Adhyaya 48

Verse 1

स्कंद उवाच । शृणुष्व मैत्रावरुणे द्वारवत्यां यदूद्वहः । दानवानां वधार्थाय भुवोभारापनुत्तये

ਸਕੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣ! ਦ੍ਵਾਰਵਤੀ ਵਿੱਚ ਯਦੂਆਂ ਦੇ ਅਗ੍ਰਣੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

Verse 2

आविरासीत्स्वयं कृष्णः कृष्णवर्त्मप्रतापवान् । वासुदेवो जगद्धाम देवक्या वसुदेवतः

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਮਾਰਗ ਦੀ ਤੇਜਸਵੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਦਿਪਤ। ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜਗਤ ਦਾ ਧਾਮ, ਦੇਵਕੀ ਤੋਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਵੰਸ਼-ਰੇਖਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ।

Verse 3

साशीतिलक्षं तस्यासन्कुमारा अर्कवर्चसः । स्वर्गे पितादृशा बालाः सुशीला न हि कुंभज

ਉਸ ਦੇ ਅੱਸੀ ਲੱਖ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜਸਵੀ। ਹੇ ਕੁੰਭਜ! ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਵਰਗੇ ਬਾਲਕ ਸਨ—ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸੁਸ਼ੀਲ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ।

Verse 4

अतीवरूपसंपन्ना अतीव सुमहाबलाः । अतीव शस्त्रशास्त्रज्ञा अतीव शुभलक्षणाः

ਉਹ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਅਤਿ ਮਹਾਬਲੀ; ਅਤਿ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਜ੍ਞਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਅਤੇ ਅਤਿ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸਨ।

Verse 6

तांद्रष्टुं मानसः पुत्रो ब्रह्मणस्तपसांनिधिः । कृतवल्कलकौपीनो धृत कृष्णाजिनांबरः । गृहीतब्रह्मदंडश्च त्रिवृन्मौंजी सुमेखलः । उरस्थलस्थ तुलसी मालया समलंकृतः

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਨਾਰਦ—ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਮਨੋਂ-ਜਨਮਿਆ ਪੁੱਤਰ, ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਨਿਧਾਨ—ਵਲਕਲ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਕੌਪੀਨ ਧਾਰ ਕੇ, ਕਾਲੇ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮ ਨੂੰ ਅੰਬਰ ਬਣਾਈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਦੰਡ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਤਿੰਨ-ਤੰਤੂ ਮੌਂਜੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਮੇਖਲਾ ਬੰਨ੍ਹੀ, ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ।

Verse 7

गोपीचंदननिर्यास लसदंगविलेपनः । तपसा कृशसर्वांगो मूर्तो ज्वलनवज्ज्वलन्

ਗੋਪੀ-ਚੰਦਨ ਦੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ; ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ ਹੋਇਆ ਸਾਰਾ ਸ਼ਰੀਰ ਅੱਗ ਦੇ ਸਾਕਾਰ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਦਹਕਦਾ ਸੀ।

Verse 8

आजगामांबरचरो नारदो द्वारकापुरीम् । विश्वकर्मविनिर्माणां जितस्वर्गपुरीश्रियम्

ਅੰਬਰ ਵਿਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਨਾਰਦ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਪੁਰੀ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ—ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੀ ਰਚੀ ਹੋਈ—ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਸਵਰਗ ਦੀਆਂ ਪੁਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੀ ਸੀ।

Verse 9

तंदृष्ट्वा नारदं सर्वे विनम्रतरकंधराः । प्रबद्ध मूर्धांजलयः प्रणेमुर्वृष्णिनंदनाः

ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਭ ਵ੍ਰਿਸ਼੍ਣੀ-ਨੰਦਨ ਨਿਮਰ ਹੋ ਗਏ; ਗਰਦਨ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।

Verse 10

सांबः स्वरूपसौंदर्य गर्वसर्वस्वमोहितः । न ननाम मुनिं तत्र हसंस्तद्रूपसंपदम्

ਪਰ ਸਾਂਬ—ਆਪਣੇ ਰੂਪ-ਸੌੰਦਰ੍ਯ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ—ਉੱਥੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ; ਉਹ ਤਾਂ ਮੁਨੀ ਦੀ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਦਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਹੱਸ ਪਿਆ।

Verse 11

सांबस्य तमभिप्रायं विज्ञाय स महामुनिः । विवेश सुमहारम्यं नारदः कृष्णमंदिरम्

ਸਾਂਬ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨਾਰਦ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਮੰਦਰ-ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 12

कृष्णोथ दृष्ट्वाऽगच्छंतं प्रत्युद्गम्य च नारदम् । मधुपर्केण संपूज्य स्वासने चोपवेशयत्

ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ; ਮਧੁਪਾਰਕ ਨਾਲ ਪੂਜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ।

Verse 13

कृत्वा कथा विचित्रार्थास्तत एकांतवर्तिनः । कृष्णस्य कर्णेऽकथयन्नारदः सांबचेष्टितम्

ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ, ਜਦ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਹੋਏ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਂਬ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ।

Verse 14

अवश्यं किंचिदत्राऽस्ति यशोदानंदवर्धन । प्रायशस्तन्न घटतेऽसंभाव्यं नाथ वास्त्रियाम्

ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਹੈ, ਹੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੇ ਆਨੰਦ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ। ਐਸੀ ਗੱਲ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਹੇ ਨਾਥ, ਨਾਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।

Verse 15

यूनां त्रिभुवनस्थानां सांबोऽतीव सुरूपवान् । स्वभावचंचलाक्षीणां चेतोवृत्तिः सुचंचला

ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਬ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਚੰਚਲ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਵਲਣ ਵੀ ਬਹੁਤ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 16

अपेक्षंते न मुग्धाक्ष्यः कुलं शीलं श्रुतं धनम् । रूपमेव समीक्षंते विषमेषु विमोहिताः

ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਮੁਗਧ-ਨੇਤ੍ਰੀਆਂ ਕੁਲ, ਸ਼ੀਲ, ਵਿਦਿਆ ਜਾਂ ਧਨ ਨਹੀਂ ਤੋਲਦੀਆਂ; ਵਿਸ਼ਮ ਕਾਮ-ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਕੇ ਉਹ ਕੇਵਲ ਰੂਪ ਹੀ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 18

वामभ्रुवां स्वभावाच्च नारदस्य च वाक्यतः । विज्ञाताऽखिलवृत्तांतस्तथ्यं कृष्णोप्यमन्यत

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ-ਭੌਂਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਾਰਾ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਜਾਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲਿਆ।

Verse 19

तावद्धैर्यंचलाक्षीणां तावच्चेतोविवेकिता । यावन्नार्थी विविक्तस्थो विविक्तेर्थिनि नान्यथा

ਚੰਚਲ-ਨੇਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਧੀਰਜਤਾ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਵਿਵੇਕ-ਸ਼ਕਤੀ ਉਤਨੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਲੁਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਇਕਾਂਤ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਹੋਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।

Verse 20

इत्थं विवेचयंश्चित्ते कृष्णः क्रोधनदीरयम् । विवेकसेतुनाऽस्तभ्य नारदं प्राहिणोत्सुधीः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵਿਵੇਕ ਦੇ ਸੇਤੂ ਨਾਲ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਉਫਾਨਦੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।

Verse 21

सांबस्य वैकृतं किंचित्क्वचित्कृष्णोनवैक्षत । गते देवमुनौ तस्मिन्वीक्षमाणोप्यहर्निशम्

ਉਸ ਦੇਵ-ਮੁਨੀ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ; ਪਰ ਸਾਂਬ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਗਾੜ ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਣਤਾ ਉਸ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ।

Verse 22

कियत्यपि गते काले पुनरप्याययौ मुनिः । मध्ये लीलावतीनां च ज्ञात्वा कृष्णमवस्थितम्

ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਉਪਰੰਤ ਮੁਨੀ ਫਿਰ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਅਤੇ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲੀਲਾਵਤੀ ਨਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਵੱਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਆ ਗਿਆ।

Verse 23

बहिः क्रीडंतमाहूय सांबमित्याह नारदः । याहि कृष्णांतिकं तूर्णं कथयागमनं मम

ਬਾਹਰ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸਾਂਬ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤੁਰੰਤ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕੋਲ ਜਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਆਗਮਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾ।”

Verse 24

सांबोपि यामि नोयामि क्षणमित्थमचिंतयत् । कथं रहःस्थ पितरं यामि स्त्रैणसखंप्रति

ਸਾਂਬ ਨੇ ਵੀ ਇਕ ਪਲ ਸੋਚਿਆ: “ਜਾਵਾਂ ਜਾਂ ਨਾ ਜਾਵਾਂ? ਪਿਤਾ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਹਨ, ਰਤੀ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ?”

Verse 25

न यामि च कथं वाक्यादस्याहं ब्रह्मचारिणः । ज्वलदंगारसंकाश स्फुरत्सर्वांगतेजसः

“ਅਤੇ ਜੇ ਮੈਂ ਨਾ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਟਾਲ ਸਕਾਂ—ਜਿਸ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਤੋਂ ਅੱਗ ਦੇ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਵਰਗਾ ਤੇਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ?”

Verse 26

प्रणमत्सुकुमारेषु व्रीडितोयं मयैकदा । इदानीमपि नो यायामस्य वाक्यान्महामुनेः

“ਇਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਕੋਮਲ ਜਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਤੋਂ ਲੱਜਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਹੁਣ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਮੁਨੀ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।”

Verse 27

अत्याहितं तदस्तीह तदागोद्वयदर्शनात् । पितुः कोपोपि सुश्लाघ्यो मयि नो ब्राह्मणस्य तु

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਘੋਰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ—ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਮੈਂ ਜਾਣ ਲਿਆ। ਪਿਤਾ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਵੀ ਸਹਿ ਲਵਾਂਗਾ; ਪਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੋਸ ਨਹੀਂ।

Verse 28

ब्रह्मकोपाग्निनिर्दग्धाः प्ररोहंति न जातुचित् । अपराग्निविनिर्दग्धारो हंते दावदग्धवत्

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁੜ ਅੰਕੁਰ ਨਹੀਂ ਫੁੱਟਦੇ। ਪਰ ਸਧਾਰਣ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ ਫਿਰ ਉੱਗ ਆਉਂਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਦਾਵਾਨਲ ਨਾਲ ਸੜਿਆ ਜੰਗਲ।

Verse 29

इति ध्यात्वा क्षणं सांबोऽविशदंतःपुरंपितुः । मध्ये स्त्रैणसभंकृष्णं यावज्जांबवतीसुतः

ਇਉਂ ਇਕ ਪਲ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਜਾਂਬਵਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਂਬ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਸਤਰੀ-ਸਭਾ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਨ।

Verse 30

दूरात्प्रणम्य विज्ञप्तिं स चकार सशंकितः । तावत्तमन्वगच्छच्च नारदः कार्यसिद्धये

ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਡਰਿਆ-ਡਰਿਆ ਆਪਣੀ ਅਰਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਨਾਰਦ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 31

ससंभ्रमोथ कृष्णोपि दृष्ट्वा सांबं च नारदम् । समुत्तस्थौ परिदधत्पीतकौशेयमंबरम्

ਸਾਂਬ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੀ ਆਦਰ-ਭਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪੀਲਾ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 32

उत्थिते देवकीसूनौ ताः सर्वा अपि गोपिकाः । विलज्जिताः समुत्तस्धुर्गृह्णंत्यः स्वंस्वमंबरम्

ਜਦੋਂ ਦੇਵਕੀ-ਨੰਦਨ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਵੀ ਲੱਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਠ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਅੰਬਰ (ਵਸਤ੍ਰ) ਚੁੱਕ ਲਿਆ।

Verse 33

महार्हशयनीये तं हस्ते धृत्वा महामुनिम् । समुपावेशयत्कृष्णः सांबश्च क्रीडितुं ययौ

ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਰ੍ਹ ਸ਼ਯਨੀਏ (ਉੱਤਮ ਸੇਜ-ਆਸਨ) ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ; ਅਤੇ ਸਾਂਬ ਖੇਡਣ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 34

तासां स्खलितमालोक्य तिष्ठंतीनां पुरो मुनिः । कृष्णलीलाद्रवीभूतवरांगानां जगौ हरिम्

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਿਆਂ-ਖੜ੍ਹਿਆਂ ਡਗਮਗਾਉਂਦੀਆਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਹਰਿ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੂੰ ਕਿਹਾ—ਜਿਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਅੰਗ ਮ੍ਰਦੁ ਹੋ ਗਏ।

Verse 35

पश्यपश्य महाबुद्धे दृष्ट्वा जांबवतीसुतम् । इमाः स्खलितमापन्नास्तद्रूपक्षुब्धचेतसः

“ਵੇਖੋ, ਵੇਖੋ, ਹੇ ਮਹਾਬੁੱਧੀ! ਜਾਂਬਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਡਗਮਗਾ ਗਈਆਂ ਹਨ—ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਖੁਬ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।”

Verse 36

कृष्णोपि सांबमाहूय सहसैवाशपत्सुतम् । सर्वा जांबवतीतुल्याः पश्यंतमपि दुर्विधेः

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਸਾਂਬ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਬੁਲਾ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: “ਹੇ ਦੁર્ભਾਗੇ! ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਜਾਂਬਵਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣ।”

Verse 37

यस्मात्त्वद्रूपमालोक्य गोपाल्यः स्खलिता इमाः । तस्मात्कुष्ठी भव क्षिप्रमकांडागमनेन च

ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਗੋਪੀਆਂ ਠੋਕਰ ਖਾ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕੋਢੀ ਹੋ ਜਾ; ਅਤੇ ਇਹ ਰੋਗ ਅਚਾਨਕ, ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਆ ਪਵੇ।

Verse 38

वेपमानो महाव्याधिभयात्सांबोपि दारुणात् । कृष्णं प्रसादयामास बहुशः पापशांतये

ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਰੋਗ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ ਸਾਂਬ ਵੀ, ਪਾਪ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬਾਰੰਬਾਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 39

कृष्णोप्यनेन संजानन्सांबं स्वसुतमौरसम् । अब्रवीत्कुष्ठमोक्षाय व्रज वैश्वेश्वरीं पुरीम्

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਸਾਂਬ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ: “ਕੋਢ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰ ਦੀ ਨਗਰੀ—ਵਾਰਾਣਸੀ—ਵੱਲ ਜਾ।”

Verse 40

तत्र ब्रध्नं समाराध्य प्रकृतिं स्वामवाप्स्यसि । महैनसां क्षयो यत्र नास्ति वाराणसीं विना

ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਧ੍ਨ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਅਵਸਥਾ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ। ਵਾਰਾਣਸੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

Verse 41

यत्र विश्वेश्वरः साक्षाद्यत्र स्वर्गापगा च सा । येषां महैनसां दृष्टा मुनिभिर्नैव निष्कृतिः । तेषां विशुद्धिरस्त्येव प्राप्य वाराणसीं पुरीम्

ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੁਰਗ-ਗੰਗਾ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਲਈ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 42

न केवलं हि पापेभ्यो वाराणस्यां विमुच्यते । प्राकृतेभ्योपि पापेभ्यो मुच्यते शंकराज्ञया

ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਕੇਵਲ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਛੁਟਦਾ; ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਜਨਮਜਾਤ ਤੇ ਸਧਾਰਣ ਦੋਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਲਿਨਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 43

अथवा विदितं नो ते वल्लवीनां विचेष्टितम् । विनाष्टौनायिकाः कृष्ण कामयंतेऽबलाह्यमुम्

ਜਾਂ ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ: ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਪ੍ਰੇਮ-ਰੋਗੀ ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਅਯੋਗ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਵੀ ਚਾਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 44

तत्रानंदवने शंभोस्तवशाप निराकृतिः । सांब तत्त्वेरितं याहि नान्यथा शापनिर्वृतिः

ਉੱਥੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਆਨੰਦਵਨ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਸ਼ਾਪ ਨਿਰਸਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੇ ਸਾਂਬਾ, ਜਾ—ਇਹੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਸੱਚ ਹੈ; ਸ਼ਾਪ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਪਾਯ ਨਹੀਂ।

Verse 45

ततः कृष्णं समापृच्छ्य कर्मनिर्मुक्तचेष्टितः । नारदः कृतकृत्यः सन्ययावाकाशवर्त्मना

ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਨਾਰਦ—ਕਿਰਤਾਰਥ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਰਮ-ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ—ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 46

सांबो वाराणसीं प्राप्य समाराध्यांशुमालिनम् । कुंडं तत्पृष्ठतः कृत्वा निजां प्रकृतिमाप्तवान्

ਸਾਂਬਾ ਵਾਰਾਣਸੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅੰਸ਼ੁਮਾਲਿਨ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਪੁਨੀਤ ਕੁੰਡ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ (ਸਿਹਤ ਤੇ ਪੂਰਨਤਾ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 47

सांबादित्यस्तदारभ्य सर्वव्याधिहरो रविः । ददाति सर्वभक्तेभ्योऽनामयाः सर्वसंपदः

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯ—ਸੂਰਜਦੇਵ—ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਹਰਤਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਭ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰੋਗਤਾ ਅਤੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।

Verse 48

सांबकुंडे नरः स्नात्वा रविवारेऽरुणोदये । सांबादित्यं च संपूज्य व्याधिभिर्नाभिभूयते

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਅਰੁਣੋਦਯ ਵੇਲੇ ਸਾਂਬਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪਰਾਜਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 49

न स्त्री वैधव्यमाप्नोति सांबादित्यस्य सेवनात् । वंध्या पुत्रं प्रसूयेत शुद्धरूपसमन्वितम्

ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯ ਦੀ ਭਕਤੀ-ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਵੈਧਵ੍ਯ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਅਤੇ ਬਾਂਝ ਇਸਤ੍ਰੀ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਮੰਗਲਮਯ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।

Verse 50

शुक्लायां द्विज सप्तम्यां माघे मासि रवेर्दिने । महापर्व समाख्यातं रविपर्व समं शुभम्

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਤਿਥੀ ਜਦੋਂ ਰਵਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਵੇ, ਉਹ ਮਹਾਪਰਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਸ਼ੁਭ ਰਵਿਪਰਵ ਦੇ ਸਮਾਨ।

Verse 51

महारोगात्प्रमुच्येत तत्र स्नात्वारुणोदये । सांबादित्यं प्रपूज्यापि धर्ममक्षयमाप्नुयात्

ਉੱਥੇ ਅਰੁਣੋਦਯ ਵੇਲੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਹਾਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਅਖੰਡ ਧਰਮ-ਪੁਣ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 52

सन्निहत्यां कुरुक्षेत्रे यत्पुण्यं राहुदर्शने । तत्पुण्यं रविसप्तम्यां माघे काश्यां न संशयः

ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਸন্নਿਹਤਿਆ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਰਾਹੁ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪੁੰਨ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰਵਿ-ਸਪਤਮੀ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 53

मधौमासि रवेर्वारे यात्रा सांवत्सरी भवेत् । अशोकैस्तत्र संपूज्य कुंडे स्नात्वा विधानतः

ਮਧੁ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ, ਇਹ ਯਾਤਰਾ-ਵ੍ਰਤ ਸਾਲਾਨਾ ਪੁੰਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 54

सांबादित्यं नरो जातु न शोकैरभिभूयते । संवत्सरकृतात्पापाद्बहिर्भवति तत्क्षणात्

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਅਤੇ ਸਾਲ ਭਰ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪਾਪ ਉਸੇ ਖ਼ਸ਼ਣ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 55

विश्वेशात्पश्चिमाशायां सांबेनात्र महात्मना । सम्यगाराधिता मूर्तिरादित्यस्य शुभप्रदा

ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਇੱਥੇ ਮਹਾਤਮਾ ਸਾਂਬ ਨੇ ਆਦਿਤ੍ਯ ਦੀ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸ਼ੁਭਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 56

इयं भविष्या तन्मूर्तिरगस्ते त्वत्पुरोऽकथि । तामभ्यर्च्य नमस्कृत्य कृत्वाष्टौ च प्रदक्षिणाः । नरो भवति निष्पापः काशीवास फलं लभेत्

ਹੇ ਅਗਸਤ੍ਯ! ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ—‘ਇਹੀ ਮੂਰਤੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਟਿਕੀ ਰਹੇਗੀ।’ ਇਸ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਅੱਠ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾਂ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਪਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਸ਼ੀ-ਵਾਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 57

सांबादित्यस्य माहात्म्यं कथितं ते महामते । यच्छ्रुत्वापि नरो जातु यमलोकं न पश्यति

ਹੇ ਮਹਾਮਤੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਹਿ ਸੁਣਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਯਮਲੋਕ—ਮੌਤ ਦੇ ਲੋਕ—ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

Verse 58

इदानीं द्रौपदादित्यं कथयिष्यामि तेनघ । तथा द्रौपदआदित्यः संसेव्यो भक्तसिद्धिदः

ਹੁਣ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਮੈਂ ਦ੍ਰੌਪਦਾਦਿਤ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਦ੍ਰੌਪਦਾਦਿਤ੍ਯ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ-ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਭਕਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।