Shloka 18
पूर्ण श्रद्धाकें साथ क्रमश: कथा सुनते हुए उसे अन्ततक पूर्णरूपसे श्रवण करना चाहिये। यथाशक्ति श्रवणके लिये उद्यत रहकर मनको प्रसन्न रखे। हृदयमें हर्षसे उललसित हो मनमें संशय या तर्क-वितर्क न करे ।।
pūrṇaśraddhayā saha kramaśaḥ kathāṃ śṛṇvan tām antataḥ pūrṇarūpeṇa śravaṇaṃ kuryāt | yathāśakti śravaṇāya udyataḥ san manaḥ prasannaṃ rakṣet | hṛdaye harṣeṇa ullasitaḥ san manasi saṃśayaṃ vā tarka-vitarkaṃ na kuryāt || satyārjavavrato dāntaḥ śuciḥ śaucasamanvitaḥ | śraddadhāno jitakrodho yathā sidhyati tac chṛṇu ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਪੂਰਨ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਦਮ-ਕਦਮ ਕਰਕੇ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਿਆਂ, ਅੰਤ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰਵਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਰਹਿ ਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰੱਖੇ; ਹਿਰਦਾ ਹर्ष ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸੰਦੇਹ ਜਾਂ ਤਰਕ-ਵਿਤਰਕ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਏ। ਜੋ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਸੱਚ ਅਤੇ ਸਾਦਗੀ ਦੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਇੰਦ੍ਰੀ-ਨਿਗ੍ਰਹੀ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ੌਚਾਚਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ-ਜਿਤ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਸੁਣੋ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches the discipline of listening to sacred narrative: hear it fully and sequentially with faith, mental clarity, joy, and without skeptical quarrelling; cultivate truthfulness, straightforwardness, self-restraint, purity/cleanliness, faith, and mastery over anger to gain spiritual fruition (siddhi).
Vaiśampāyana pauses the storyline to instruct the audience on the proper inner attitude and ethical qualifications of a hearer, framing the act of listening itself as a dharmic practice that yields ‘siddhi’ when done rightly.