Shloka 17
Adhyaya 40: Kali-yuga Lakshana, Yuga-sandhyamsha, and the Re-emergence of Dharma
Devanagari script
सेवावसरम् आलोक्य द्वारे तिष्ठन्ति वै द्विजाः वाहनस्थान् समावृत्य शूद्राञ्शूद्रोपजीविनः
Transliteration
sevāvasaram ālokya dvāre tiṣṭhanti vai dvijāḥ vāhanasthān samāvṛtya śūdrāñśūdropajīvinaḥ
Translation
ਸੇਵਾ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੇਖ ਕੇ ਦ੍ਵਿਜ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਘੇਰ ਕੇ ਸ਼ੂਦਰ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
Word by Word
sevā-avasaraman occasion/opportunity for service
sevā-avasaram:
ālokyahaving observed, seeing
ālokya:
dvāreat the door/gate
dvāre:
tiṣṭhantistand, remain
tiṣṭhanti:
vaiindeed
vai:
dvijāḥthe twice-born (Brāhmaṇa, Kṣatriya, Vaiśya)
dvijāḥ:
vāhana-sthānplaces for vehicles/mounts
vāhana-sthān:
samāvṛtyahaving covered/occupied/surrounded
samāvṛtya:
śūdrānŚūdras
śūdrān:
śūdra-upajīvinaḥthose who subsist by/through Śūdras (dependents or service-linked persons)
śūdra-upajīvinaḥ:
Speaker
Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)