Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 94

Mantra-Māhātmya and Sādhana of Kārtavīryārjuna

Nyāsa, Yantra, Homa, and Dīpa-Vrata

Devanagari script

ततो नवाक्षरं मंत्रं सहस्रं तत्पुरो जपेत् । तारोऽनंतो बिंदुयुक्तो मायास्वं वामनेत्रयुक् ॥ ९४ ॥

Transliteration

tato navākṣaraṃ maṃtraṃ sahasraṃ tatpuro japet | tāro'naṃto biṃduyukto māyāsvaṃ vāmanetrayuk || 94 ||

Translation

ਫਿਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਵ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰੇ—ਜੋ ਪ੍ਰਣਵ ਤੋਂ ਬਣਿਆ, ‘ਅਨੰਤ’ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਬਿੰਦੂ ਸਮੇਤ, ‘ਮਾਇਆ’ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਅਤੇ ਵਾਮ-ਨੇਤਰ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Word by Word

• ततः: then
• ततः: क्रम (Sequence)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

• नवाक्षरम्: nine-syllabled
• नवाक्षरम्: विशेषण (Qualifier of ‘मन्त्रम्’)
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास: ‘नव + अक्षर’ = nine-syllabled

• मन्त्रम्: mantra
• मन्त्रम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• सहस्रम्: a thousand (times)
• सहस्रम्: परिमाण (Measure/Count)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक (as count)

• तत्: that
• तत्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘that’ (referring to mantra/japa)

• पुरः: beforehand / in front
• पुरः: देश/क्रम (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरः (अव्यय)
• Form: अव्यय, उपसर्गसदृश/क्रियाविशेषण; ‘before/in front’

• जपेत्: should repeat (japa)
• जपेत्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तारः: Tāra (the syllable Oṃ)
• तारः: विधेय/अङ्ग (Mantra component)
• Type: Noun
• Root: तार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; मन्त्र-बीज ‘तार’ (ॐ)

• अनन्तः: Ananta
• अनन्तः: विधेय/अङ्ग (Mantra component)
• Type: Noun
• Root: अनन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• बिन्दुयुक्तः: joined with bindu (anusvāra)
• बिन्दुयुक्तः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: बिन्दु (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तृतीया/सह-भावार्थे तत्पुरुष: ‘बिन्दु-युक्त’ = endowed with bindu (anusvāra)

• माया: Māyā (seed-syllable)
• माया: विधेय/अङ्ग (Mantra component)
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; मन्त्र-बीज ‘माया’ (ह्रीं) संदर्भे

• स्वम्: own / ‘sva’ (as a component)
• स्वम्: विशेषण/अङ्ग (Qualifier/component)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘own/one’s’—मन्त्राङ्गनिर्देशे ‘स्व’ बीजाक्षर-सम्भावना

• वामनेत्रयुक्: endowed with the left eye (i.e., with ‘vāma-netra’)
• वामनेत्रयुक्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वाम (प्रातिपदिक) + नेत्र (प्रातिपदिक) + युज् (धातु)
• Form: बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगसम्भव, परन्तु रूपतः तत्पुरुष-समास + कृदन्त: ‘वाम-नेत्र-युक्त’ (युक्त = क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पाठ: युक् = युक्तः (लोप)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in a technical/ritual context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Ananta
• Pranava (Om)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It prescribes a disciplined japa of a specific nine-syllable mantra, emphasizing that correct mantra-components (praṇava, bīja/seed elements, and markers) and a fixed count (one thousand) are integral to the mantra’s intended spiritual efficacy.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By directing repeated remembrance through mantra-japa—especially with divine epithets like “Ananta”—the verse frames devotion as steady, methodical recitation that keeps the mind anchored in the Lord’s infinite nature.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights ritual-technical mantra construction and recitation rules—use of praṇava, bindu (anusvāra/phonetic marker), and bīja elements—reflecting applied Śikṣā (phonetics) and kalpa-style procedural discipline in japa.