The Exposition of Hanumān’s Protective Kavaca (Māruti-kavaca)
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਾਰਤਵੀਰ੍ਯ ਕਵਚ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਉਹ ਮੋਹ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜੈ-ਪ੍ਰਦ ਮāruti (ਹਨੁਮਾਨ) ਕਵਚ ਸੁਣਾਉਣਗੇ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਆਨੰਦਵਨਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਨੇ ਰਾਵਣ-ਵਧ ਤੱਕ ਦੀ ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਵਚ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਅਤੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਧਿਆਨ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਕਵਚ ਵਿੱਚ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਉੱਪਰ-ਹੇਠਾਂ-ਮੱਧ ਅਤੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਹੈ; ਧਰਤੀ-ਆਕਾਸ਼-ਅੱਗ-ਸਮੁੰਦਰ-ਜੰਗਲ, ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਡਾਕਿਨੀ-ਸ਼ਾਕਿਨੀ, ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ, ਪਿਸਾਚ, ਸੱਪ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ, ਰੋਗ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਮੰਤ੍ਰ ਆਦਿ ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਵੇਦ-ਪ੍ਰਣਵ ਸਰੂਪ, ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਵਾਯੂ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਵਿਸ਼ਨੂ-ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਗੁਪਤਤਾ, ਅਸ਼ਟਗੰਧ ਨਾਲ ਲਿਖ ਕੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਤੇ ਧਾਰਨ, ਅਤੇ ਜਪ-ਸਿੱਧੀ ਨਾਲ ‘ਅਸੰਭਵ’ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੋਣ ਦਾ ਫਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । कार्तवीर्यस्य कवचं कथितं ते मुनीश्वर । मोहविध्वंसनं जैत्रं मारुतेः कवचं श्रृणु ॥ १ ॥
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਦਾ ਕਵਚ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੋਹ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜੈ-ਪ੍ਰਦ ਮਾਰੁਤੀ (ਹਨੁਮਾਨ) ਦਾ ਕਵਚ ਸੁਣ।
Verse 2
यस्य संधारणात्सद्यः सर्वे नश्यंत्युपद्रवाः । भूतप्रेतारिजं दुःखं नाशमेति न संशयः ॥ २ ॥
ਇਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਉਪਦ੍ਰਵ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਜਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਦੁੱਖ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
Verse 3
एकदाहं गतो द्रष्टुं रामं रमयतां वरम् । आनंदवनिकासंस्थं ध्यायंतं स्वात्मनः पदम् ॥ ३ ॥
ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਗਿਆ—ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ। ਉਹ ‘ਆਨੰਦਵਨਿਕਾ’ ਨਾਮਕ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਦੇ ਪਰਮ ਪਦ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
Verse 4
तत्र रामं रमानाथं पूजितं त्रिदशेश्वरैः । नमस्कृत्य तदादिष्टमासनं स्थितवान् पुरः ॥ ४ ॥
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਰਮਾਨਾਥ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼ਵਰ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਆਸਨ ਲੈ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
Verse 5
तत्र सर्वं मया वृत्तं रावणस्य वधांतकम् । पृष्टं प्रोवाच राजेंद्रः श्रीरामः स्वयमादरात् ॥ ५ ॥
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਰਾਵਣ-ਵਧ ਤੱਕ ਦੀ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਸੁਣਾਈ। ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਕਿਹਾ।
Verse 6
ततः कथांते भगवान्मारुतेः कवचं ददौ । मह्यं तत्ते प्रवक्ष्यामि न प्रकाश्यं हि कुत्रचित् ॥ ६ ॥
ਫਿਰ ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰੁਤੀ (ਹਨੁਮਾਨ) ਦਾ ਕਵਚ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਿਲਿਆ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਇਹ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
Verse 7
भविष्यदेतन्निर्द्दिष्टं बालभावेन नारद । श्रीरामेणांजनासूनासूनोर्भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् ॥ ७ ॥
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਇਹ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲ-ਭਾਵ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਅੰਜਨਾ-ਸੁਤ (ਹਨੁਮਾਨ) ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਬਖ਼ਸ਼ਣਗੇ।
Verse 8
हनुमान् पूर्वतः पातु दक्षिणे पवनात्मजः । पातु प्रतीच्यामक्षघ्नः सौम्ये सागरतारकः ॥ ८ ॥
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹਨੁਮਾਨ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਕ੍ਸ਼-ਵਧਕ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਾਗਰ-ਤਾਰਕ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
Verse 9
ऊर्द्ध पातु कपिश्रेष्ठः केसरिप्रियनंदनः । अधस्ताद्विष्णुभक्तस्तु पातु मध्ये च पावनिः ॥ ९ ॥
ਉੱਪਰੋਂ ਕਪਿਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕੇਸਰੀ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਿਯ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਹੇਠੋਂ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਭਕਤ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਵਨ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
Verse 10
लंकाविदाहकः पातु सर्वापद्भ्यो निरंतरम् । सुग्रीवसचिवः पातु मस्तकं वायुनंदनः ॥ १० ॥
ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲਾ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਸਭ ਆਫ਼ਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇ। ਵਾਯੂ-ਨੰਦਨ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਸਚਿਵ, ਮੇਰੇ ਮਸਤਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
Verse 11
भालं पातु महावीरो भ्रुवोर्मध्ये निरंतरम् । नेत्रे छायापहारी च पातु नः प्लवगेश्वरः ॥ ११ ॥
ਮਹਾਵੀਰ ਮੇਰੇ ਮੱਥੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਭੌਂਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਨਿਰੰਤਰ ਬਚਾਏ। ਛਾਇਆ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਪਲਵਗੇਸ਼ਵਰ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
Verse 12
कपोलौ कर्णमूले च पातु श्रीरामकिंकरः । नासाग्रमंजनासूनुः पातु वक्त्रं हरीश्वरः ॥ १२ ॥
ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦਾ ਕਿੰਕਰ ਮੇਰੇ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੰਨ ਦੇ ਮੂਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਅੰਜਨਾ-ਸੁਤ ਮੇਰੀ ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਹਰੀਸ਼ਵਰ ਮੇਰੇ ਮੁਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
Verse 13
पातु कंठे तु दैत्यारिः स्कंधौ पातु सुरारिजित् । भुजौ पातु महातेजाः करौ च चरणायुधः ॥ १३ ॥
ਮੇਰੇ ਕੰਠ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੈਤਿਆਰੀ ਕਰੇ; ਮੇਰੇ ਮੋਢਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸੁਰਾਰਿਜਿਤ ਕਰੇ। ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਚਰਨਾਯੁਧ ਕਰੇ॥੧੩॥
Verse 14
नखान्नाखायुधः पातु कुक्षौ पातु कपीश्वरः । वक्षो मुद्रापहारी च पातु पार्श्वे भुजायुधः ॥ १४ ॥
ਮੇਰੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਖਾਯੁਧ ਕਰੇ; ਮੇਰੀ ਕੁੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਪੀਸ਼ਵਰ ਕਰੇ। ਮੇਰੇ ਵਕਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਮੁਦ੍ਰਾਪਹਾਰੀ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਭੁਜਾਯੁਧ ਕਰੇ॥੧੪॥
Verse 15
लंकानिभंजनः पातु पृष्टदेशे निरंतरम् । नाभिं श्रीरामभक्तस्तु कटिं पात्वनिलात्मजः ॥ १५ ॥
ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਰੱਖਿਆ ਲੰਕਾਨਿਭੰਜਨ ਕਰੇ। ਮੇਰੀ ਨਾਭੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਭਕਤ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਕਮਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਨਿਲਾਤਮਜ ਕਰੇ॥੧੫॥
Verse 16
गुह्यं पातु महाप्रज्ञः सक्थिनी अतिथिप्रियः । ऊरू च जानुनी पातु लंकाप्रासादभंजनः ॥ १६ ॥
ਮੇਰੇ ਗੁਹ੍ਯ ਅੰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਮਹਾਪ੍ਰਜ੍ਞ ਕਰੇ; ਮੇਰੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤਿਥਿਪ੍ਰਿਯ ਕਰੇ। ਮੇਰੇ ਊਰੂ ਅਤੇ ਘੁੱਟਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲੰਕਾਪ੍ਰਾਸਾਦਭੰਜਨ ਕਰੇ॥੧੬॥
Verse 17
जंघे पातु कपिश्रेष्ठो गुल्फौ पातु महाबलः । अचलोद्धारकः पातु पादौ भास्करसन्निभः ॥ १७ ॥
ਮੇਰੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਪਿਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਰੇ; ਮੇਰੇ ਗੁਲਫ਼ਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਮਹਾਬਲ ਕਰੇ। ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਚਲੋੱਧਾਰਕ ਕਰੇ—ਜਿਸ ਦਾ ਤੇਜ ਸੂਰਜ ਸਮਾਨ ਹੈ॥੧੭॥
Verse 18
अङ्गानि पातु सत्त्वाढ्यः पातु पादांगुलीः सदा । मुखांगानि महाशूरः पातु रोमाणि चात्मवान् ॥ १८ ॥
ਸੱਤਵ-ਸੰਪੰਨ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਉਹ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ। ਮਹਾਂਸ਼ੂਰ ਮੇਰੇ ਮੁਖ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਦੀ ਵੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ।
Verse 19
दिवारात्रौ त्रिलोकेषु सदागतिलुतोऽवतु । स्थितं व्रजंतमासीनं पिबंतं जक्षतं कपिः ॥ १९ ॥
ਦਿਨ ਰਾਤ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਪੀ-ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ—ਮੈਂ ਖੜਾ ਹੋਵਾਂ, ਤੁਰਦਾ ਹੋਵਾਂ, ਬੈਠਾ ਹੋਵਾਂ, ਪੀਂਦਾ ਹੋਵਾਂ ਜਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੋਵਾਂ।
Verse 20
लोकोत्तरगुणः श्रीमान् पातु त्र्यंबकसंभवः । प्रमत्तमप्रमत्तं वा शयानं गहनेंऽबुनि ॥ २० ॥
ਲੋਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਤ੍ਰਯੰਬਕ-ਸੰਭਵ ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ—ਅਸੀਂ ਬੇਖ਼ਬਰ ਹੋਈਏ ਜਾਂ ਸਾਵਧਾਨ, ਗਹਿਰੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੇਟੇ ਹੋਈਏ ਤਦ ਵੀ।
Verse 21
स्थलेंऽतरिक्षे ह्यग्नौ वा पर्वते सागरे द्रुमे । संग्रामे संकटे घोरे विराङ्रूपधरोऽवतु ॥ २१ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਘੜੀਆਂ ਵਿੱਚ—ਵਿਰਾਟ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
Verse 22
डाकिनीशाकिनीमारीकालरात्रिमरीचिकाः । शयानं मां विभुः पातु पिशाचोरगराक्षसीः ॥ २२ ॥
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੌਂਦਾ ਹਾਂ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਵਿਭੂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ—ਡਾਕਿਨੀ-ਸ਼ਾਕਿਨੀ ਤੋਂ, ਮਾਰੀ (ਮਹਾਮਾਰੀ) ਤੋਂ, ਭਿਆਨਕ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ ਤੋਂ, ਮਰੀਚਿਕਾ ਵਰਗੇ ਭਰਮ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਪਿਸਾਚ, ਸੱਪ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਤੋਂ।
Verse 23
दिव्यदेहधरो धीमान्सर्वसत्त्वभयंकरः । साधकेंद्रावनः शश्वत्पातु सर्वत एव माम् ॥ २३ ॥
ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਹ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਬੁੱਧਿਮਾਨ, ਸਭ ਦੁਰਾਤਮਾ ਸੱਤਾਂ ਲਈ ਭਯੰਕਰ ਅਤੇ ਸਾਧਕ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਦਾ ਨਿੱਤ ਰਖਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ—ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸਦਾ ਬਚਾਏ।
Verse 24
यद्रूपं भीषणं दृष्ट्वा पलायंते भयानकाः । स सर्वरूपः सर्वज्ञः सृष्टिस्थितिकरोऽवतु ॥ २४ ॥
ਜਿਸ ਦਾ ਭੀਸ਼ਣ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰਾਉਣੇ ਵੀ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਰਵਰੂਪ, ਸਰਵਜ੍ਞ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਕਰਤਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
Verse 25
स्वयं ब्रह्मा स्वयं विष्णुः साक्षाद्देवो महेश्वरः । सूर्यमंडलगः श्रीदः पातु कालत्रयेऽपि माम् ॥ २५ ॥
ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਆਪ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹੈ; ਜੋ ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
Verse 26
यस्य शब्दमुपाकर्ण्य दैत्यदानवराक्षसाः । देवा मनुष्यास्तिर्यंचः स्थावरा जङ्गमास्तथा ॥ २६ ॥
ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ਬਦ (ਨਾਦ) ਸੁਣ ਕੇ ਦੈਤ, ਦਾਨਵ, ਰਾਖਸ਼ਸ; ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ, ਤਿਰ੍ਯਕ (ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ), ਸਥਾਵਰ ਤੇ ਜੰਗਮ—ਸਭ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Verse 27
सभया भयनिर्मुक्ता भवंति स्वकृतानुगाः । यस्यानेककथाः पुण्याः श्रूयंते प्रतिकल्पके ॥ २७ ॥
ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾਵਾਂ ਹਰ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Verse 28
सोऽवतात्साधकश्रेष्ठं सदा रामपरायणः । वैधात्रधातृप्रभृति यत्किंचिद्दृश्यतेऽत्यलम् ॥ २८ ॥
ਜੋ ਸਾਧਕਾਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ-ਪਰਾਇਣ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਵਿਧਾਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੋ ਕੁਝ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੁੱਛ ਹੈ।
Verse 29
विद्ध्वि व्याप्तं यथा कीशरूपेणानंजनेन तत् । यो विभुः सोऽहमेषोऽहं स्वीयः स्वयमणुर्बृहत् ॥ २९ ॥
ਜਾਣ ਲਵੋ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾ ਮੈਲ ਦੇ, ਸੁਖਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਜੋ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਵਿਭੂ ਹੈ ਉਹੀ ‘ਮੈਂ’ ਹੈ; ਇਹ ‘ਮੈਂ’ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਅਣੂ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵੀ।
Verse 30
ऋग्यजुःसामरूपश्च प्रणवस्त्रिवृदध्वरः । तस्मै स्वस्मै च सर्वस्मै नतोऽस्म्यात्मसमाधिना ॥ ३० ॥
ਜੋ ਰਿਗ-ਯਜੁਰ-ਸਾਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਣਵ ‘ਓਂ’ ਹੈ, ਜੋ ਤ੍ਰਿਵਿਧ ਯੱਗ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ, ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਆਪਣੇ ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸਰਬ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ—ਮੈਂ ਆਤਮ-ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
Verse 31
अनेकानन्तब्रह्माण्डधृते ब्रह्मस्वरूपिणे । समीरणात्मने तस्मै नतोऽस्म्यात्मस्वरूपिणे ॥ ३१ ॥
ਅਨੇਕਾਂ ਅਨੰਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮ-ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ—ਜੋ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸਰੂਪ ਹੈ—ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
Verse 32
नमो हनुमते तस्मै नमो मारुतसूनवे । नमः श्रीरामभक्ताय श्यामाय महते नमः ॥ ३२ ॥
ਉਸ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਮਾਰੁਤ-ਸੂਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ-ਭਗਤ, ਸ਼ਿਆਮ ਵਰਣ, ਮਹਾਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ।
Verse 33
नमो वानर वीराय सुग्रीवसख्यकारिणे । संकाविदहनायाथ महासागरतारिणे ॥ ३३ ॥
ਉਸ ਵਾਨਰ-ਵੀਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰਵਾਈ; ਜਿਸ ਨੇ ਲੰਕਾ ਸਾੜੀ ਅਤੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਪਾਰ ਕਰਵਾਇਆ।
Verse 34
सीताशोकविनाशाय राममुद्राधराय च । रावणांतनिदानाय नमः सर्वोत्तरात्मने ॥ ३४ ॥
ਸੀਤਾ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਮੁਦ੍ਰਿਕਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਨਿਰਣਾਇਕ ਕਾਰਣ—ਸਰਵੋਤਮ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
Verse 35
मेघनादमखध्वंसकारणाय नमोनमः । अशोकवनविध्वंसकारिणे जयदायिने ॥ ३५ ॥
ਮੇਘਨਾਦ ਦੇ ਯੱਗ-ਧਵੰਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਨੂੰ ਉਜਾੜਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜੈ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
Verse 36
वायुपुत्राय वीराय आकाशोदरगामिने । वनपालशिरश्छेत्रे लंकाप्रासादभंजिने ॥ ३६ ॥
ਵਾਯੁ-ਪੁੱਤਰ ਵੀਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਗਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੇ ਵਨਪਾਲ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟਿਆ ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਮਹਲ ਤੋੜੇ।
Verse 37
ज्वलत्कांचनवर्णाय दीर्घलांगूलधारिणे । सौमित्रिजयदात्रे च रामदूताय ते नमः ॥ ३७ ॥
ਹੇ ਜ੍ਵਲੰਤ ਕਾਂਚਨ-ਵਰਨ, ਲੰਬੀ ਪੂੰਛ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ; ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ (ਲਖ਼ਮਣ) ਨੂੰ ਜੈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰਾਮ-ਦੂਤ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
Verse 38
अक्षस्य वधकर्त्रे च ब्रह्मशस्त्रनिवारिणे । लक्ष्मणांगमहाशक्तिजातक्षतविनाशिने ॥ ३८ ॥
ਅਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਲਖ਼ਮਣ ਦੇ ਅੰਗ ਉੱਤੇ ਮਹਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਘਾਵ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
Verse 39
रक्षोघ्नाय रिपुघ्नाय भूतघ्नाय नमोनमः । ऋक्षवानरवीरौघप्रासादाय नमोनमः ॥ ३९ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੁਰਾਤਮਾ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵੀਰ ਰਿੱਛਾਂ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਦਲ ਦਾ ਉੱਚਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
Verse 40
परसैन्यबलघ्नाय शस्त्रास्त्रघ्नाय ते नमः । विषघ्नाय द्विषघ्नाय भयघ्नाय नमोनमः ॥ ४० ॥
ਵੈਰੀ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਅਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਫਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵਿਸ਼ ਹਰਨ ਵਾਲੇ, ਦ੍ਵੈਸ਼ੀ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
Verse 41
महीरिपुभयघ्नाय भक्तत्राणैककारिण । परप्रेरितमन्त्राणां मंत्राणां स्तंभकारिणे ॥ ४१ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਡਰ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਇਕਨਿਸ਼ਠ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
Verse 42
पयः पाषाणतरणकारणाय नमोनमः । बालार्कमंडलग्रासकारिणे दुःखहारिणे ॥ ४२ ॥
ਪਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਣ-ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਸਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
Verse 43
नखायुधाय भीमाय दन्तायुधधराय च । विहंगमाय शवाय वज्रदेहाय ते नमः ॥ ४३ ॥
ਨਖਾਂ ਨੂੰ ਆਯੁਧ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਾਂਗ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਵਿਹੰਗਮ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ, ਯੋਗ-ਨਿਸ਼ਚਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਵ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ ਸਮ ਦੇਹ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
Verse 44
प्रतिग्रामस्थितायाथ भूतप्रेतवधार्थिने । करस्थशैलशस्त्राय राम शस्त्राय ते नमः ॥ ४४ ॥
ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਪ੍ਰਵਿਰਤ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਰਾਮ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
Verse 45
कौपीनवाससे तुभ्यं रामभक्तिरताय च । दक्षिणाशाभास्कराय सतां चन्द्रोदयात्मने ॥ ४५ ॥
ਕੇਵਲ ਕੌਪੀਨ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਾਮ-ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਰਤ; ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ, ਅਤੇ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਲਈ ਚੰਦ੍ਰੋਦਯ ਦੀ ਠੰਢੀ ਮੰਗਲ ਜੋਤਿ-ਸਰੂਪ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
Verse 46
कृत्याक्षतव्यथाघ्नाय सर्वक्लेशहराय च । स्वाम्याज्ञापार्थसंग्रामसख्यसंजयकारिणे ॥ ४६ ॥
ਕ੍ਰਿਤਿਆ ਅਤੇ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਕਲੇਸ਼ ਹਰਣ ਵਾਲੇ; ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਖਾ-ਸਾਰਥੀ ਬਣ ਕੇ ਜਿੱਤ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
Verse 47
भक्तानां दिव्यवादेषु संग्रामे जयकारिणे । किल्किलावुवकाराय घोरशब्दकराय च ॥ ४७ ॥
ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਦਿਵ੍ਯ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ; ‘ਕਿਲਕਿਲਾ’ ਵਰਗੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਰਣ-ਨਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਗੱਜਣ ਵਾਲੀ ਧੁਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
Verse 48
सर्वाग्निव्याधिसंस्तंभकारिणे भयहारिणे । सदा वनफलाहारसंतृप्ताय विशेषतः ॥ ४८ ॥
ਜੋ ਸਭ ਜ਼ੁਕਾਮ-ਜ੍ਵਰ ਤੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ, ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਆਹਾਰ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭਗਤ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
Verse 49
महार्णवशिलाबद्ध्वसेतुबंधाय ते नमः । इत्येतत्कथितं विप्र मारुतेः कवचं शिवम् ॥ ४९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਪੁਲ (ਸੇਤੁ) ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰੁਤੀ (ਹਨੁਮਾਨ) ਦਾ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਕਵਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Verse 50
यस्मै कस्मै न दातव्यं रक्षणीयं प्रयत्नतः । अष्टगंधैर्विलिख्याथ कवचं धारयेत्तु यः ॥ ५० ॥
ਇਹ ਕਵਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਸ ਨੂੰ ਜਤਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਅਸ਼ਟਗੰਧ ਨਾਲ ਲਿਖ ਕੇ ਫਿਰ ਇਸ ਕਵਚ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 51
कंठे वा दक्षिणे बाहौ जयस्तस्य पदे पदे । किं पुनर्बहुनोक्तेन साधितं लक्षमादरात् ॥ ५१ ॥
ਗਲ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ—ਜੋ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਹਰ ਕਦਮ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਰਨ ਤੇ ਲਕਸ਼ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 52
प्रजप्तमेतत्कवचमसाध्यं चापि साधयेत् ॥ ५२ ॥
ਇਹ ਕਵਚ ਜਦੋਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਪ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੰਭਵ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਕੰਮ ਵੀ ਸਫਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Verse 53
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे हनुमत्कवचनिरूपणं नामाष्टसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਹੰਨਾਰਦੀਯ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ ਭਾਗ ਦੇ ਬ੍ਰਿਹਦੁਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪਾਦ ਵਿੱਚ “ਹਨੁਮਤ ਕਵਚ ਨਿਰੂਪਣ” ਨਾਮਕ ਅਠੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ ॥ ੭੮ ॥
Frequently Asked Questions
Kavacas are treated as mantra-technology requiring adhikāra, restraint, and correct handling; secrecy preserves efficacy, prevents misuse, and maintains the integrity of the guru-to-disciple transmission emphasized by Purāṇic and Tantric-inflected norms.
It resembles kavaca/nyāsa logic: the deity is installed as guardian of the dik (quarters), ūrdhva-adhaḥ (above/below), madhya (center), and aṅgas (limbs), creating a sacralized protective field around the practitioner for daily acts and extraordinary dangers.
Spirit afflictions (bhūta, preta, piśāca), ḍākinī/śākinī influences, Kālarātri fear, deceptive apparitions, serpents and rākṣasīs, disease/fever, enemy weapons, and hostile or externally impelled mantras.
While invoking Hanumān for concrete protection and victory, it also praises him as Veda- and Praṇava-form, as Brahman and prāṇa, and as identical with Brahmā–Viṣṇu–Maheśvara—linking bhakti practice to a non-dual, all-pervading theological vision.