Mahabharata — Svargarohana Parva, Shloka 17
गौएँ, काँसीके दुग्धपात्र, वस्त्राभूषणोंसे विभूषित और सम्पूर्ण मनोवाञ्छित गुणोंसे युक्त कन्याएँ, नाना प्रकारके यान, विचित्र भवन, भूमि, वस्त्र, सुवर्ण, वाहन, घोड़े, मतवाले हाथी, शय्या, शिबिकाएँ, सजे-सजाये रथ तथा घरमें जो कोई भी श्रेष्ठ वस्तु और महान् धन हो, वह सब ब्राह्मणोंको देने चाहिये। स्त्री-पुत्रोंसहित अपने शरीरको भी उनकी सेवामें लगा देना चाहिये ।। श्रद्धया परया युक्त क्रमशस्तस्य पारग: । शक्तित: सुमना हृष्ट: शुश्रुषुरविकल्पक:
śraddhayā parayā yuktaḥ kramaśas tasya pāragaḥ | śaktitaḥ sumanā hṛṣṭaḥ śuśrūṣur avikalpakaḥ ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਗਾਂਵਾਂ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਪਾਤਰ, ਬਸਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਮਨੋਵਾਂਛਿਤ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਕੁਆਰੀਆਂ, ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਯਾਨ, ਵਿਲੱਖਣ ਮਹਲ, ਧਰਤੀ, ਬਸਤ੍ਰ, ਸੋਨਾ, ਵਾਹਨ, ਘੋੜੇ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ, ਸੇਜਾਂ, ਸ਼ਿਬਿਕਾਵਾਂ (ਪਾਲਕੀਆਂ), ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਰਥ—ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਉੱਤਮ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਧਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਤਰੀ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰਮ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਕਦਮ-ਕਦਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਾਰ ਤਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਹर्ष, ਸੇਵਾ-ਪਰਾਇਣ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ-ਸੰਦੇਹ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
To practice dāna and service with supreme faith and unwavering resolve—progressing steadily, giving according to one’s capacity, and remaining cheerful and devoted rather than hesitant or calculating.
Vaiśaṃpāyana describes an ideal of meritorious giving: a comprehensive offering of valuable possessions (and even personal service with one’s family) to brāhmaṇas, framed as a disciplined, step-by-step pursuit carried out with faith and steadfastness.