Shloka 21

अविमुक्तक्षेत्रमाहात्म्य — काशी-वाराणसी में मोक्ष, लिङ्ग-तीर्थ-मानचित्र, और उपासना-विधि

Devanagari script

पारावतध्वनिविकूजितचारुशृङ्गैर् अभ्रङ्कषैः सितमनोहरचारुरूपैः आकीर्णपुष्पनिकरप्रविभक्तहंसैर् विभ्राजितं त्रिदशदिव्यकुलैरनेकैः

Transliteration

pārāvatadhvanivikūjitacāruśṛṅgair abhraṅkaṣaiḥ sitamanoharacārurūpaiḥ ākīrṇapuṣpanikarapravibhaktahaṃsair vibhrājitaṃ tridaśadivyakulairanekaiḥ

Translation

ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਸੀ—ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੀ ਕੂਕ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਉਸ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਸ਼ਿਖਰ, ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦੇ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਮਨਮੋਹਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਟੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਸ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ ਦੇਵ-ਕੁਲਾਂ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯਤਾ ਨਾਲ ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਸਜਿਆ ਸੀ। ਐਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਸ਼ਿਵ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਪਸ਼ੂ-ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ।

Word by Word

• पारावत (pārāvata): dove/pigeon

• ध्वनि (dhvani): sound

• विकूजित (vikūjita): cooing/warbling

• चारु (cāru): beautiful

• शृङ्ग (śṛṅga): peak/summit

• अभ्रङ्कष (abhraṅkaṣa): cloud-touching/sky-reaching

• सित (sita): white/bright

• मनोहर (manohara): enchanting

• चारुरूप (cārurūpa): lovely form/appearance

• आकीर्ण (ākīrṇa): filled/strewn

• पुष्प (puṣpa): flower

• निकर (nikara): heap/mass

• प्रविभक्त (pravibhakta): divided/arranged distinctly

• हंस (haṃsa): swan

• विभ्राजित (vibhrājita): brilliantly adorned/illuminated

• त्रिदश (tridaśa): the thirty-three gods (devas)

• दिव्य (divya): divine

• कुल (kula): family/lineage/host

• अनेक (aneka): many

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages at Naimisharanya; internal scene-description inferred)