुस्तच्छांतिकं द्विजाः

ਮਹੀਨੇ ਪਿੱਛੋਂ ਮਹੀਨਾ, ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤ, ਦਮਿਤ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਹੀ ਸ਼ਾਂਤਿਕ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ; ਫਿਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਹੋਰ ਦਵਿਜਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕੀਤੀ।

Verse 50

सोऽपि राजाऽथ मासांते समागत्य सुभक्तितः । अभिषेकं समादाय पूजयित्वा द्विजोत्तमान्

ਉਹ ਰਾਜਾ ਵੀ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਆਇਆ; ਅਭਿਸੇਕ-ਵਿਧੀ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ,

Verse 51

वासोभिर्मुकुटैश्चैव गोभूदानेन केवलम् । संतर्प्यान्यांस्तथा विप्रान्स्वस्थानं याति भूमिपः

ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਕੁਟਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਗੋ-ਦਾਨ ਤੇ ਭੂ-ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਧਰਤੀਪਤੀ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਿਆ।

Verse 52

एवं प्रवर्तमाने च शांतिके तत्र भूपतेः । जगाम सुमहान्कालः क्षेमारोग्यधनागमैः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਉਸ ਰਾਜੇ ਲਈ ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤਿਕ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ—ਸੁਰੱਖਿਆ, ਨਿਰੋਗਤਾ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਆਗਮਨ ਸਮੇਤ।

Verse 53

कस्यचित्त्वथ कालस्य मासादावपि भूपतेः । प्रारब्धे शांतिके तस्मिन्महाव्याधिरजायत

ਪਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਭੂਪਤੇ, ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਲਈ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਵ੍ਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਤਦ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਰੋਗ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।

Verse 54

तत्पुत्रस्य विशेषेण तथैवांतःपुरस्य च । राष्ट्रस्य च समग्रस्य वाहनानां तथा क्षयः

ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਪਤਾ ਆਈ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਘਾਟਾ ਪਿਆ—ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਸਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਇਆ।

Verse 55

स ततः प्रेषयामास शांत्यर्थं तत्र सत्पुरे । सुसंभारान्विशेषेण दक्षिणाश्च विशेषतः

ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਉਸ ਸਤਪੁਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ—ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਸਮੱਗਰੀ-ਸੰਭਾਰ, ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਚੁਰ ਦਕਸ਼ਿਣਾਵਾਂ।

Verse 56

यथायथा द्विजास्तत्र होमं कुर्वंति पावके । तथा सर्वे विशेषेण रोगा वर्धंति सर्वशः

ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਉਥੇ ਦ੍ਵਿਜ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਕਰਦੇ ਗਏ, ਤਿਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਹਰ ਥਾਂ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਰੋਗ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧਦੇ ਹੀ ਗਏ।

Verse 57

म्रियन्ते वाजिनस्तस्य बृहन्तो वारणास्तथा । शत्रवः सर्वकाष्ठासु विग्रहार्थमुपस्थिताः

ਉਸ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਰਣ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਵੀ। ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਤਪਰ, ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।

Verse 58

ततः स व्याकुलीभूतो रोगग्रस्तो महीपतिः । चमत्कारपुरं प्राप्य सर्वान्विप्रानुवाच ह

ਤਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉੱਥੇ ਦੇ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 59

युष्माभिः स्वामिभिः संस्थैरापदोऽभिभवंति माम् । तत्किमेतन्महाभागाः क्षीयन्ते मम संपदः । रोगाश्चैव विवर्धंते शत्रुसंघैः समन्विताः

‘ਹੇ ਮੇਰੇ ਪੂਜਨੀਯ ਸੁਆਮੀਓ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਵਿਪਤਾਵਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦਬਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੋ, ਇਹ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ? ਮੇਰੀ ਦੌਲਤ ਘਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਰੋਗ ਵਧਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।’

Verse 60

तस्माद्विशेषतो होमः कार्यो रोगप्रशांतये । दानानि च विशिष्टानि प्रदास्यामि द्विजन्मनाम्

‘ਇਸ ਲਈ ਰੋਗ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੀਤ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਮੈਂ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਦਾਨ-ਦੱਖਿਣਾ ਅਰਪਣ ਕਰਾਂਗਾ।’

Verse 61

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे प्रत्यक्षं तस्य भूपतेः । चक्रुः समाहिता भूत्वा शांतिकं तद्धिताय च

ਤਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤਿਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 62

यथायथा प्रयुञ्जीरन्होमांते सुसमा हिताः । तथातथास्य भूपस्य वृद्धिं रोगः प्रगच्छति

ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੋਮ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਤਿਵੇਂ ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਰੋਗ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੀ ਗਿਆ।

Verse 63

एतस्मिन्नंतरे क्रुद्धास्ते सर्वे द्विजसत्तमाः । ग्रहानुद्दिश्य सूर्यादीञ्छापाय कृतनिश्चयाः

ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਉਹ ਸਭ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਵਿਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਗਏ; ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਦਿਵ੍ਯ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਲਿਆ।

Verse 65

एवं ते निश्चयं कृत्वा शुचीभूय समाहिताः । यावद्यच्छंति तच्छापं ग्रहेभ्यः क्रोधमूर्छिताः

ਇਉਂ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਸਮਾਧਾਨ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮੂਰਛਿਤ—ਗ੍ਰਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਸੁੱਟਣ ਹੀ ਵਾਲੇ ਸਨ।

Verse 66

तावद्वह्निरुवाचेदं मूर्तो भूत्वा द्विजोत्तमान् । मा प्रयच्छत विप्रेंद्राः शापं कोपात्कथंचन

ਤਦ ਅਗਨੀ ਦੇਵ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦਵਿਜੋਤਮਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲੇ: “ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰੋ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾ ਦਿਓ।”

Verse 67

ग्रहेभ्यो दोषमुक्तेभ्यः श्रूयतां वचनं मम । मासिमासि प्रकुर्वंति होमं ते षोडश द्विजाः

“ਦੋਸ਼-ਰਹਿਤ ਗ੍ਰਹਾਂ ਬਾਰੇ ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਸੁਣੋ। ਮਹੀਨੇ ਦਰ ਮਹੀਨੇ ਉਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਦਵਿਜ ਹੋਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।”

Verse 68

तेषां मध्यस्थितश्चैकस्त्रिजातो ब्राह्मणाधमः । तेन तद्दूषितं द्रव्यं समग्रं होमसंभवम्

“ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਖੜਾ ਹੈ—ਤ੍ਰਿਜਾਤ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਨੀਚ। ਉਸ ਕਰਕੇ ਹੋਮ ਲਈ ਉਪਜਿਆ ਸਾਰਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।”

Verse 69

ब्राह्मणा ऊचुः । पूजिता अपि सद्भक्त्या विधानेन तथा ग्रहाः । पीडयंति पुरं राज्ञः सपुत्रपशुबांधवम्

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਗਰ ਨੂੰ—ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਬਾਂਧਵਾਂ ਸਮੇਤ—ਪੀੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।”

Verse 70

तस्मादेनं परित्यज्य होमं कुरुत मा चिरम् । येन प्रीतिं परां यांति ग्रहाः सर्वेऽर्कपूर्वकाः

“ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ; ਤੁਰੰਤ ਹੋਮ ਕਰੋ—ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ।”

Verse 71

आरोग्यश्च भवेद्राजा गतशत्रुः सुतान्वितः । सततं सुखमभ्येति मच्छांतिकप्रभावतः

“ਰਾਜਾ ਨਿਰੋਗ ਹੋਵੇਗਾ, ਸ਼ਤਰੂ ਰਹਿਤ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ; ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀਤੇ ਸ਼ਾਂਤਿਕ ਕਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਹ ਸਦਾ ਸੁਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।”

Verse 72

एवमुक्त्वा स भगवान्वह्निश्चादर्शनं गतः । तेऽपि विप्रा विषण्णास्या लज्जया परया वृताः

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਅਗਨੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਮੂੰਹ ਝੁਕਾਏ, ਘੋਰ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਰਹੇ।

Verse 73

ततस्तं पावकं भूयः स्तुवंतस्तत्र च स्थिताः । प्रोचुर्वैश्वानरं ब्रूहि त्रिजातो योऽत्र च द्विजः

ਫਿਰ ਉਹ ਓਥੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਉਸ ਪਾਵਕ ਦੀ ਮੁੜ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: “ਹੇ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ! ਦੱਸੋ, ਇੱਥੇ ਇਹ ‘ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਜਨਮਿਆ’ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦ੍ਵਿਜ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?”

Verse 74

येन तं संपरित्यज्य कुर्मः कर्म प्रशांतये । निःशेषमेव दोषाणां भूपस्यास्य महात्मनः

ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਕਰਮ-ਵਿਧੀ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਇਸ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਆਏ ਸਭ ਦੋਸ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ।

Verse 75

वह्निरुवाच । नाहं दोषं द्विजेद्राणां जानन्नपि कथंचन । ब्रवीमि ब्राह्मणा वन्द्या मम सर्वे धरातले

ਅਗਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਜਾਣ ਵੀ ਲਵਾਂ ਤਾਂ ਵੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਗਾ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੰਦਨਯੋਗ ਹਨ।

Verse 76

ब्राह्मणा ऊचुः । यदि तं ब्राह्मणं वह्ने नास्माकं कीर्तयिष्यसि । तत्ते शापं प्रदास्यामस्तस्माच्छीघ्रं वदस्व नः

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਅਗਨੀ! ਜੇ ਤੂੰ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦੱਸੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵਾਂਗੇ; ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੱਸ।

Verse 77

सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा वह्निर्भयसमन्वितः । चिरं विचिंतयामास कुर्वेऽतः किं शुभावहम्

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਅਗਨੀ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ—“ਇੱਥੇ ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਦੇਵੇਗਾ?”

Verse 78

ब्राह्मणं दूषयिष्यामि यदि तावच्च पातकम् । भविष्यति न संदेहः शापश्चापि तदुद्भवः

“ਜੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਉਤਨਾ ਪਾਪ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉੱਠੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ਾਪ ਵੀ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।”

Verse 79

कीर्तयिष्यामि वा नैव विद्यमानं द्विजोत्तमम् । शपिष्यति न संदेहः क्रुद्धा आशीविषोपमाः

ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦੱਸਾਂ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ—ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਵਿਸ਼ਧਰ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣਗੇ।

Verse 80

एवं चिंतयतस्तस्य गात्रे स्वेदोऽभवन्महान् । येन तत्पूरितं कुण्डं होमार्थं यत्प्रकल्पितम्

ਇਉਂ ਸੋਚਦਿਆਂ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਘਣਾ ਪਸੀਨਾ ਆ ਗਿਆ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੋਮ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਕੁੰਡ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਗਿਆ।

Verse 81

ततः प्रोवाच तान्विप्रान्कृतांजलिपुटः स्थितः । वेपमानो भयत्रस्तःकुण्डान्निष्क्रम्य पावकः

ਤਦ ਪਾਵਕ (ਅਗਨੀ) ਕੁੰਡ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 83

अत्र स्वेद जले विप्रा ये स्थिताः षोडश द्विजाः । ते स्नानमद्य कुर्वंतु प्रविशुद्ध्यर्थमात्मनः

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇੱਥੇ ਜੋ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਦਵਿਜ ਖੜੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਜ ਇਸ ਪਸੀਨੇ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪੂਰਨ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੋਵੇ।

Verse 84

एतेषां मध्यगो यश्च त्रिजातः स भविष्यति । तस्य विस्फोटकैर्युक्तं स्नातस्यांगं भविष्यति

ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਜਾਤ (ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਜਨਮਿਆ) ਹੋਵੇਗਾ; ਸਨਾਨ ਪਿੱਛੋਂ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਉੱਤੇ ਫੋੜੇ-ਫੁੰਸੀਆਂ ਨਿਕਲ ਆਉਣਗੀਆਂ।

Verse 85

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे क्रमात्तत्र निमज्जनम् । चक्रुः शुद्धिं गताश्चापि मुक्त्वैकं ब्राह्मणं तदा

ਤਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਉੱਥੇ ਤੀਰਥ-ਜਲ ਵਿੱਚ ਨਿਮੱਜਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਸ਼ੁੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ—ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।

Verse 86

हाहाकारस्ततो जज्ञे महांस्तत्र जनोद्भवः । दृष्ट्वा विस्फोटकैर्युक्तमकस्मात्तं द्विजोत्तमम्

ਤਦੋਂ ਉੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੱਡਾ ਹਾਹਾਕਾਰ ਉਠਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਵਿਜ ਨੂੰ ਫੋੜਿਆਂ-ਫੁੰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਦੇਖ ਬੈਠੇ।

Verse 87

सोऽपि लज्जान्वितो विप्रः कृत्वाऽधो वदनं ततः । निष्क्रांतोऽथ सभामध्यात्स्थानाद्विप्रसमुद्भवात्

ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਲਾਜ਼ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੂੰਹ ਨੀਵਾਂ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਆਸਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।

Verse 88

वह्निरुवाच । एतद्वः साधितं कृत्यं मया पूर्वं द्विजोत्तमाः । तस्माद्यास्ये निजं स्थानं भवद्भिः पारमापितः

ਅਗਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦਵਿਜੋਤਮੋ, ਇਹ ਕਾਰਜ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਿਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਨਿਜ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਪੂਰਾ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।”

Verse 89

न वृथा दर्शनं मे स्यादपि स्वप्रे द्विजोत्तमाः । तस्मात्सम्प्रार्थ्यतां किंचिदभीष्टं हृदि संस्थितम्

“ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਭਾਵੇਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਦਵਿਜੋਤਮੋ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਕੋਈ ਇੱਛਿਤ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗੋ।”

Verse 90

ब्राह्मणा ऊचुः । एतत्तव जलं वह्ने स्वेदजं सर्वदैव तु । स्थिरं भवतु चात्रैव विशुद्ध्यर्थं द्विजन्मनाम्

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਹੇ ਅਗਨੀਦੇਵ! ਤੇਰਾ ਇਹ ਜਲ—ਤੇਰੇ ਸਵੇਦ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ—ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਲਈ ਅਡੋਲ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੋਵੇ।”

Verse 91

अन्यजातो नरो योऽत्र प्रकरोति निमज्जनम् । तस्य चिह्नं त्वया कार्यं विस्फोटकसमुद्भवम्

“ਜੋ ਕੋਈ ਹੋਰ ਜਾਤਿ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਡੁੱਬਕੀ ਲਗਾਏ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਰੀਂ—ਫੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਉਤਪੱਤ ਹੋਣਾ।”

Verse 92

नाहं स्वजिह्वया दोषं ब्राह्मणस्य समुद्भवम् । कथञ्चित्कीर्तयिष्यामि तस्माच्छृण्वन्तु भो द्विजाः

“ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿੱਚ ਉੱਠੇ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਉਚਾਰਾਂਗਾ; ਪਰ ਕਿਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕਰਾਂਗਾ—ਇਸ ਲਈ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ!”

Verse 93

अद्यप्रभृति सर्वेषां ब्राह्मणानां समुद्भवम् । शुद्धिरत्र प्रकर्तव्या पितृमातृसमुद्द्भवा

“ਅੱਜ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਸ਼ੁੱਧੀ ਜੋ ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ (ਵੰਸ਼ ਤੇ ਜਨਮ) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।”

Verse 94

चमत्कारपुरोत्थो यः कश्चिद्विप्रः प्रकीर्तितः । सोऽत्र स्नातो विशुद्धश्च विज्ञेयः कुलपुत्रकः

“ਜੋ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ‘ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ’ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਕੁਲ ਦਾ ਯੋਗ ਪੁੱਤਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ।”

Verse 95

तस्मै कन्या प्रदातव्या स श्राद्धार्हो भविष्यति धर्मकृत्येषु सर्वेषु योजनीयः स एव हि

ਉਸ ਨੂੰ ਕਨਿਆ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਅਰਘ ਲੈਣ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਹੈ।

Verse 96

अष्टषष्टिषु गोत्रेषु मिलितेषु यथाक्रमम् । तत्प्रत्यक्षं विशुद्धो यः स शुद्धः पंक्तिपावनः

ਅਠਾਹਠ ਗੋਤ੍ਰ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਤੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਪਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ—ਪੰਕਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।

Verse 97

अपवादाश्च ये केचिद्ब्रह्महत्यादिकाः स्थिताः । अन्येऽपि दुर्जनैः प्रोक्ता धर्मसन्देहकारकाः

ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਅਪਵਾਦ ਹੋਣ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆ ਆਦਿ ਦੇ ਦੋਸ਼—ਅਥਵਾ ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਹੇ ਹੋਰ ਇਲਜ਼ਾਮ ਜੋ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ—

Verse 98

ते सर्वेऽत्र विशुद्धाः स्युर्विज्ञेयाः कुलपुत्रकाः । अपवादास्तथा चान्ये नाशं यास्यंति चाखिलाः

ਉਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਸਮਝੇ ਜਾਣ—ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਯੋਗ ਪੁੱਤਰ; ਅਤੇ ਐਸੇ ਅਪਵਾਦ ਤੇ ਹੋਰ ਨਿੰਦਾ-ਬਚਨ ਸਭ ਦੇ ਸਭ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

Verse 99

यावन्नात्र कृतं स्नानं प्रत्यक्षं च द्विजन्मनाम् । सर्वेषां तावदेवाऽत्र न स विप्रो भवेत्स्फुटम्

ਜਦ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਦਵਿਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਲਈ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।

Verse 100

सूत उवाच । एवं ते समयं कृत्वा चमत्कारपुरोद्भवाः । ब्राह्मणाः शांतिकं चक्रुर्हितार्थं तस्य भूपतेः

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਕੇ, ਅਦਭੁਤ ਨਗਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤਿਕਰਮ ਕੀਤੇ।

Verse 101

तस्मिन्कुण्डे ततः स्नानं कृतं सर्वैर्महात्मभिः । भयत्रस्तैर्विशुद्ध्यर्थं शेषैरपि महात्मभिः

ਫਿਰ ਉਸ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਨੇ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਮਹਾਤਮਾ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ।

Verse 102

ततो नीरोगतां प्राप्तः स भूपस्तत्क्षणाद्विजाः । यस्तत्र कुरुते स्नानमद्यापि द्विजसत्तमाः

ਤਦ, ਹੇ ਦਵਿਜੋ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਸੇ ਪਲ ਨਿਰੋਗ ਹੋ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਵੀ, ਹੇ ਦਵਿਜ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਜੋ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—

Verse 103

कार्तिक्यां परदारोत्थैः स विमुच्येत पातकैः । एषां युगत्रये शुद्धिरासीत्तत्र द्विजन्मनाम्

ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨਾਂ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਦਵਿਜਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਹੀ।

Verse 104

कुलशीलविहीनानामन्येषामपि पाप्मनाम् । मत्वा कलियुगं घोरं परदारसुरंजितम् । तत्र शुद्धिस्ततः सर्वैः कृता विप्रैश्च वाचिका

ਕੁਲ-ਮਰਯਾਦਾ ਤੇ ਸਦਾਚਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ‘ਰਾਖਸ਼ਸ’ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਭਿਆਨਕ ਕਲਿਯੁਗ ਜਾਣ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਸਭ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਵਚਨ ਦੁਆਰਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਸ਼ੁੱਧੀ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ।

Verse 106

अद्यापि कुरुते तत्र यः स्नानं द्विजसत्तमाः । त्रिजातो दह्यते तत्र वह्निना स न संशयः

ਅੱਜ ਵੀ, ਹੇ ਦਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਜੋ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤ੍ਰਿਜਾਤ (ਤਿੰਨ-ਪਵਿੱਤਰ ਅਧਿਕਾਰ ਵਾਲਾ) ਉੱਥੇ ਸ਼ੁੱਧਿਕਰਣ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 113

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेवरक्षेत्रमाहात्म्ये दमयन्त्युपाख्याने त्रिजातकविशुद्धयेऽग्निकुंडमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोदशोत्तरशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ—ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਛੇਵੇਂ ਗ੍ਰੰਥ ਨਾਗਰਖੰਡ ਵਿੱਚ—ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਤੀਰਥ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ, ਦਮਯੰਤੀ ਉਪਾਖਿਆਨ ਅੰਦਰ, ‘ਤ੍ਰਿਜਾਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਅਗਨਿਕੁੰਡ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਤੇ ਤੇਰ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।