Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

ध्वजं च मे कांचनपट्टबन्धं छत्रं च मे मौक्तिकजालबद्धम् । अद्याहमासां सुरकामिनीनां धम्मील्लकांश्चाग्रथितान्करिष्ये

Transliteration

dhvajaṃ ca me kāṃcanapaṭṭabandhaṃ chatraṃ ca me mauktikajālabaddham | adyāhamāsāṃ surakāminīnāṃ dhammīllakāṃścāgrathitānkariṣye

Translation

ਮੇਰਾ ਧਵਜ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਛਤਰ ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਗੰਢਿਆ ਜਾਵੇ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਦੇਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਿਯਾ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਕੇਸ਼-ਗੁੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਗੂੰਥ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿਆਂਗਾ।

Word by Word

• ध्वजम्: banner, flag
• ध्वजम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ध्वज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्

• च: and
• च: Discourse (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• मे: my
• मे: Shashthi-Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचनम्

• कांचनपट्टबन्धम्: bound with a golden band
• कांचनपट्टबन्धम्: Modifier (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: काञ्चन + पट्ट + बन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (काञ्चनस्य पट्टस्य बन्धः); पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying ध्वजम्)

• छत्रम्: umbrella, parasol
• छत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: छत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्

• च: and
• च: Discourse (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• मे: my
• मे: Shashthi-Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचनम्

• मौक्तिकजालबद्धम्: fastened with a net of pearls
• मौक्तिकजालबद्धम्: Modifier (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मौक्तिक + जाल + बद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (मौक्तिकानां जालेन बद्धम्); क्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्तः; नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying छत्रम्)

• अद्य: today, now
• अद्य: Modifier (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचनम्

• आसाम्: of these
• आसाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचनम् (Genitive plural: 'of these')

• सुरकामिनीनाम्: of the goddesses/celestial women
• सुरकामिनीनाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सुर + कामिनी (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समासः (सुराणां कामिन्यः); स्त्रीलिङ्गः, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचनम्

• धम्मील्लकान्: hair-buns/topknots
• धम्मील्लकान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धम्मील्लक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचनम् (object; hair-buns/topknots)

• च: and
• च: Discourse (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• अग्रथितान्: unbraided, loosened
• अग्रथितान्: Modifier (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + ग्रथ् (धातु) + अग्रथित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying धम्मील्लकान्)

• करिष्ये: I will make/do
• करिष्ये: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple future), आत्मनेपदम्, उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्

Speaker

Tāraka

Visual Art Cues

Scene: A flamboyant asura orders a golden-banded banner and pearl-net parasol; he boasts of humiliating celestial maidens by braiding their hair-knots—an image of domination and insult.

Characters & Entities

• Suras (Devas)
• Sura-kāminīs (heavenly maidens)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse highlights adharma through arrogance and objectification—pride that violates dignity becomes a clear marker of impending divine retribution.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a boastful proclamation, not a rite.