Mantra 10
Sukta 1.188
Rishi: Agastya
Devata: Vanaspati (sacrificial post/wood; supporting power) with Agni as operative force
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
उप त्मन्या वनस्पते पाथो देवेभ्यः सृज । अग्निर्हव्यानि सिष्वदत् ॥
Samhita Patha (IAST)
उप॒ त्मन्या॑ वनस्पते॒ पाथो॑ दे॒वेभ्य॑: सृज । अ॒ग्निर्ह॒व्यानि॑ सिष्वदत् ॥
Transliteration
úpa tmányā vanaspate pā́tho devébhy aḥ sṛja | agnír havyā́ni sisvadat ||
Translation
ਹੇ ਵਨਸਪਤੀ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਪਾਥੋ (ਰਾਹ) ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ। ਅਗਨੀ ਹਵਿਆਂ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ ਦੇਵੇ—ਯਜਨ-ਅਰਪਿਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇਵ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੱਕ ਠੀਕ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਣ।
Padapatha (Word Analysis)
उप॑ । त्मन्या॑ । व॒न॒स्प॒ते॒ । पाथः॑ । दे॒वेभ्यः॑ । सृ॒ज॒ । अ॒ग्निः । ह॒व्यानि॑ । सि॒स्व॒द॒त् ॥उप । त्मन्या । वनस्पते । पाथः । देवेभ्यः । सृज । अग्निः । हव्यानि । सिस्वदत् ॥upa | tmanyā | vanaspate | pāthaḥ | devebhyaḥ | sṛja | agniḥ | havyāni | sisvadat
Word by Word
उपnear, towards; (as preverb) up/near
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
त्वन्याwith haste, swiftly
त्वन्या:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootत्वन्/त्वन (प्रातिपदिक; ‘hastening/impetuous’)
वनस्पतेO Lord of the wood (tree/wood-deity; ritual post)
वनस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवनस्-पति (प्रातिपदिक)
पाथःpath, course, way
पाथः:
Karma
TypeNoun
Rootपाथस् (प्रातिपदिक)
देवेभ्यःfor/to the gods
देवेभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सृजrelease, send forth, let go
सृज:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज्
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
हव्यानिoblations, things to be offered
हव्यानि:
Karma
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक)
सिष्वदत्made (them) sweet/pleasant; relished; caused to be acceptable
सिष्वदत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootस्वद् (स्वादने) with intensive/reduplicated formation